An difríocht idir athruithe ar: "An Dealbhóir"

63 bytes added ,  10 mbliana ó shin
m
m (róbat ag suimiú: sh:Kipar (zviježđe))
m (róbat ag suimiú: sah:Скульптор (сулустар бөлөхтөрө); cosmetic changes)
siombalaíocht = [[Dealbhóireacht|Dealbhóir]] |
dronairde = 0 |
diallas = −30−30 |
achariomlán = 475 |
acharrangú = 36ú |
líonréaltaí = |
réaltainm = [[Alfa_SculptorisAlfa Sculptoris|αα Scl]] |
réaltmhéid = 4.31 |
dreigecheathanna = |
teorantacha =
* [[an Míol Mór]]
* [[an tUisceadóir]]
* [[Iasc an Deiscirt]]
* [[an Chorr]]
* [[an Féinics]]
* [[an Fhoirnéis]] |
uasleithead = 50 |
íosleithead = 90 |
nótaí=}}
 
Tá '''an Dealbhóir''' ar cheann de na [[Réaltbhuíon|réaltbhuíonta]] miona atá le feiceáil ar an [[Sféar_neamhaíSféar neamhaí|leathsféar neamhaí theas]]. An tAb [[Nicolas Louis de Lacaille]] a chruthaigh an réaltbhuíon seo. Ar dtús d'ainmnigh sé as ceárta dhealbhóra – ''L'Atelier du Sculpteur'' as [[Fraincis]], nó ''Apparatus Sculptoris'' as [[Laidin]] – ach giorraíodh an t-ainm go '''Sculptor''' (sin le rá, "an Dealbhóir") idir sin is tráthas.
 
Tá [[pol theas an Réaltra]] le feiceáil ar réaltbhuíon an Dealbhóra.
 
Le feiceáil fosta ar an réaltbhuíon seo atá [[Abhacréaltra an Dealbhóra]] (dá ngairtear freisin Córas an Dealbhóra), [[abhacréaltra]] atá páirteach sa [[an_Grúpa_Áitiúilan Grúpa Áitiúil|Ghrúpa Áitiúil]]; agus [[Grúpa an Dealbhóra]], an [[Braisle_réaltraíBraisle réaltraí|bhraisle réaltraí]] is giorra don Ghrúpa Áitiúil.
 
 
== Príomhghnéithe ==
* [[Epsilon_SculptorisEpsilon Sculptoris|εε Scl]]: [[déréalta]]
 
 
== Réada suntasacha domhainspéire ==
* [[NGC 55]]: [[réaltra bíseach]]
 
* [[NGC 253]]: réaltra bíseach
 
* [[NGC 288]]: [[réaltbhraisle chruinneogach]]
 
 
== Stair ==
Ba é an réalteolaí Francach an tAb [[Nicolas Louis de Lacaille]] a chruthaigh réaltbhuíon an Dealbhóra. Chaith Lacaille na blianta [[1751]] agus [[1752]] san [[Afraic Theas]] agus é ag clárú réaltaí [[Sféar_neamhaíSféar neamhaí|an leathsféir theas]]. Bhí beagnach 10,000 réalta agus 42 réada domhainspéire ar an léarscáil neamhaí a rinne sé ag an am sin. Tháinig amach an chéad eagrán sa bhliain [[1756]] ach ní raibh ann ach [[plánaisféar]] agus é sa teanga [[Fraincis|Fraincise]]e. Níor foilsíodh an chatalóg iomlán agus eagrán deifnídeach an phlánaisféir go dtí an bhliain [[1763]], bliain amháin tar éis bhás Lacaille. '''Coelum Australe Stelliferum''' an t-ainm a thug Lacaille ar an leabhar seo. San eagrán seo, d'aistrigh sé na hainmneacha ón bhFraincis go dtí an [[Laidin]], agus chuir sé trí réaltbhuíon [[An_ChíleAn Chíle|na Cíle]], [[na Seolta]] agus [[Deireadh_na_LoingeDeireadh na Loinge|Dheireadh na Loinge]] in áit [[An_LongAn Long|Argo Navis]] (nó '''Le Navire''', mar a thug sé air sa chéad eagrán).
 
Le linn dó a bheith ag cur i gclár na réaltaí theas, chum Lacaille ceithre réaltbhuíon déag chun áiteanna éigin i ndeisceart na spéartha a líonadh nach raibh a lán réaltaí iontu – agus an Dealbhóir ina measc (féach an bosca thíos). Sa lá ata inniu ann glacann an [[an tAontas Réalteolaíoch Idirnáisiúnta]] (ARI) le gach ceann de na réaltbhuíonta sin; agus glactar freisin leis na trí réaltbhuíon a rinne Lacaille as an Long.
 
'''L’Atelier du Sculpteur''' an t-ainm Fraincise a thug Lacaille ar an reáltbhuíon seo ar dtús, rud a chiallaíonn ''Saotharlann an Dealbhóra''; '''Apparatus Sculptoris''' an t-ainm Laidine a thugtar uirthi ar an bplánaisféar a tháinig amach sa bhliain [[1763]], ach giorraíodh an t-ainm seo go '''Sculptor''' idir sin is tráthas.
 
== Miotaseolaíocht ==
Ós rud é nár cruthaíodh réaltbhuíon an Dealbhóra go dtí an [[18ú aois]], níl aon bhaint aici le miotaseolaíocht an tSeansaoil. Lena chois sin, ní bhaineann aon mhiotaseolaíocht leis an réaltbhuíon seo ós rud é gur scoir Lacaille den thraidisiún sin ar dá réir a d'ainmnítí na réaltbhuíonta as carachtair mhiotaseolaíocha; ina áit sin roghnaigh sé go formhór ainmneacha uirlisí a úsáidtear sna heolaíochtaí.
 
== Réaltaí ==
 
 
 
== Féach fosta ==
 
 
== Naisc sheachtracha ==
* [http://www.alcyone.de/SIT/bsc/ Yale Bright Star Catalog]
* [http://homepage.ntlworld.com/robin.gatter/data/Scl.htm an Dealbhóir ar shuíomh Robin Gatter]
* [http://www.seds.org/messier/xtra/ngc/sclgr.html Grúpa an Dealbhóra]
 
== Tagairtí ==
* {{Tagairt leabhair|Údar=Burnham, Robert Jr.|Teideal=Burnham's Celestial Handbook: An Observer's Guide to the Universe Beyond the Solar System, v.3|Foilsitheoir=General Publishing Company, Ltd., Toronto|Bliain=1966, 1978|ID=ISBN 04862367300-486-23673-0}}
 
[[RangCatagóir:Réaltbhuíonta|Dealbhóir]]
 
{{RéaltbhuíontaAgLacaille}}
[[ro:Sculptorul (constelaţie)]]
[[ru:Скульптор (созвездие)]]
[[sah:Скульптор (сулустар бөлөхтөрө)]]
[[sh:Kipar (zviježđe)]]
[[sk:Súhvezdie Sochár]]
37,371

edits