Is réigiún san Iodáil é Píodmant,[1] atá suite i dtuaisceart na tíre. Piemonte an t-ainm Iodáilise. Piemont an leagan a úsáidtear sa teanga áitiúil. Is í Torino príomhchathair an réigiúin.

Infotaula de geografia políticaPíodmant
Piemont (oc)
Piemonte (it) Cuir in eagar ar Wikidata
Bratach Phíodmant Regione-Piemonte-Stemma.svg
Bratach Phíodmant Cuir in eagar ar Wikidata
Castelnuovo Calcea from San Marzano Oliveto.jpg
Cuir in eagar ar Wikidata

Suíomh
Piedmont in Italy.svg
 45°15′N 7°55′E / 45.25°N 7.92°E / 45.25; 7.92
Stát ceannasachAn Iodáil Cuir in eagar ar Wikidata

Príomhchathair Torino Cuir in eagar ar Wikidata
Daonra
Iomlán 4,341,375 (2019) Cuir in eagar ar Wikidata
Tíreolaíocht
Achar dromchla 25,387 km² Cuir in eagar ar Wikidata
Airde 421 m Cuir in eagar ar Wikidata
Ar theorainn le
Sonraí stairiúla
Cruthú 1970
Eagraíocht pholaitiúil
Comhlacht feidhmiúcháin Government of Piedmont (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Comhlacht reachtach Regional Council of Piedmont (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
• President of Piedmont (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata Alberto Cirio (Bealtaine 27, 2019) Cuir in eagar ar Wikidata
Aitheantóir tuairisciúil
Lonnaithe i gcrios ama
Eile

Suíomh gréasáin regione.piemonte.it Cuir in eagar ar Wikidata

"Chois na sléibhte" is brí leis an ainm sin Píodmant (ad pedem montium as Laidin), agus na hAlpa ag timpeallú an réigiúin ó thrí thaobh. Tá an réigiún ag críochantacht leis an bhFrainc, an Eilvéis agus roinnt réigiún eile san Iodáil, mar atá, Liguria, Gleann Aosta, an Lombaird, agus Emilia-Romagna.

StairCuir in Eagar

Ar dtús, ba iad na treibheanna Ceilteacha, cosúil leis na Taurini agus na Salassi, a bhí ina gcónaí sa réigiún. Timpeall ar 220 RC, chuir na Rómhánaigh faoi chois iad. Coilíneachtaí Rómhánacha iad ó thús Torino (Augusta Taurinorum) agus Ivrea (Eporedia), mar shampla. I ndiaidh d'Impireacht Rómhánach an Iarthair dul de dhroim an tsaoil, rinne idir chomharsana agus eachtrannaigh is bharbaraigh éagsúla léirscrios timpeall an réigiúin.

Sa bhliain 1046, rinne Ódó (nó Ottó), Cúnta Shaváí, a chuid féin de Phíodmant. Sa bhliain 1416, rinneadh Diúcacht de Shaváí, agus sa bhliain 1563, d'athraigh an Diúc Emanuele Filiberto a chúirt go Torino. Sa bhliain 1762, bhain Diúc Phíodmant amach ríghe na Sairdíne, agus tháinig Ríocht Phíodmant agus na Sairdíne ar an bhfód.

Sa bhliain 1796, d'fhorghabh trúpaí réabhlóideacha na Fraince an réigiún, agus ghair na réabhlóidithe áitiúla poblacht de - Poblacht Alba, nó repubblica di Alba. Cathair bheag i bPíodmant é Alba, i gceantar a bhfuil clú agus cáil ar a chuid fíonta. Níor mhair an phoblacht - ná an dara poblacht a bunaíodh ina dhiaidh sa réigiún, mar atá, an Phoblacht Fho-Alpach nó Repubblica Subalpina - i bhfad, agus le fírinne ní raibh iontu riamh ach stáit shoip a bhí i dtuilleamaí na Fraince le haghaidh tacaíochta. Nuair a tháinig Comhdháil Vín le chéile, cuireadh Ríocht Phíodmant agus na Sairdíne ar bun arís, agus bhronn an Chomhdháil ríocht Genova ar rí Phíodmant agus na Sairdíne le go mbeadh an tír ní ba láidre dá n-ionsódh na Francaigh arís í.

Ba í Ríocht Phíodmant agus na Sairdíne túsphointe an Risorgimento, is é sin, athaontú na hIodáile ón mbliain 1859 ar aghaidh. Go bunúsach, shealbhaigh Rí Phíodmant iomlán na hIodáile de réir a chéile, agus an ríocht Iodálach a tháinig ar an bhfód mar seo, ba í Ríocht Phíodmant í, de jure. Ar dtús, ba í Torino príomhchathair na hIodáile seo, ach ansin, hathraíodh an phríomhchathair go Flórans, agus ina dhiaidh sin go dtí an Róimh.

TagairtíCuir in Eagar

  1. "Píodmant". Focal.ie. Dáta rochtana: 2010-08-21.
 
Biella, Píodmant



Réigiúin na hIodáile
 

Abruzzo | Apulia | Basilicata | Calabria | Campania | Emilia-Romagna | Friuli-Venezia Giulia | Lazio | Liguria | an Lombaird | Marche | Molise | Piedmont | an tSairdín | an tSicil | Trentino-Tirol Theas | an Tuscáin | Umbria | Valle d'Aosta | Veneto |