Seilbh na Rúise ar cheithre réigiún san Úcráin, 2022

I Meán Fómhair 2022, tharla seilbh na Rúise ar cheithre réigiún san Úcráin. Fograíodh Ionghabháil na réigiún Donetsk, Luhansk, Kherson agus Zaporizhzhia, réigiúin a bhí faoi smacht na Rúise cheana féin. Is ionann na réigiúin seo agus 15% de chríocha na hÚcráine; bhí os cionn 103,000 ciliméadar cearnach gafa ag an Rúis in oirthear agus deisceart na hÚcráine.[1]

Teimpléad:WD Bosca Sonraí ImeachtSeilbh na Rúise ar cheithre réigiún san Úcráin, 2022
Íomhá
Cineál Reifreann
show election (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Cuid de Cogadh na Rúise agus na hÚcráine Cuir in eagar ar Wikidata
Tréimhse 23 - Meán Fómhair 27, 2022
Dáta na bliana Meán Fómhair 2022 Cuir in eagar ar Wikidata
Suíomh Kherson military–civilian administration (en) Aistrigh
Zaporizhia military-civilian administration (en) Aistrigh
Daon-Phoblacht Luhansk
Daon-Phoblacht Donetsk Cuir in eagar ar Wikidata
Tír An Úcráin, Daon-Phoblacht Donetsk agus Daon-Phoblacht Luhansk Cuir in eagar ar Wikidata
Sprioc Russian annexation of Donetsk, Kherson, Luhansk and Zaporizhzhia oblasts (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Cúis ionradh na Rúise ar an Úcráin Cuir in eagar ar Wikidata
Ba chúis leis Russian annexation of Donetsk, Kherson, Luhansk and Zaporizhzhia oblasts (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata

CúlraCuir in Eagar

Bhí fonn ar Uachtarán na Rúise, Vladimir Putin, teorainn na Rúise a bhogadh ionas go mbeidh sé in ann a rá gur cogadh cosanta atá ar siúl aige. Is ar an gcaoi chéanna seo a ghabh an Rúis leithinis na Crimé in 2014, tar éis dóibh 'reifreann' a thionól, ceann a cáineadh toisc gan é a bheith iontaofa; ‘cur i gcéill’ a bhí ann.

Bhí bagairt déanta ag Vladimir Putin, go n-úsáidfidh sé airm núicléacha chun na ceithre réigiún a chosaint, más gá, nuair a bheas ionghabháil déanta orthu.[2]

30 M.F. 2022ː 'ceannairí' na réigiún sa Chreimilː Volodymyr Saldo, Yevgeny Balitsky, Vladimir Putin, Denis Pushilin, agus Leonid Pasechnik

ImeachtaíCuir in Eagar

'an-tacaíocht'ː níos mó ná 87% sa réigún Kherson agus sna 90idí sna réigiún eile.

Reachtáladh 'reifrinn' idir 23-27 Meán Fómhair i gceithre réigiún (Donetsk, Luhansk, Kherson agus Zaporizhzhia) ina raibh smácht ag arm na Rúise (cé nach raibh smacht iomlán ag an Rúis ar na críocha sin go léir). Cuireadh ceist ar na pobail iontu ar mhaith leo a bheith mar chuid den Rúis. Cuireadh iallach ar na pobail iontu vótáil ar son an Úcráin a fhágáil,[1]

Mhol rialtas na hÚcráine dá shaoránaigh gan páirt a ghlacadh sa phróiseas, ós rud é nach reifrinn shaora a bhí iontu.

Tháinig na 'torthaí' amach láithreach ar 27 Meán Fómhair; tugadh 'an-tacaíocht' don Ionghabháil na Rúise, níos mó ná 87% sa réigún Kherson agus sna 90idí sna réigiún eile.

Ar 30 Meán Fómhair, tionóladh searmanas an tsínithe i bPálás Mór na Creimile,[3] síniú a rinne beag beann den dlí idirnáisiúnta a bheith a shárú. Dúirt Uachtarán na Rúise, Vladimir Putin, go raibh "rogha shoiléir" déanta ag na pobail sna réigiúin sin nuair a léirigh siad gurbh fhearr leo a bheith faoi smacht Mhoscó. Tugadh faoin bpróiseas foirmeálta chun na réigiúin a thabhairt isteach i gCónaidhm na Rúiseach.

Cáineadh na 'reifrinn' go hidirnáisiúnta. Níor ghlac tír ar bith eile le torthaí na reifreann ná iarrachtaí Putin críocha na Rúise a leathadh.[4]

Samhain 2022ː bua na hÚcráineCuir in Eagar

Ba í Kherson an t-aon phríomhchathair réigiúnach a tháinig faoi smacht na Rúiseach ó rinne siad ionradh ar an Úcráin i dtús an earraigh.[5]

Féach freisinCuir in Eagar

TagairtíCuir in Eagar

  1. 1.0 1.1 "Ionghabháil déanta ag Putin ar cheithre réigiún de chuid na hÚcráine" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2022-10-02.
  2. Nuacht RTÉ (2022-09-30). "Seilbh glactha ag an Rúis ar cheithre réigiún san Úcráin" (as ga-IE). 
  3. "Grand Kremlin Palace" (as en) (2022-09-24). Wikipedia. 
  4. Conradh na Gaeilge Londain (1 DF 2022). "‎Nuacht Mhall" (ga-IE). Apple Podcasts. Dáta rochtana: 2022-10-01.
  5. Nuacht RTÉ (2022-11-11). "An Úcráin: Kherson athghafa agus brollach an chatha brúite soir" (as ga-IE).