An difríocht idir athruithe ar: "An Chéad Dáil"

1,499 bytes added ,  13 bliain ó shin
Ag cur eolas eile leis
(Ag cur eolas eile leis)
[[Íomhá:Firstdail.jpg|right|thumb|400px|An Chéad Dáil ag bailigh le chéile i d[[Teach an Ardmhéara]], [[Baile Átha Cliath]] ar [[21 Eanáir]], [[1919]].]]
Ba é '''Anan Chéad Dáil''' parlaimint [[Éire|Éireannach]] nua a bhunaíodh i m[[Baile Átha Cliath]], [[Poblacht na hÉireann]] isa bhliain [[1919]]. Ag an am, ba pháirt den [[Ríocht Aontaithe]] í an tír, agus shuigh na polaiteoirí i [[Westminster]], [[Sasana]]. Ach tar éis [[Éirí Amach na Cásca]] i [[1916]], bhí a lán tacaíocht ag an páirtí poblachtach [[Sinn Féin]], agus bhunaigh siad a bparlaimint féin nua in Éireann. Agleis an chéad chruiniú eisíodht-ainm "[[FaisnéisDáil NeamhspleádhchuisÉireann]]". ag rá goBriseadh raibhamach [[Poblacht na hÉireann]] i bhfeidhim. Bhí alan desna iondaitheCogadh Angla-Éireannach fós i bpriosún, agus dá bhárr ní raibh ach 26 dóibh i láithir. I mí na Samhna [[1919]], dearbhaigh na [[Rialtas na Breataine]] go raibhar an Dáil mí dleathach agus ó sin ar aigheadh bhí orthu teacht le chéole faoi rúncéanna.
 
Ag an chéad chruiniú, eisíodh [[Faisnéis Neamhspleádhchuis]] (nó Forógra Neamhspleáchais na hÉireann, mar a ghlaoitear air anois) ag rá go raibh [[Poblacht na hÉireann]] i bhfeidhim. Bhí a lán de na h-ionaid Éireannach fós i bpríosún, agus dá bhárr ní raibh ach 26 dóibh i láthair. I mí na Samhna [[1919]], dhearbhaigh na [[Rialtas na Breataine]] go raibh an Dáil mí-dhleathach agus ó sin ar aghaidh bhí orthu teacht le chéile faoi rún.
 
== Crinniú i dTeach an Ardmhéara ==
Bhí an céad crinniú i d[[Teach an Ardmhéara]] ar 21 Eanáir, agus rinneadh an cuid is mó den ghnó i n[[Gaeilge]]. Toghadh [[Cathal Brugha]] ina [[Ceann Comhairle]], nó cathaoirleach agus cuireadh cúpla cáipéisí i láthair:
 
* [[Bunreacht Dála Éireann]] - bunreacht gearr agus sealadach
* [[Faisnéis Neamhspleádhchuis]]
* [[Scéal Ó Dháil Éireann Chum Saor-Náisiún an Domhain]]
* [[Clár Oibre Poblacánaighe]]
 
Dhearbhaigh an Forógra Neamhspleáchais gurb rialtas ar stát ardcheannasach í an Dháil leis an t-ainm Dáil Éireann, agus ansin bhunaigh an Dháil comh-aireacht faoin ainm "An Aireacht". Chomh maith le sin, roghnaíodh duine amháin a bheith ina "Phríomh-Aire" agus leis an teidal "Uachtarán ar Dháil Éireann" freisin. B'é Brugha an príomh-aire sealadach a toghadh, agus tháinig de Valera isteach ina áit i mí Aibreáin.
 
== Baill suntasacha ==
* [[Éamon de Valera]]
* [[Mícheál Ó Coileáin]]
* [[Liam Tomás Mac Cosgair]]
* [[An Cunta Pluincéid]]
* [[Eoin Mac Néill]]
* [[Art Ó Gríofa]]
* [[Cathal Brugha]]
* [[Caoimhín Ó hUiginn]]
* [[Constance Gore-Booth Markiewicz|Constance Markievicz]]
 
 
{{stumpa}}
[[Catagóir:Stair na hÉireann]]