An difríocht idir athruithe ar: "William Shakespeare"

m
Cealaíodh athruithe 69.145.82.196 (Plé); ar ais chuig leagan le Xqbot
m (Cealaíodh athruithe 69.145.82.196 (Plé); ar ais chuig leagan le Xqbot)
Aontaíonn mórchuid na staraithe gur duine amháin a bhí i '''William Shakespeare''' (baisteadh [[26 Aibreán]], [[1564]] – [[23 Aibreán]], [[1616]] - [[aisteoir]], [[dráma|drámadóir]] agus [[file]] - agus tá go leor fianaise stairiúla ag cur leis an mbarúil sin.
 
== Saol ==
SHAKESPEARE WAS A DICK
Rugadh Shakespeare i mbaile [[Stratford-upon-Avon]], i [[Sasana]] i [[Aibreán|mí an Aibreáin]] [[1564]], mac le John Shakespeare, déantóir miotóg, agus a bhean Mary Arden. Tá sé scríofa ar a theastas breithe gur baisteadh é ar [[26 Aibreán|an séú lá fichead de mhí an Aibreáin]] an bhliain sin. Tá fhios againn nach mbíodh leanaí thar chúpla lá d'aois nuair a bhaistí iad, agus shocraigh na staraithe ar an tríú lá fichead mar a lá breithe. Tá sé áisiúil an dáta sin a roghnú - fuair sé bás ar an lá sin sa bhliain [[1616]] – agus fosta tá sé fóirsteanach do b’fhéidir an drámadóir ab fhearr a bhí riamh ag Sasana, nó is sin lá Fhéile Naomh Seoirse, Naomh-Phátrún Shasana.
 
Cuireadh an dlí ar athair Shakespeare, a bhí rachmasach nuair a tháinig William ar an saol, as ucht bheith páirteach i margadh dubh na holla, agus cuireadh an ruaig air as a phost mar sheanóir baile. Tá fianaise ann go raibh dáimh ag dhá thaobh an teaghlaigh leis an [[Caitliceachas|Chaitliceachas]].
 
Mar mhac oifigigh iomráitigh baile, is dócha gur fhreastail William Shakespeare ar scoil ghramadaí Stratford, áit ar cuireadh oideachas tréan ar fail i ngramadach na Laidine agus sa Litríocht. Níl fianaise ar bith le fáil go bhfuair sé scolaíocht rialta ar bith thar seo.
 
Phós Shakespeare Anne Hathaway, a bhí ocht mbliana níos sine ná é, ar an [[28 Samhain|ochtú lá fichead de Shamhain]] [[1582]] ag Temple Grafton in aice le Stratford. Ba bheirt chomharsana de chuid Anne, Fulk Sanders agus John Richards, a chuaigh i mbannaí orthu nach raibh toirmeasc phósta ar bith orthu. Má d’eagraigh siad an bhainis faoi dheifir, bhí gá leis mar go raibh Anne ag iompar clainne le trí mhí. Tar éis a phósta is beag rian a d’fhág William Shakespeare ar leabhar na staire gur nocht sé arís i saol liteartha [[Londain|Londan]].
 
[[Íomhá:Romeoandjuliet1597.jpg|left|upright|thumb|Traigéide: ''Romeo & Juliet'']]
Ar an [[28 Bealtaine|séú lá fichead de Bhealtaine]], [[1583]] baisteadh an chéad duine clainne, Susanna i Stratford. Baisteadh mac, Hamnet, agus iníon, Judith, ar an [[2 Feabhra|dara lá de mhí Feabhra]] [[1585]]. Sa bhliain [[1592]], bhí oiread cáile tuillte ag Shakespeare gur mhaslaigh Robert Greene é go poiblí mar “an upstart crow, beautified with our feathers, that with his Tygers hart wrapt in a Players hide supposes he is as well able to bombast out a blanke verse as the best of you: and beeing an absolute Johannes factotum, is in his owne conceit the onely Shake-scene in a countrey.” ( Is scigaithris atá ar súil anseo aige leis an líne “Oh, Tiger’s heart wrapped in a woman’s hide” ar bhain Shakespeare úsáid as sa dráma Henry VI, cuid a 3).
 
Sa bhliain [[1596]] fuair Hamnet bás agus cuireadh ar an [[11 Lúnasa|aonú lá déag de Lúnasa]] na bliana sin é. De bharr na gcosúlachtaí idir na hainmneacha, deirtear gur seo a spreag Shakespeare le ‘The Tragical History of Hamlet the Prince of Denmark’ a scríobh. Sa bhliain [[1598]] bhí Shakespeare ina chónaí i bparóiste [[St. Helen’s Bishopsgate]], agus tá a ainm le fáil ar bharr liosta aisteoirí a léirigh an dráma ‘Every man in his Humour’, a scríobh mórdhrámadóir eile na linne sin, [[Ben Jonson]].
 
Faoin am seo ba dhrámadóir, [[scríbhneoir]] agus aisteoir é agus sciar aige i gcomplacht drámaíochta ar a dtugtaí The Lord Chamberlain’s Men a bhí ainmnithe as a n-urra uasal, an Tiarna Chamberlain é féin. Bhí an oiread sin cáile agus measa ar an chomhlacht tar éis bhás [[Éilís I]] gurbh é an Rí úr é féin, [[Séamas I]], a rinne urraíocht orthu agus ghlac siad ainm úr, ‘The King’s Men’.
 
D’fhoilsigh Shakespeare na [[soinéad|soinéid]] sa bhliain [[1609]]. Is dánta grá an mhórchuid acu ina ndéantar ceiliúradh ar chumainn agus tá siad breac le leath-thagairtí homaighnéasacha chuig fear óg (fair lord). Scríobhadh tuilleadh acu do bhean dhorcha, ‘dark lady’.
 
== Bás ==
68

edits