An difríocht idir athruithe ar: "An Deilf"

55 bytes added ,  10 mbliana ó shin
m
m (róbat ag suimiú: sah:Дельфин (сулустар бөлөхтөрө); cosmetic changes)
acharrangú = 69ú |
líonréaltaí = 0 |
réaltainm = Rotanev ([[Beta_DelphiniBeta Delphini|ββ Del]]) |
réaltmhéid = 3.63 |
dreigecheathanna = Dada |
teorantacha =
* [[an Sionnach]]
* [[an tSaighead]]
* [[an tIolar]]
* [[an tUisceadóir]]
* [[an Capall Beag]]
* [[Peigeasas (réaltbhuíon)|Peigeasas]] |
uasleithead = 90 |
íosleithead = 70 |
mí = Meán Fómhair |
nótaí=}}
Is [[réaltbhuíon]] bheag thuaisceartach í '''an Deilf''' atá i ngar don [[meánchiorcalneamhaí|mheánchiorcal neamhaí]]. Bhí sí ar chlár na 48 réaltbhuíon a leag amach [[Tolamaes]] sa dara aois, agus is ceann í freisin de na 88 réaltbhuíon nua-aimseartha a nglacann an [[ARI|tAontas Réalteolaíoch Idirnáisiúnta]] leo. Is é '''Delphinus''', a chiallaíonn ''[[deilf]]'', an t-ainm [[Laidin|Laidine]]e a thugtar uirthi.
 
Tá an-chosúlacht le deilf aici agus í ag léimneach de bharr na dtonnta; mar sin de is an-fhurasta í a aithint ar an spéir. Tá an Deilf teorainn ar theorainn leis na réaltbhuíonta seo a leanas (deiseal, ag tosach ar an taobh thuaidh): [[an Sionnach]], [[an tSaighead]], [[an tIolar]], [[an tUisceadóir]], [[an Capall Beag]] and faoi dheireadh an capall sciathánach [[Peigeasas (réaltbhuíon)|Peigeasas]].
 
== Príomhghnéithe ==
* [[Alpha_DelphiniAlpha Delphini|αα Del]]: dá ngairtear '''Sualocin'''; ar [[aicme speictreach]] B9 IV, agus ar [[amharcmhéid|méid]] 3.77; is [[ilréalta]] í seo agus 6 chomhbhall aici
 
* [[Beta_DelphiniBeta Delphini|ββ Del]]: dá ngairtear '''Rotanev'''; F5 IV, ar méid 3.63
 
* [[Gamma_DelphiniGamma Delphini|γγ Del]]: ar cheann de na [[réalta dhúbailte|réaltaí dhúbailte]] is áille atá ar an spéir
**&gamma; γ<sup>1</sup> Del: F7&nbsp;V, ar méid 5.14
**&gamma; γ<sup>2</sup> Del: K1&nbsp;IV, ar méid 4.27
 
* [[Delta_DelphiniDelta Delphini|&delta;δ Del]]: A7&nbsp;IIIp, ar méid 4.43
 
* '''Cónra Iób:''' comhdhéanann na ceithre réaltaí thuas-luaite astaireacht darb ainm ''Cónra Iób''
 
* [[Epsilon_DelphiniEpsilon Delphini|&epsilon;ε Del]]: dá ngairtear Deneb Dulfim (''ruball na Deilfe''); B6&nbsp;III, ar méid 4.0
 
* [[R_DelphiniR Delphini|R Del]]: is [[réalta athraitheach fhadtréimhseach]] í seo cosúil le [[Mira Ceti]]; ar tréimhse 285.5 lá; comhathraíonn an [[amharcmhéid]] ó 7.6 go 13.8
 
 
== Réada suntasacha domhainspéire ==
 
* [[NGC 6891]]: [[réaltnéal pláinéadach]]; ar méid 10.5
 
* [[NGC 6934]]: [[réaltbhraisle chruinneogach]]; ar méid 9.75
 
* [[NGC 7006]]: 185,000 [[solasbhliain]] i bhfad i gcéin; is an-imigéiniúil an réaltbhraisle chruinneogach seo atá ar méid 11.5
 
 
== Stair ==
Ní théann siar go dtí an seansaol, mar a cheapfaí, ainmneacha an dá réalt is gile atá ar an réaltbhuíon seo, Sualocin (Alfa Delphini) agus Rotanev (Beta Delphini). A mhalairt ar fad: tá an dá chuid le chéile nua go maith. Chonacthas i gcló don chéad uair iad ar réaltchatalóg a d'fhoilsigh [[Réadlann Palermo]] san Iodáil sa bhliain [[1814]]. Má léitear droim ar ais iad, litríonn siad an t-ainm Nicolaus Venator, leagan Laidine ar ainm stiúrthóra chúnta na réadlainne sin ag an am sin: Niccolò Cacciatore. Is éard is brí le Cacciatore agus Venator araon ná "sealgaire".
 
 
== Miotaseolaíocht ==
Baineann an réaltbhuíon seo le dhá scéal thábhachtacha as [[miotaseolaíocht na Gréige]].
 
 
 
== Féach fosta ==
* [[Sonraí réaltmhéadracha ag baint leis an Deilf]]
* [[Poisíodón]]
 
 
== Naisc sheachtracha ==
* [http://www.alcyone.de/SIT/bsc/ Yale Bright Star Catalog]
* [http://homepage.ntlworld.com/robin.gatter/data/Del.htm an Deilf ar shuíomh Robin Gatter]
 
 
== Tagairtí ==
* {{Tagairt leabhair|Údar=Burnham, Robert Jr.|Teideal=Burnham's Celestial Handbook: An Observer's Guide to the Universe Beyond the Solar System, v.2|Foilsitheoir=General Publishing Company, Ltd., Toronto|Bliain=1966, 1978|ID=ISBN 048623567X0-486-23567-X}}
 
{{RéaltbhuíontaLiostaitheAgTolamaes}}
{{LiostaRéaltbhuíonta}}
 
[[RangCatagóir:Réaltbhuíonta|Deilf]]
 
[[ar:الدلفين (كوكبة)]]
[[ro:Delfinul (constelaţie)]]
[[ru:Дельфин (созвездие)]]
[[sah:Дельфин (сулустар бөлөхтөрө)]]
[[sh:Dupin (zviježđe)]]
[[sk:Súhvezdie Delfín]]
37,425

edits