An difríocht idir athruithe ar: "Máthair Treasa"

no edit summary
(Ag baint President_Reagan_presents_Mother_Teresa_with_the_Medal_of_Freedom_1985.jpg amach, agus ag chur [[:Íomhá:President_Ronald_Reagan_presents_Mother_Teresa_with_the_)
[[Íomhá:MotherTeresa 090.jpg|thumb|An Mháthair Treasa sa bhliain 1986|clé]]
[[Íomhá:President Ronald Reagan presents Mother Teresa with the Medal of Freedom at a White House Ceremony in the Rose Garden.jpg|mion|An Máthair Treasa agus [[Ronald Reagan]] sa bliain [[1985]].|clé]]
[[Bean rialta]] [[Caitliceach|Chaiitliceach]] ba ea '''an Mháthair Treasa''' nó ''Agnesë Gonxhe Bojaxhiu'' ([[26 Lúnasa]] [[1910]] – [[5 Meán Fómhair]] [[1997]]). Bhunaigh sí [[Misinéirí na Catharnachta]] i g[[Calcúta]] na h[[India]] sa bhliain [[1950]].<ref name=":0">{{Lua idirlín|url=https://www.rte.ie/radio/radioplayer/html5/#/rnag/21049888|teideal=Naomh Teresaː Cur síos ar Mháthair Treasa Kolkata (RTÉ Radio Player - Raidió na Gaeltachta)|údar=Máire Ni Sheanacháin|dáta=2016|work=www.rte.ie|dátarochtana=2020-12-10}}</ref>
 
Chaith an Mháthair Treasa a saol ag cabhrú leis na bochtáin, i gCalcúta ar dtús, agus ansin in áiteanna eile ar fud an domhain. Is é “Naomh na mBocht” an leasainm atá uirthi.<ref>{{Lua idirlín|url=https://ccea.org.uk/downloads/docs/ccea-asset-im/Resource/an%20Mh%C3%A1thair%20Treasa.pdf|teideal=Beatha le Bua|údar=ccea.org.uk|dáta=|dátarochtana=2020}}</ref><ref>{{Lua idirlín|url=https://ccea.org.uk/downloads/docs/ccea-asset-im/Resource/Leabhar%20Saothair%20-An%20Mh%C3%A1thair%20Treasa.pdf|teideal=Leabhar saothair|údar=ccea.org.uk|dáta=|dátarochtana=2020}}</ref> Tá a cuid oibre á leanúint ar aghaidh i 87 tír ar fud an domhain.
Chaith sí cúig bliana is daichead ag obair ann agus ag cur le fás Mhisinéirí na Catharnachta ar fud na tíre agus an domhain.
 
Faoi am na [[1970í|1970idí]] bhí clú agus cáil uirthi, ach go háirithe nuair a craoladh clár faisnéise agus a foilsíodh [[leabhar]], ''Something Beautiful for God'' le Malcolm Muggeridge.
 
== Saol ==
 
=== Luathshaol ===
Bugadh an Mháthair Treasa i mbaile [[Skopelos|Skopje]] sa [[An Mhacadóin Thuaidh|Mhacadóin]] 27ú Lúnasa 1910. Is é Agnes Gonxha Bojaxhiu an t-ainm a bhí uirthi ar dtús. Ba as an [[An Albáin|Albáin]] an [[teaghlach]] s’aici. Bhí siopa ag a hathair agus bhí a beirt tuismitheoirí iontach dílis don [[Creideamh|chreideamh]] [[Eaglais Chaitliceach Rómhánach|Chaitliceach]].
 
Nuair a bhí sí dhá bhliain déag thuig sí go raibh gairm ó Dhia aici. Bhí sí ag iarraidh a bheith ag ina misinéir san India.
 
=== Tréimhse in Éirinn ===
i 1928, nuair a bhí sí 18 mbliana d’aois, chuaigh Agnesë Bojaxhiu isteach in [[ord rialta]]. D’fhág sí Skopje agus chuaigh sí ag obair le hord cráifeach darb ainm Siúracha Loreto. Ord [[Éireannach]] a bhí ann, agus bhí na mná rialta ag déanamh cuid mhór oibre san India.
 
Tháinig ansin an bhean óg ón [[An Mhacadóin Thuaidh|Macadóin]] go [[Éire|hÉirinn]] chun dhá mhí a chaitheamh leis na siúracha Loreto i [[Ráth Fearnáin]], [[Baile Átha Cliath|Baile Athá Cliath]].<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.pressreader.com/ireland/irish-independent-seachtain/20160921/281938837387806|teideal=Naomh a chaith seal in Éirinn|údar=Irish Independent|dáta=̄22 MF 2016|work=www.pressreader.com|dátarochtana=2020-12-10}}</ref>
 
Tháinig sí go hÉirinn chun Béarla a fhoghlaim. Chaith sí tamall de mhíonna ag traenáil agus ag foghlaim Béarla, agus d'éirigh sí go maith as.
 
