An difríocht idir athruithe ar: "Iridiam"

1,584 bytes added ,  12 bliain ó shin
Naisc +Rang ++
(Naisc +Rang ++)
{{Dúil cheimiceach bosca eolais
Is é an t-'''iridiam''' dúil uimhir a 77 i dtábla peiriadach na ndúl, agus is í an tsiombail cheimiceach a sheasann dó ná '''Ir'''. Ceann de na miotail phlatanamchosúla é, agus é ar an miotal is fearr a sheasann creimeadh. Ba é Smithson Tennant a d'aithin an chéad uair é, sa bhliain 1803, agus d'ainmnigh sé as Iris, bandia Gréagach an bhogha báistí, é, toisc go raibh dathanna láidire ina lán salann iridiam. Níl sé le fáil sa dúlra ach go tearc, agus ní tháirgtear mórán de, ach baintear sainúsáid as i gcraobhacha áirithe tionsclaíochta.
|Ainm=Iridiam
|Siombal=Ir
|UAdamach=77
|MAdamach=192.217(3) g·mol<sup>−1</sup>
|Grúpa=9, 6, d
|Dlús=22.56 g·cm<sup>−3</sup>
|Sraith=Miotail trasdultacha
|Íomhá=Ir-TableImage.png
}}
 
Is é an t-'''iridiam''' [[Dúil cheimiceach|dúil]] uimhir a 77 i dtáblad[[tábla peiriadach]] na ndúl, agus is í an tsiombailt[[siombail cheimiceach]] a sheasann dó ná '''Ir'''. Ceann de na miotail phlatanamchosúla é, agus é ar an miotal is fearr a sheasann creimeadh. Ba é [[Smithson Tennant]] a d'aithin an chéad uair é, sa bhliain 1803, agus d'ainmnigh sé as Iris, bandia Gréagach an bhogha báistí, é, toisc go raibh dathanna láidire ina lán salann iridiam. Níl sé le fáil sa dúlra ach go tearc, agus ní tháirgtear mórán de, ach baintear sainúsáid as i gcraobhacha áirithe tionsclaíochta.
Miotal bán nó bánbhuí é an t-iridiam - is ar an imir bhuí is fearr a aithníonn súil an duine thar an bplatanam é. Cosúil leis na miotail eile i ngrúpa an phlatanaim, tá an t-iridiam iontach trom - beagnach chomh trom leis an oismiam.
 
Miotal bán nó bánbhuí é an t-iridiam - is ar an imir bhuí is fearr a aithníonn súil an duine thar an bplatanamb[[platanam]] é. Cosúil leis na miotail eile i ngrúpa an phlatanaim, tá an t-iridiam iontach trom - beagnach chomh trom leis an [[oismiam]].
Tá dhá iseatóp nádúrtha ag an iridiam, mar atá, Ir-191 (37.3 % d'iridiam an dúlra) agus Ir-193 (62.7 % d'iridiam an dúlra). Iseatóip chobhsaí iad - níl teacht ar aon raidiseatóp iridiam sa dúlra.
 
Tá dhá [[iseatóp]] nádúrtha ag an iridiam, mar atá, Ir-191 (37.3 % d'iridiam an dúlra) agus Ir-193 (62.7 % d'iridiam an dúlra). Iseatóip chobhsaí iad - níl teacht ar aon raidiseatóp iridiam sa dúlra.
 
Is iad na huimhreacha ocsaídiúcháin is tábhachtaí ná +3 agus +4.
 
[[Catagóir:Dúile ceimiceacha]]
 
[[en:Iridium]]
[[ar:إريديوم]]
[[az:İridium]]
[[bn:ইরিডিয়াম]]
[[be:Ірыдый]]
[[bs:Iridijum]]
[[bg:Иридий]]
[[ca:Iridi]]
[[cs:Iridium]]
[[co:Iridiu]]
[[cy:Iridiwm]]
[[da:Iridium]]
[[de:Iridium]]
[[et:Iriidium]]
[[el:Ιρίδιο]]
[[es:Iridio]]
[[eo:Iridio]]
[[eu:Iridio]]
[[fa:ایریدیوم]]
[[fr:Iridium]]
[[fur:Iridi]]
[[gv:Iriddjum]]
[[gl:Iridio]]
[[hak:Yî]]
[[ko:이리듐]]
[[hy:Իրիդիում]]
[[hr:Iridij]]
[[io:Iridio]]
[[id:Iridium]]
[[ia:Iridium]]
[[is:Iridín]]
[[it:Iridio]]
[[he:אירידיום]]
[[jv:Iridium]]
[[kn:ಇರಿಡಿಯಮ್]]
[[sw:Iridi]]
[[ht:Iridyòm]]
[[ku:Îrîdyûm]]
[[la:Iridium]]
[[lv:Irīdijs]]
[[lb:Iridium]]
[[lt:Iridis]]
[[lij:Iridio]]
[[li:Iridium]]
[[jbo:jinmrdiridi]]
[[hu:Irídium]]
[[ml:ഇറിഡിയം]]
[[mr:इरिडियम]]
[[nl:Iridium (element)]]
[[ja:イリジウム]]
[[no:Iridium]]
[[nn:Iridium]]
[[oc:Iridi]]
[[pl:Iryd]]
[[pt:Irídio]]
[[ro:Iridiu]]
[[qu:Iridyu]]
[[ru:Иридий]]
[[stq:Iridium]]
[[scn:Irìdiu]]
[[simple:Iridium]]
[[sk:Irídium]]
[[sl:Iridij]]
[[sr:Иридијум]]
[[sh:Iridijum]]
[[fi:Iridium]]
[[sv:Iridium]]
[[ta:இரிடியம்]]
[[th:อิริเดียม]]
[[tr:İridyum]]
[[uk:Іридій]]
[[vi:Iridi]]
[[zh:铱]]