An difríocht idir athruithe ar: "Bolcán"

444 bytes added ,  3 bliana ó shin
[[Íomhá:Volcano Map.png|clé|mion|Na plátaí]]
Dá bhrí sin, ar an domhan, faightear bolcáin de gnáth san áit ina mbíonn plátaí teicteonacha ag eisréimniú nó ag inréimniú. Mar shampla, is cúis le plátaí dibhéirseacha atá ag tarraingt óna chéile na bolcáin a bhíonn ag droim lár[[aigéan]]<nowiki/>ach, mar shampla [[Droim an Atlantaigh Láir]]; plátaí teicteonacha coinbhéirseacha ag teacht le chéile is cúis leis na bolcáin ag Fáinne Tine an Aigéin Chiúin.
 
 
 
Chruthaítear bolcáin freisin san áit ina mbíonn síneadh agus tanú ar phlátaí taobh istigh na screimhe, m.sh., i Scoiltghleann na hAfraice Thoir agus sa bhlárum bholcánach Wells Gray-Clearwater agus i Scoiltghleann an Rio Grande i Meiriceá Thuaidh. Tagann an cineál seo bolcánachais faoi scáth na bolcánachais "hipitéis phláta". I gcónai, mínítear an bholcánachas, ar shiúl ó teorainneacha plátaí, mar chleitíní an mhaintlín.
 
== Eachtraí ==
*[[Íomhá:Martinique Saint-Pierre après l'éruption du Mont-Pelé.jpg|mion|[[8 Bealtaine]] [[1902]] - Maraíodh 30,000 duine nuair a bhrúcht Mont Pelée i [[Martinique|Martinique.]] Scriosadh príomhbhaile an oileáin.]][[79]] - Scriosadh [[Pompeii]] agus [[Herculaneum]] nuair a phléasc an bolcán [[an Veasúiv]] i mí Lúnasa.
* [[10 Aibreán]] [[1815]] - Phléasc Mount Tambora, ar Sumbawa san [[An Indinéisis|Indinéis]], an brúchtadh bolcánach is mó riamh, saghas "VEI-7"
* [[27 Lúnasa]] [[1883]] - Phléasc an bolcán Krakatau san [[An Indinéis|Indinéis]]. Seo an pléascadh ba mhó riamh, b'fhéidir, ó bhí scríobh ag an [[Cine daonna|chine dhaonna]].
* [[8 Bealtaine]] [[1902]] - Maraíodh 30,000 duine nuair a bhrúcht Mont Pelée i [[Martinique|Martinique.]] Scriosadh príomhbhaile an oileáin.
[[Íomhá:Krakatoa eruption lithograph.jpg|mion|Brúchtadh Krakatau sna hIndiacha Thoir Ollannacha (an Indinéis inniu). Fuair 36,000 duine bás]]
 
[[Íomhá:Krakatoa eruption lithograph.jpg|mion|Brúchtadh Krakatau sna hIndiacha Thoir Ollannacha (an Indinéis inniu). Fuair 36,000 duine bás|clé|211x211px]]
* [[16 Márta]] [[1963]] – Phléasc Sliabh Agung, bolcán ar Bali san [[an Indinéis|Indinéis]]. Fuair 11,000 duine bás.
* [[10 Deireadh Fómhair]] [[1963]] - Bhrúcht an bolcán ar [[Tristan da Cunha]]. Tugadh pobal an [[Oileán|oileáin]] go sealadach go [[Cape Town]] agus ansin go [[Sasana]].
* [[23 Bealtaine]] [[2010]] - Stopadh eitiltí in [[Albain]] de thoradh ar luaithreamhán nuair a phléasc bolcán Grímsvötn san [[An Íoslainn|Íoslainn]]
* [[22 Aibreán]] [[2015]] - Phléasc an bolcán Calbuco sa [[An tSile|Sile]]. Iontas ar na saineolaithe; níor phléasc an bolcán le 50 bliain anuas.
 
[[Íomhá:Types of volcano hazards usgs.gif|clé|mion]]
 
== Féach freisin ==
 
* [[magma]]
* [[Pláta teicteonach|plátaí teicteonacha]]