An difríocht idir athruithe ar: "An Cholóim"

282 bytes added ,  1 bhliain ó shin
no edit summary
|glaochód=57
|fonótaí=}}
Is [[tír]] i [[Meiriceá Theas]] í '''An Cholóim''', le cóstaí ar an [[An tAigéan Ciúin|Aigéan Ciúin]] is ar an [[An tAigéan Atlantach|Aigéan Atlantach]].
 
Tá teorainneacha aici le [[Veiniséala]], leis an m[[An Bhrasaíl|Brasaíl]], le [[Peiriú]], le [[Eacuadór]] agus le [[Panama]]. Is í [[Bogotá]] an [[Príomhchathair|phríomhchathair]]. Tá 49 milliún duine ina gcónaí ann.
 
== Stair ==
Bhí [[cogadh cathartha]] ar siúl sa Cholóim idir an [[eite dheis]] agus na reibiliúnaigh, ar a nglaotar FARC (''Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia'' nó Fórsaí Armtha Réabhlóideacha na Colóime). Le breis is 50 bliain bhí FARC i mbun eachtraí foiréiginforéigin sa tír agus d'fhág an [[Cogadh|chogaíocht]] ansin breis is 250,000 duine marbh<ref>Nuacht [[RTÉ]]</ref>.
 
Bhí an eite dheis ar thaobh an [[Rialtas|rialtais]] agus na reibiliúnaigh ar [[Eite chlé|an eite chlé]]. Thacaigh rialtas [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|SAM]] leis an eite dheis, i gcogadh i gcoinne na n[[druga]]í.
Bronnadh [[Duais Nobel na Síochána]] na bliana 2016 ar ''Uachtarán na Colóime'' Juan Manuel Santos dá iarrachtaí siúd an tsíocháin a chothú.
 
2 D.F. 2016: Vótáil móramh de phobal na tíre in aghaidh an chomhaontaithe síochána a bhí socraithe idir rialtas na tíre sin agus reibiliúnaithereibiliúnaigh an FARC<ref group=" ">Nuacht [[RTÉ]]</ref>. Móramh beag a bhí i gceist.
 
=== IRA ===
 
== Ranna ==
Tá an Cholóim roinnte i 32 Ranna agus Dúiche Príomhchathrach atá mar aon le roinn, cé go bhfuil Bogotá mar [[Príomhchathair|phríomhchathair]] roinne Cundinamarca.
 
Tá an Cholóim roinnte i 32 Ranna agus Dúiche Príomhchathrach atá mar aon le roinn cé go bhfuil Bogotá mar phríomhchathair roinne Cundinamarca. Tá na Ranna roinnte ina dhiahddhiaidh sin i mbardais, agus ina dhiadhdhiaidh sin i ''corregimientos'' in áiteanna faoin tuath, agus ''comunas'' ini áiteannagceirtleáin uirbeach. Tá rialtas áitiúil ag gach roinn le gobharnóir agus tionól, a toghfar gach ceithre bliana. Tá méara agus comhairle ag gach bardas freisin agus toghcháin áitiúil don bhord riaracháin áitiúil i ngach ''corregimientos'' agus ''comunas''.
 
Chomh maith leis an bpríomhchathair,stadasstádas áirithe ag ceithre dúiche eile, de bhárrbharr gnéithe sainiúil áirithe; sé sin Barranquilla, Cartagena, Santa Marta agus Buenaventura.[[Íomhá:Departments_of_colombia.svg|thumb|right|200px|Na 32 Roinn (''Departamentos'') maille leis an gCeantar Feidearálach (''Distrito Federal'') sa Cholóim]]
Tá an Cholóim roinnte i 32 Ranna agus Dúiche Príomhchathrach atá mar aon le roinn cé go bhfuil Bogotá mar phríomhchathair roinne Cundinamarca. Tá na Ranna roinnte ina dhiahd sin i mbardais, agus ina dhiadh sin i ''corregimientos'' in áiteanna faoin tuath agus ''comunas'' in áiteanna uirbeach. Tá rialtas áitiúil ag gach roinn le gobharnóir agus tionól a toghfar gach ceithre bliana. Tá méara agus comhairle ag gach bardas freisin agus toghcháin áitiúil don bhord riaracháin áitiúil i ngach ''corregimientos'' agus ''comunas''.
 
Chomh maith leis an bpríomhchathair tá stadas áirithe ag ceithre dúiche eile, de bhárr gnéithe sainiúil áirithe; sé sin Barranquilla, Cartagena, Santa Marta agus Buenaventura.
 
[[Íomhá:Departments_of_colombia.svg|thumb|right|200px|Na 32 Roinn (''Departamentos'') maille leis an gCeantar Feidearálach (''Distrito Federal'') sa Cholóim]]
 
{| style="background:none;"
 
== Cathracha agus Bailte ==
Is tír fíor-uirbithe í an Cholóim,; tá 77.1% den [[daonra]] sa bhliain 2018 ina chónaí i limistéar uirbithe. Is iad [[Bogotá]] (7,387,400), Medellín, (2,382,399) agus Cali, (2,172,527) na cathracha is mó agus is tábhachtach sa tír.<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.dane.gov.co/index.php/estadisticas-por-tema/demografia-y-poblacion/censo-nacional-de-poblacion-y-vivenda-2018|teideal=Censo 2018|údar=dane gov.co|dáta=|dátarochtana=2020}}</ref>