Henri Matisse

ealaíontóir Francach

Ealaíontóir agu iar-Impriseanaí Francach ba ea Henri Matisse (Le Cateau-Cambrésis, 31 Nollaig 1869 - 3 Samhain 1954), ar dhuine de na péintéirí is tábhachtaí i stair na nua-ealaíne. Dréachtóir, déantóir priontaí, agus dealbhóir a bhí ann. Is í an phéintéireacht is mó a thuill clú dó, áfach.[1]

Henri Matisse
Portrait of Henri Matisse 1933 May 20.jpg
Saol
Eolas breithe Le Cateau-Cambrésis, Nollaig 31, 1869
Náisiúntacht An Fhrainc
Áit chónaithe Bohain-en-Vermandois
Páras
Issy-les-Moulineaux
Nice
Vence
Grúpa eitneach Francaigh
Bás Nice, Samhain 3, 1954
Áit adhlactha Cimiez (en) Aistrigh
Na cúinsí a bhaineann lena b(h)ás bás nádúrtha (ionfharchtadh miócairdiach)
Muintir
Céile/Céilí Amélie Parayre (en) Aistrigh  (Eanáir 8, 1898 -  1958)
Páistí
Oideachas
Alma mater École nationale supérieure des Beaux-Arts (en) Aistrigh
Académie Julian (en) Aistrigh
Teangacha An Fhraincis
Múinteoirí Gustave Moreau
Mic léinn Marcel Gromaire (en) Aistrigh
Patrick Henry Bruce
Ludvig Karsten
Axel Revold
Jane Gumpert
Arvid Fougstedt
Carl Palme
Sigfrid Ullman
Filip Wahlström
Ingegerd Beskow
Milly Slöör-Tjäder (en) Aistrigh
Nina Simonovich-Efimova (en) Aistrigh
Q23988470 Aistrigh
Brita Lagerström-Hald
Q45042905 Aistrigh
Maj Bring
Gairm
Gairm péintéir, dealbhóir, déantóir priontaí agus dearthóir
Áit oibre Páras, Saint-Quentin, Londain, Saint-Tropez, Collioure, Issy-les-Moulineaux, Maracó, Nice, Nua-Eabhrac agus Vence
Saothar iomráiteach Blue Nude (en) Aistrigh
Blue Nude II (en) Aistrigh
Chapelle du Rosaire de Vence (en) Aistrigh
Duais
Ballraíocht National Academy of Fine Arts (Argentina) (en) Aistrigh
Gluaiseacht Impriseanachas
divisionism (en) Aistrigh
fauvism (en) Aistrigh
neo-impressionism (en) Aistrigh
Iarimpriseanachas
Gluaiseacht ealaíne Colláis
ealaín tírdhreacha
figure painting (en) Aistrigh
Ábhar neamhbheo
portráidiú
Creideamh
Reiligiúin An tAindiachas
IMDb nm2196327
Matisse autograph.svg

SaolCuir in Eagar

 
̠"Ceol" le Matisse (1910)

Bhí Matisse 20 bliain d'aois agus ag teacht chuige féin ó bhabhta tinnis, nuair a thug a mháthair bosca péinteanna dó. Ag an nóiméad sin a thosaigh a shaol mar phéintéir.[2]

 
Na hÚlla (1916)

Bhí Matisse an-tógtha le dathanna, a d'úsáid sé chun cruthanna agus mothúcháin a chur in iúl. Chaith sé a shaol ar fad ag spraoi le dathanna, agus feicimid ina shaothar an craic a bhain sé astu.

Sa bhliain 1905,cheannaigh Leo agus Gertrude Stein a phictiúir "fauve" is cáiliúla, “Bean le Hata”. Duine anaithnid ag an am. bhí siad ag iarraidh cabhair a thabhairt do Matisse (chaith siad 500 franc, timpeall 70 euro inniu).

 
"Les Demoiselles à la rivière" (1916)

Sna 1910idí, bhí stiúideo ag Henri Matisse ar an Quai Saint-Michel i bPáras agus d'fhan sé ann le linn an Chéad Chogaidh Dhomhanda.[3] D'éirigh na dathanna níos dorcha ar feadh na blianta sin.

SeanaoisCuir in Eagar

 
Henri Matisse - Nu drapé étendu (1923-1924)

Sa bhliain 1941 chuaigh Matisse faoi scian agus ní raibh sé in ann seasamh ag seastán ealaíne a thuilleadh. Ní raibh radharc na súl go maith aige ach an oiread. Bhí sé i gcathaoir rothaí ach bhí sé go fóill ag iarraidh a bheith ina ealaíontóir.[4] Thosaigh sé ag déanamh colláis le páipéar óna chathaoir rothaí. Chuir sé an t-ainm ar an ealaín seo ‘Ag tarraingt le siosúir’.

Bhí 84 bliain d'aois slánaithe ag Matisse nuair a fuair sé básː bhuail taom croí é ar an 3 Samhain 1954.

 
"Lemons on a Pewter Plate" (1929)

Matisse agus ÉireCuir in Eagar

Ó thaobh na hÉireann de, is díol spéise ar leith grúpa léaráidí le Henri Matisse in 1935 d'fhoilseachán Nua-Eabhrac de Ulysses le James Joyce.[5]

I rith 2011, chuir an Leabharlann Chester Beatty taispeántas ar bun de leabhair ealaíne Henri Matisse i mBaile Átha Cliath.[6]

Naisc sheachtrachaCuir in Eagar

Matisse ar Artchive.com

TagairtíCuir in Eagar

  1. neelo46 (blag "StairNahEalain") (2013-10-22). "Henri Matisse" (ga). stairnahealain. Dáta rochtana: 2020-11-03.
  2. Anna Heussaff. "Leabhar Mór na hEalaíne | Futa Fata". www.cic.ie. Dáta rochtana: 2020-11-03.
  3. vermontdrawingstudio.com. "Studio, Quai St Michel, 1916" (en-US). the drawing studio. Dáta rochtana: 2020-11-03.
  4. Scoil Gharbháin. "Ealáin Rang 4 ar Henri Matisse" (Irish). Scoil Gharbháin. Dáta rochtana: 2020-11-03.
  5. "Oidhreacht Albert Bender agus a Bhailiúcháin | Ard-Mhúsaem na hÉireann" (en). National Museum of Ireland. Dáta rochtana: 2020-11-03.
  6. chg.gov.ie. "Matisse i mBáile Átha Cliath".