Aonghas Osraithe

(Athsheolta ó Óengus Osrithe)

Céad leath stairiúil an Osraí ab ea Aonghas Osraí (Sean-Ghaeilge Óengus Osrithe). Mac Criomthann Mór mhic Iar mac Sétnai agus a bhean chéile Cindnit ab ea é.[1] Meastar gur mhair sé i ndeireadh na chéad aoise nó tús na dara haoise AD.[2]

SanasaíochtCuir in Eagar

Os[3] rud é gur bunaitheoir na ríochta e, measadh le fada gur ainmnithe as féin iad a mhuintir, ach molann scoláirí le déanaí gur 'dream an ois/fhia' é brí le Osraige, agus gurbh fhéidir é go raibh Aonghas féin ainmnithe as ainm na fine.[4] A mhac agus oidhre ab ea Laoghaire Birn Buadach, as a ainmníodh a mhuintir cheannasach, Dál Birn.

FoinsíCuir in Eagar

Feictear Aonghas i roinnt ginealach atá ar marthain, go suntasach Rawlinson B 502. Ainmníodh é sa Bhanseanchas i dteannta lena athair, a mháthair agus a sheanathair ar thaobh mo mháthar:

Meán-ghaeilge Gaeilge

Oengus Ossairge mac Crimthaind.
Cindnit a mathair cen meirg.
ingen Dari Duind meic Dedaid.
sund bari co ndebaid deirg.

Aonghas Osraí mac Criomhthainn,
Cindnit a mháthair gan mheirg
iníon Dhaire Dhoinn mhic Dedaid.
Sonn[5] ba rí go deabhaidh[6] dhearg.

TagairtíCuir in Eagar

  1. Stewart Baldwin, The Osraige Tribal Genealogy
  2. The History and Antiquities of the Diocese of Ossory, le William Carrigan, 1905
  3. !
  4. Stewart Baldwin, The Osraige Tribal Genealogy
  5. sonn3, anseo, ar teanglann FGB
  6. deabhaidh, cogadh, imreas, ar teanglann FGB