Ansin cuireadh í anonn chun na hIndia. Ghlac sí a céad mhóideanna mar bhean rialta sa bhliain 1931.
 
=== Loreto in India ===
Idir 1931 agus 1948, bhí sí ag teagasc in Ardscoil Naomh Muire i gCalcúta. Is ag an am seo a ghlac sí an t-ainm Treasa uirthi féin. Roghnaigh sí an t-ainm sin in onóir do naomh Francach Naomh Therèse Lisieux.
 
Ba le linn di a bheith ag obair i gCalcúta a thuig sí méid an léin agus na [[Bochtanas|bochtaineachta]] a bhí sa [[Cathair (lonnaíocht)|chathair]]. Níor cuireadh [[oideachas]] ar bith ar a lán de na leanaí i slumaí Chalcúta.
 
I 1946 d’éirigh sí tinn, agus bhí cuma air go raibh eitinn uirthi. Cuireadh í chuig baile darb ainm Darjeeling le biseach a fháil. Ach ar a bealach ann ar an traein tharla rud iontach. Chuala sí guth Dé ag rá léi gach rud a fhágáil ina diaidh agus dul a chuidiú le daoine bochta an tsaoil.
 
I 1948 fuair sí cead an scoil a fhágáil agus obair a dhéanamh i measc na ndaoine bochta ar na sráideanna. Tar éis cead a fháil an post a bhí aici ina hord rialta a fhágáil, chuaigh sí faoi oiliúint san [[ospidéal]] "Holy Familyːi bPatna ionas go bhféadfadh sí cabhrú leis na bochtáin ar bhealach praiticiúil.
 
D'oscail sí teach do pháistí a bhí ina gcónaí ar na sráideanna. Roimh i bhfad thug na páistí an t-ainm an Mháthair Treasa uirthi. Bhí sé deacair aici ar dtús mar ní raibh airgead ar bith aici. Ach de réir a chéile tháinig daoine eile a chuidiú léi agus thosaigh daoine a thabhairt airgid di. Chiallaigh seo go dtiocfadh léi a cuid oibre a leathnú amach. D’oscail sí teach altranais ar áit a raibh teampall [[An Hiondúchas|Hiondúch]]. Ansin d’oscail sí áit chónaí ar son páistí gan tuismitheoirí agus áit chónaí ar son daoine a raibh [[lobhra]] orthu.
 
Leath Misinéirí na Carthanachta ar fud na cruinne agus bhí thart ar 5000 ag obair iontu sa bhliain 2014.
 
Fuair sí bás ar 5 Meán Fómhair 1997.
 
=== Misinéirí na Carthanachta ===
Ansin d’fhág sí [[Ord Loreto]] agus bhunaigh sí ord rialta nua "[[Misinéirí na Carthanachta]]" i 1950, chun obair a dhéanamh i measc an léin agus chun freastal ar na bochtáin ba bhoichte. Chuir an Mháthair Treasa áras ar bun do na daoine a bhí ag fáil [[Bás|bháis]] agus gan aon duine ann le cúram a thabhairt dóibh. Tugadh daoine go dtí an t-áras seo ionas go bhféadfaí cúram a dhéanamh díobh agus go bhfaighidís bás le [[dínit]].
 
D’oscail an Mháthair Treasa áras freisin do [[Leanbh|leanaí]] tréigthe a aimsíodh sna [[sráid]]<nowiki/>eanna agus shocraigh sí go rachadh clinicí taistil go dtí áiteanna áirithe i gCalcúta ionas go bhfaigheadh lobhair cóir leighis.
 
Chaith sí cúig bliana is daichead ag obair ann agus ag cur le fás Mhisinéirí na Catharnachta ar fud na tíre agus an domhain.
 
== Duaiseanna ==
Bronnadh [[Duais Nobel na Síochána]] ar Mháthair Treasa ar [[10 Nollaig]] [[1979]].
Bhuaigh Máthair Treasa [[Duais Nobel na Síochána]] sa bhliain [[1979]]. Bhuaigh sí an gradam is cáiliúla san India, an Bharat Ratna, sa bhliain [[1980]]. Lean Misinéirí na Catharnachta ar aghaidh ag fás agus ag am a báis bhí 610 Misin lonnaithe i 123 tír.
 
Bhuaigh Máthair Treasa [[Duais Nobel na Síochána]] sa bhliain [[1979]]. Bhuaigh sí an gradam is cáiliúla san India, an Bharat Ratna, sa bhliain [[1980]]. Lean Misinéirí na Catharnachta ar aghaidh ag fás agus ag am a báis bhí 610 Misin lonnaithe i 123 tír.
 
Ar an Domhnach, 4 Meán Fómhair 2016, naoi mbliana déag i ndiaidh a báis, d’fhógair an pápa gur naomh í.<ref name=":0" />
 
== Cáineadh ==
[[Catagóir:Daoine a rugadh i 1910]]
[[Catagóir:Básanna i 1997]]
[[Catagóir:An India]]
[[Catagóir:Naoimh]]
[[Catagóir:AnPolaiteoirí IndiaIndiacha]]