Troideadh Cath Chill Ala ar 23 Meán Fómhair 1798, le linn Éirí Amach 1798 ; an cath deireannach i gCúige Chonnachta a bhí ann le linn 'Bliain na bhFrancach'.

Teimpléad:WD Bosca Sonraí ImeachtCath Chill Ala, 1798
Íomhá
Map
 54°12′45″N 9°13′19″W / 54.2125°N 9.2219°W / 54.2125; -9.2219
Cineálcath Cuir in eagar ar Wikidata
Cuid deÉirí Amach 1798 in Éirinn Cuir in eagar ar Wikidata
Dáta na bliana23 Meán Fómhair 1798 Cuir in eagar ar Wikidata
SuíomhCill Ala, Éire Cuir in eagar ar Wikidata
TírRíoghacht Éireann Cuir in eagar ar Wikidata

Cúlra cuir in eagar

I mí Lúnasa 1798, tháinig arm Francach leis an nGinearál Humbert i dtír chun cabhair a thabhairt do na hÉireannaigh Aontaithe. Tháinig 1,000 saighdiúirí Francacha, faoin Ghinearál Humbert, i dtír ar an 22 Lúnasa 1798 i gCill Chuimín (Cill Ala).

An cath cuir in eagar

D'éirigh go maith ar dtús leis an gcomhaontas, mar shampla ag Rásaí Chaisleáin an Bharraigh. Fógraíodh "Poblacht Chonnacht" agus ceapadh tiarna áitiúil, John Moore, ina uachtarán air.

Ach ina dhiaidh sin, buaileadh na Francaigh i gcath i mBéal Átha na Muc, Co Longfoirt ar 8 Meán Fómhair agus rinneadh scrios ar Ghaeil agus ar Fhrancaigh.

Cuimneachán inniu

An cath deireannach i gCill Ala cuir in eagar

Troideadh Cath Chill Ala ar 23 Meán Fómhair 1798. Ní raibh ach ceathrar oifigeach Francach fágtha ar an lá seo (ghéill an chuid is mó de na Francaigh ag Cath Bhéal Átha na Muc.[1]


Tháinig deireadh leis an Éirí Amach 1798 i gCúige Chonnachtaː

Bhí darna cath eile eadar Ros Eirc agus Mainistir na Maighne ’nnsin agus fuair 600 Gaedheal ’s Franncach bás ann, ach fuair 3,000 Gall bás ann freisin. Ina dhiaidh sin, d’éalaigh na Gaedheil ’s na Franncaigh amuigh as Cill Ala go faoin tuath agus throid siad treall-cogadh an-fada in éadan na Gall go dtí 1808 leis díoltas mhór orthu...[2]

Féach freisin cuir in eagar

Tagairtí cuir in eagar

  1. Cath Bhéal Átha na Muc 1798 : a traditional hisotry le James O'Neill of Crowdrummin ; eag Seán O Brádaigh.
  2. "Stair – Clann Éirí Gréine". clanneirigreine.com. Dáta rochtana: 2022-09-24.