Míoltóg ghéar

fine feithidí
(Athsheolta ó Ceratopogonidae)
Míoltóg ghéar
Culicoides impunctatus
Culicoides impunctatus
Aicmiú eolaíoch
Ríocht:Animalia
Fíleam:Arthropoda
Aicme:FeithidInsecta
Ord:Diptera
Fine:Ceratopogonidae
Géineas:Culicoides
Foghéineas:Culicoides
Speiceas:C. impunctatus
Ainm déthéarmach
Culicoides impunctatus
Goetghebuer, 1920
Téarmaí comhchiallacha
*C. minor Tokunaga, 1941

Cuil bhídeach a bheireann greim ar veirteabraigh agus a ólann an fhuil uathu. Timpeall 1,200 speiceas ar eolas, cuid acu suntasach don mhíochaine dhaonna is ainmhithe mar gur iompróirí galar iad.

GníomhaíochtCuir in Eagar

In Éirinn, bíonn siad gníomhach ó lár mhí na Bealtaine go Meán Fómhair go háirithe nuair a bhíonn an aimsir shochair agus scamallach. Is mór an cur isteach iad do dhaoine atá ag iniúchadh na gcnoc agus do na hainmhithe a chónaíonn ann.

Níl aon tarchur galair ar eolas ó mhíoltóg go daoine in Éirinn. Spreagfaidh siad imoibriú láidir imdhíonachta i roinnt daoine, áfach. D’fhéadfadh sé seo a bheith ina chúis le hat agus drochthochas timpeall láithreán an ghreama. Cuireann déine agus cruas an phrioctha le míchompord daoine. D’fhéadfadh cneácha ionfhabhtaithe a bheith mar thoradh ar thocas na ngreamanna.

Is gnách go mbíonn an míoltóga ag iomadú timpeall ar uisce marbhánta agus linnte portaigh agus mar sin is gné den saol iad sna cnoic. Is féidir leo a bheith ina lotnaidí sna gleannta a leithéid agus Gleann Dá Loch. Bíonn míoltóga an-ghníomhach ar laethanta socra, scamallacha agus taise. Ní maith leo solas láidir na gréine, aer tirim nó gaoth. Is gnách go mbíonn siad an-ghníomhach ag breacadh an lae agus ag luí na gréine ach is féidir leo a bheith forleithne ag amanna eile i rith an lae má tá na dálaí mar is ceart.

CosaintCuir in Eagar

Tá éarthaigh ar fáil in ollmhargaí agus poitigéirí, rud a chabhraíonn le stop a chur leo. Beidh comhpháirt cheimiceach sa chuid is mó díobh seo ar a dtugtar “DEET”. Bíonn úsc i roinnt luibheanna, mar shampla raideog agus citronella, a bhíonn éarthach ar fheithidí. Is féidir na míoltóga a choinneáil amach freisin trí líontán a úsáid atá deartha le haghaidh na míoltóg - níl líonta na muiscítí maith go leor.

Is iad na míoltóga is spéisiúla ná an ghéineas Culicoides. Tá 29 speiceas in Éirinn, lena n-áirítear sé mhíoltóg ghéar. Is é an plaiceoir is suntasaí ná Cuculiodes impunctatus. Is í an mhíoltóg bhaineann amháin a ghreimíonn an duine le próitéine a fháil, rud a chabhróidh lena n-uibheacha a fhorbairt. Cé go bhfuil an chuid is mó de na speicis éadulangach san áit ina mbíonn an ghrian ag soilsiú go díreach orthu, tá ceann amháin ann Culicoides heliophilus a thiocfaidh chun cinn ar laethanta grianmhara.