An difríocht idir athruithe ar: "Ráth Maonais"

102 bytes added ,  15 bliain ó shin
wikify
m (Athainmníodh Rath Maonais mar Ráth Maonais: litriú ceart)
(wikify)
Is bruachbaile [[BhaileBaile Átha Cliath|BaileBhaile Átha Cliath]] é Rath'''Ráth Maonais''', ar taobh theas na cathraccathrach, timpeall ar 3km ón lár. Tosaíonn sé ag [[an CanálaChanáil MóireMhór|an gCanáil Mór]], agus sínionnsíneann sé amach go Rath[[Ráth GhearrGharbh]] sa deisceart, Chrois[[Crois Araild]] san iarthar agus [[Raghnallach]] san oirthear.
 
Is tagairt é an logainm ''rathráth'' don structúr daingnithe a bhí, is dócha, an chéad cónaithe sa cheantar, cosúil leis na ceantair ina thimpeall. Is dócha gur tosaigh sé mar tráchtlann [[Normannach]] sa 12ú aois, tar éis an ionradh san aois sin. Is iad RathRáth GhearrGharbh agus Rath[[Ráth FearnainnFearnáin]] logainmneacha a baineannbhaineann ón fréimhebhfréamh céanna.
 
Tá stair fada ag RathRáth Maonais, ag dul ar ais chuig an 14ú aois. Ag an am seo, bhí RathRáth Maonais agus a thimpeall cuid na tailte eaglasta ar a tugadh Cuallu nó Cuallan. Léirítear an ainm seo sa cheantair gar dó, [[Coill Chuallain]]. Luaitear Cuallu sa iniúchtaí áitiúla ó 1326 mar cuid an fheirm Naomh Sepulchair. Tá méid fianaise ann chónaithe bunaithe timpeall rath chomh luath mar 1350.
 
Níos déanaí na sin, bhí bruachbaile faiseanta Bhaile Átha Cliatha é, ag mealladh na daoine móra ag lorg tearmann ón chaoi chónaí bocht sa chathair, ó meán-19ú aois. Tá Rath Maonais ar suíomh le radharc ar an gcathair, agus is bealach é chuig na sléibhte. Is sainghné an cheantair a phríomhsráid fada, ó drochid an canála go dtí an Halla an Bhaile, agus thar go dtí Rath Ghearr agus Dartraí. Is é Rath Maonais an ceantar cathrach láithreach an iardeisceart Bhaile Átha Cliath, ó [[Camaí|Chamaí]] go [[Domhnach Broc]], agus tá nascanna maith iompar poiblí ann.
 
Tá gníomhíocht tráchtála agus cathartha láidir ag RathRáth Maonais, agus tá aithne air ar fud na [[Éire|hÉireann]] mar ceantar lóistín saor le haghaidh mic léinn agus státseribhisigh ag teacht chuig an cathrach ó na tríochaidí go dtí inniú. Sna blianta beaga anuas, tá a chuid tithíocht eirithe níos leathain, agus tá feabhas curtha ar iomarca tithe de réir an saibhreas le déanaí. In ainneoin é sin, is ceantar ilghnéitheach é RathRáth Maonais, agus bhí sé i gcónaí suíomh an lucht inimrce agus mionghrúpaí dúchasaigh.
 
I dtús, bhí RathRáth Maonais mar cuid an Bharúntacht Uppercross, ceann de na barúntachta i dtimpeall Baile Átha Cliath, a bhí ina chathair baillte. Is dócha go bhfuil an cáill stáiriúl is mó ar RathRáth Maonais ná cath fuilteach a bhí ann i 1649, i rith an Concas Chromaill, nuair a fuair 5,000 daoine bás. Bhí an Cath RathRáth Maonais ar an [[2 Lúnasa]] [[1649]], agus mar an cath, buadh ar na forsaí Ríogaíoch in Éireann go luath ina dhiadh. Rinneadh comparáid, maidir le tábhachtach polaitíuíl, idir an cath seo agus an Cath Naseby i [[Sasana]].
 
[[Catagóir:Bailte in Éirinn]]
1,614

edits