An difríocht idir athruithe ar: "Príosún Chill Mhaighneann"

Catagóir, ceartúcháin
(Catagóir, ceartúcháin)
[[Íomhá:Kilmainham Jail.jpg|300px|right|thumb|Príosún Chill Mhaighneann]]
Foirgneamh i m[[Baile Átha Cliath]], [[Éire]] is ea é '''Príosún Chill Mhaighneann'''. Príosún aba eabhí éann ó [[1796]] go dtí [[1924]], ach is músaem é anois. Áit thábachtach i [[stair na hÉireann]] is ea é. Osclaíodh é ag an am [[Acht an Aontais]], agus dúnadh é tar éis bhunú [[Saorstát Éireann|Saorstáit Éireann]]. Mar sin, suíomhba tábhachtachshuíomh ab ealárnach é sa tréimshetréimhse tábhachtach seo i [[stair na hÉireann]].
 
== Stair ==
Bunaíodh an príosún i gCillg[[Cill Mhaighneann]], in aice leis an chathair, isa bhliain 1796. Ar dtús, tugadh an t-ainm "an príosún nua" air, mar bhí seanphríosún eile in aice leis. Ó 1796 go dtí 1924, ba b'é seo an príosún inar cuireadh (agus a lámhachadh go minic) réabhlóidithe agus polaiteoirí a bhí ag troid ar son saoirse na hÉireann. Mar shampla, [[Réabhlóid na nÉireannach Aontaithe]] i [[1798]], éirí amach [[Robert Emmet]] i [[1803]], [[An Gorta Mór]] ó [[1845]] go dtí [[1851]], [[Éirí Amach na nÉireannach Óga]] i [[1848]], [[Éirí Amach na bhFíníní]] i [[1867]], [[Cogadh na Talún]] sna [[1880í]], [[Éirí Amach na Cásca]] i [[1916]], [[Cogadh na Saoirse]] ó [[1919]] go dtí [[1921]], agus [[Cogadh Cathartha na hÉireann]] sna [[1920í1920idí]]. Coinníodh agus lámhachadh ceannairí Éirí Amach 1916 ann, agus ba b'é [[Eamon de Valera]] an príosúnach deireanach a bhí faoi choinneáil i gCill Mhaighneann. Dhún rialtas an tSaorstáit é mar phriosúnphríosún i 1924.
I measc na bpríosúnachbpríosúnaigh cáiliúla a bhí faoi ghlas ann ná:
 
*[[Henry Joy McCracken]], [[1796]]
 
== Músaem ==
Is [[Séadchomhartha Náisiúnta na hÉireann|séadchomhartha náisiúnta]] é an príosún anois. Mar sin, rinneadhRinneadh a lán oibre ar an fhoirgnimh,bhfoirgneamh agus ath-osclaíodh é mar mhúsaem náisiúnachais. InsionnInsíonn an músaem an scéal faoin bhóthar trioblóideach go saoirse na hÉireann. Thug 160,000 daoineduine cuairt ar an músaem isa bhliain [[1999]].
 
== Scannáin ==
Rinneadh roinnt scannánscannáin san fhoirgneamh freisin, mar shampla:
*''[[The Italian Job]]'', [[1969]]
*''[[In the Name of the Father]]'', [[1993]]
*''[[Michael Collins (scannán)|Michael Collins]]'', [[1996]]
 
{{síol}}
 
[[Catagóir:Stair na hÉireann]]
[[Catagóir:Foirgnimh i mBaile Átha Cliath]]
[[Catagóir:Séadchomharthaí Náisiúnta na hÉireann]]