An difríocht idir athruithe ar: "Medellín"

m
gramadach & litriú
m (róbat ag suimiú: arz:ميديللين)
m (gramadach & litriú)
|líonláithreán = www.medellin.gov.co
}}
Is é '''Medellín''' (Spáinnis: IPA:[með̞eˈʝin] nó [með̞eˈʎin], go hoifigiúil ''Municipio de Medellín'') an dara baile is mó sansa [[An Cholóim|Cholóim]]. Tá sé suite i n[[Gleann Aburrá]], ceann de na gleannta is faide ó thuaidh sansa [[Cordillera Central]] (sliabhraon de chuid na n[[Aindéas]]) agus tá sé déroinnte ag an abhainn an [[Rio Medellín]], a sreabhannshreabhann tríd. De réir daonáireamhdhaonáireamh na bliana 2005, bhí 2,223,078 duine ina gcónaí ann. Is é Mórcheantar Uirbeach Mhedellín an 91ú achar cathrach is mó ar domhan.
 
Mar phríomhchathair na Roinne, tá ceanncheathrú Rialtas Antioquia lonnaithe ann, ina measc tá Tionól na Roinne (''La Asamblea Departamental'' ), Cúirt na Roinne (''La Tribunal Departamental''), an Limistéar Cathrach, Oifig an Ard-Aighne (La Fiscalía General), agus Institiúidí agus Gníomhaireachtaí an Stáit.
 
Chomh maith leleis sin, tá an chathair ina cheanncheathrúceanncheathrú oifigiúil de chuid na gcuideachtaí cosúil le EDATEL, Teleantioquia; agus roinnt comhlachtaí bardasacha, mar shampla, Empresas Públicas de Medellín (EPM) agus Telemedellín. I dtéarmaí eacnamaíochta, aithnítear an áit mar ionaid mór airgeadais agus mar lár-limistéar mór tionsclaíoch sa Cholóim, baile deina bhfuil go leor chomhlachtaí náisiúnta agus idirnáisiúnta .
 
Ina theannta sin, seasann an chathair amach mar cheann de na mór-ionaid cultúrthachultúrtha sa Cholóim. Tá taithí leathan agus aitheantas go háitiúil go náisiúnta agus go hidirnáisiúnta bainte amach aige, mar óstach d'féilte móra. Bíonn béim chomh maith ar ngníomhaíocht acadúil agus eolaíocha ann, agus tá ceanncheathrú sa chathair ag roinnt de na hollscoileanna is tábhachtaí sa Cholóim.
 
== Sanasaíocht an ainm Medellín ==
[[Íomhá:Diego Velázquez 032.jpg|right|thumb|100px|[[Mariana na hOstaire]].]]Bhí Medellín ainmnithe as an baile Metellium , Hispania. Bhunaigh [[Quintus Caecilius Metellus Pius]] é sa bhliain 75 R.Ch. Tá Metellium nó Medellín an lae inniu suite gearr do [[Badajoz]], cúige de chuid [[Extremadura]], sa Spáinn.
 
Bhí cúig ainm ag an lonnaíocht bhunaidh Spáinneach roimh an ceann reatha, mar atá: Aburrá de los Yamesíes, San Lorenzo de Aburrá, San Lorenzo de Aná, Valle de San Bartolomé, agus Villa de la Candelaria de Medellín.
 
D'iarr an Cunta Count Pedro Portocarrero y Luna, Uachtarán Chomhairle na nIndiacha Thiar (Consejo de Indias), ar mhonarcacht na SpáinneanSpáinne ainm a bhaile, Medellín in Extremadura, a thabhairt don lonnaíocht nua i Meiriceá. Glacadh leis an t-iarratas ar an 22 Samhain, sa bhliain 1674, nuair a d'fhógair an Leasrí Mariana na hOstaire go mbeadh an t-ainm ''Villa de Nuestra Señora de Medellín'' feasta airar an chathair. Thug an Gobharnóir, Miguel Aguinaga y Mendiogoitia, an forógra oifigiúlaoifigiúil amach , ar an 2 Samhain, sa bhliain 1675. Dheonaigh Mariana armas chun na cathrach ar an 24 Meitheamh, 1676.
 
== Stair ==
=== Indiaigh Mheiriceá ===
Tá fianaise sheandálaíochta ann go raibh daoine ina gcónaí i nGleann Aburrá ó 10,500 bliain ó shin, agus gurgurbh fiagaithefhiagaithe cnuasaitheoirí iad.
D'aimsigh coilínigh Spáinneacha treibheanna ar nós na hAburrá, na Yamesí, na Pequé, na hEbejico, na Norisco, agus na Maní a chónaigh sa ghleann ón gcúigiúchúigiú haois. Thug na hAburrá a n-ainm don ghleann. Ba B'fheirmeoirí iad a d'fhás pónairí, arbhar Indiach, agus cadás. D'fhigh siad agus mhaisigh siad teicstílí. Dhíol siad salainn agus ba ghaibhneoirí óir iad. Faoi riail na Spáinne, chaill siad a gcuid talún a bhí faoi réir córaschóras feodach rialtais. Cuireadh go leor díobh chun na mianaighmianach. Chuaigh siad in éag, ar a laghad ón ghleann, de bharr na breoiteachta a thionscain na hEorpaigh, chomh maith leis an obair chrua agus an chóir mífhabhrachmhífhabhrach a bhfuairfuair siad. Is féidir teacht ar daoinedhaoine a bhaineann leis na hAburrá fós i réigiúin eile Stáit Antioquia, mar na hUrabá agus ins nasna réigiún san iarthair agus ó dheas.
 
== Fionnachtain Spáinneach an ghleanna ==
 
[[Íomhá:Jorge Robledo-Busto-Medellin.JPG|thumb|left|110px|An Marascal Jorge Robledo.]]I Lúnasa nasa blianabhliain 1541, bhí an Marascal Jorge Robledo san áit ar a dtugtar Heliconia air an laelá atá inniu ann nuair a chonaic sé i gcéin uaidh áit a cheap sé a bhí ina ngleanngleann. Chuir sé Jerome Louis Tejela ar aghaidh chun taiscéaladh a dhéanamh ar an chríoch, agus le linn oíche an 23 Lúnasa shroich Tejela an mhá ar a bhfuil Medellín anois. Thug na Spáinnigh Ghleann Naomh Bairtliméid (el valle de San Bartolomé) airar an áit.
 
[[Catagóir:An Cholóim]]
543

edits