An difríocht idir athruithe ar: "Maol Dúin mac Aodha"

WD
m (Bhog Marcas.oduinn an leathanach Máel Dúin mac Áedo go Maol Dúin mac Aodha: Leagan NuaGhaeilge)
(WD)
 
:''do mhac [[Aodh Allán|Aodha Alláin]], féach [[Máel Dúin mac Áedo Alláin]]
{{WD Bosca Sonraí Duine}}
 
[[Ríthe na Mumhan|Rí na Mumhan]] b'fhéidir d'[[Eoghanacht Locha Léin]] ba ea '''Maol Dúin mac Aodha''' ([[Sean-Ghaeilge]] '''Máel Dúin mac Áedo''') (bás 786). Aodh Beannán mac Conaing (''Áed Bennán mac Conaing'') (bás 733), rí [[Iarmhumhain|Iarmhumhan]] ba ea a athair, agus [[Áed Bennán mac Crimthainn|Aodh Beannán mac Criomhthainn]] (bás 618), a bhí b'fhéidir ina rí na Mumhan, a shin-sin-seanathair.<ref>Byrne, Tábla 15</ref>
Feictear Maol Dúin ar dtús in 757 i n[[Annála Tiarnaigh]] don bhliain 757, nuair a tuaiscirt gur mharaigh sé Camascach, Rí na [[Uí Failge|Uí Fhailí]] sa [[Laigin|Laigean]], agus tugtar an teideal ''rí Muman'' dó.<ref>[[Annála Tiarnaigh]], AT 757.6</ref> Tá [[Annála Inis Faithlinn]] (foinsí ar son na Mumhan) agus Annála Uladh (príomh fhoinse) ina dtost maidir leis an scéal seo.
 
Feictear Maol Dúin arís i 'Annála Inis Faithlinn don bhliain 766. Chloígh sé fir [[Uí Fiodhghinte]] agus [[Ara Cliach]] as [[Contae Luimnigh]] ag ''[[Cath Énboth Breg]]''.<ref>[[Annála Inis Faithlinn]], AI 766.2</ref> Ní tugtarthugtar teideal dó san iontráil seo. Is é a thásc sa bhliain 786 an lua deireanach faoi. I nAnnála Uladh, ní thugtar di ach an teideal rí [[Iarluachair|Iarluachrach]] (''rex Irlochre'') do, cé go tugtar ''rí Muman'' dó i nAnnála Inis Faithlinn.<ref>AU 786.1, AI 786.1</ref>
 
I rith a réimis, rinne an tArdrí [[Donnchad Midi|Donnchadh Mí]] de [[Clann Cholmáin|Chlann Cholmáin]] feachtas sa Mhumhain isteach sa bhliain 775, ag déanamh léirscriosta agus ag marú go leor fir na Mumhan. Rinne an tArdrí feachtas eile an bhliain dár gcionn le tacaíocht ó chomhluadar mhainistir [[Darú|Dharú]]. Tharla cath riarta inar maraíodh suas go leor fir MumhanMhumhan.<ref>AU 775.5, 776.11</ref>
 
Sa bhliain 779, tharla cogadh cathartha sa Mumhain inar mharaigh Breisléan Bhéirre (i gcríocha [[Corcu Loígde|Chorca Laidhe]]) Fearghal mac Éaladaigh, rí [[Eoghanacht Raithlinn]].<ref>AU 779.11</ref> Ní dhéantar tagairt do Mhaol Dúin ámh maidir leis na heachtraí seo.
 
Tháinig ''Cú Chongelt mac Cairpri'' (bás 791) i gcomharbacht air mar rí Iarmhumham. Rinneadh rí Loch Léin dá macmhac, [[Cobthach mac Máele Dúin]] (bás 833).
 
==Foinsí==
{{DEFAULTSORT:Mael Duin Mac Aedo}}
[[Catagóir:Ríthe na Mumhan]]
[[Catagóir: Ríthe na hIarmhumhan]]
17,771

edits