Anraí II Shasana

rí Sasanach

Bhí Anraí II (5 Márta 11336 Iúil 1189) ina rí ar Shasana agus ina Dhiúc agus ina Thiarna ar chuid mhaith den Fhrainc, den Bhreatain Bheag agus d'Éirinn, ón mbliain 1154 go lá a bháis. Tháinig Anráí II i gcomharbacht ar a chol ceathrair, Stiofán.

Anraí II Shasana
Henry II of England.png


cunta Anjou


Diúc na Normainne


duke of Aquitaine (en) Aistrigh


monarc Ríocht Shasana

Nollaig 19, 1154 - Iúil 6, 1189
Stiofán Shasana - Risteard I Shasana
Tiarna Éireann

1171 - Iúil 6, 1189
Saol
Eolas breitheLe Mans, 5 Márta 1133
NáisiúntachtRíocht Shasana
Áit chónaithePays de la Loire
BásChâteau de Chinon (en) Aistrigh, 6 Iúil 1189
Áit adhlacthaFontevraud Abbey (en) Aistrigh
Cúis bháisbás nádúrtha (neamhord gastraistéigeach)
Muintir
AthairGeoffrey V d'Anjou
MáthairAn Banimpire Matilda
Céile/CéilíEleanor of Aquitaine (en) Aistrigh  (Bealtaine 18, 1152 (Ghréagóra) -
Páirtí/PáirtitheYkenai (en) Aistrigh
Rosamund Clifford (en) Aistrigh
Ida de Tosny (en) Aistrigh
Alys, Countess of the Vexin (en) Aistrigh
Páistí
Siblíní
TreibhTeaghlach na bPlantaigíneach
Angevins (en) Aistrigh
Teaghlach Normandy
Gairm
Gairmmonarc
Seirbhís mhíleata
Throid sé/sí agRevolt of 1173–74 (en) Aistrigh
Cassell's History of England, 1902

RéimCuir in Eagar

Bhí Anráí II ar an gcéad duine de theaghlach Phlantaigíneach le bheith ina rí ar Shasana.

Ba le linn a réimeas siúd a tháinig na Normannaigh go hÉirinn, rud a chuir tús leis an gcaidreamh achrannach idir Éire agus Sasana, a mhaireann go dtí an lá atá inniu ann.

BecketCuir in Eagar

Cheap an Rí Anraí II Thomas Becket mar sheansailéir sa bhliain 1155.. Bhí an-mhór le chéile, nó is rud é a chreidtear go forleathan Ach bíonn díospóireacht i gcónaí faoin ‘chairdeas mhór’ a bhí ann, más fíor.[1][2]

 
samhail, Séipéal Fontevraud sa Fhrainc

Ar aon nós, d'éirigh coimhlint níos déanaí idir Becket agus Anraí II maidir le cearta agus pribhléidí na hEaglaise. Ar 29 Nollaig 1170, mharaigh leantóirí na rí Becket in Ardeaglais Canterbury.

An bhliain dár gcionn, d'iarr Anraí pas coimirce ar Fernando II, Rí León, lena bhóthar a réiteach go Santiago. Tá gach dealramh ar an scéal gur leagadh an oilithreacht mar phionós air in éiric dhúnmharú Becket.[3]

Príomhalt: Camino de Santiago

In ÉirinnCuir in Eagar

Sa 12ú haois, bhí ríthe na gcúigí ag streachailt le chéile chun flaitheas na hÉireann a ghabháil.[4] Rinne na Normannaigh ionradh ar Éirinn ó Shasana sa bhliain 1169 ar iarratas an Rí ar a dtugtar Diarmaid Mac Murchadha, a bhí ag súil le cabhair uathu. Ach sheol Rí Anraí II Shasana a thuilleadh saighdiúirí le smacht a choimeád ar a arm Normannach.[5]

Ba í an tuiscint thraidisiúnta ar Laudabiliter satis, bulla de chuid an Phápa Adrian IV, gur bhulla ba ea é inar cheadaigh an Pápa d’Anraí II Shasana ionradh a dhéanamh ar Éirinn, faoi bhráid leasú a dhéanamh ar an Eaglais abhus. Ach tá léamh eile ag na staraithe inniu.[6]

Ar aon nós, bhí Sionad ag Easpaig na hÉireann i gCaiseal in 1172, agus thug na hEaspaig móid dílseachta ar an Sionad úd d’Anraí II mar Thiarna ar Éirinn. De réir a chéile, thug taoisigh uile na hÉireann an mhóid dílseachta d’Anraí II chomh maith.[6]

 
Anraí agus Thomas Becket (14ú haois)

BásCuir in Eagar

Bhuail othras pollta, srl. Anraí agus d'fhulaing sé bás i bpian ar 6 Iúil 1189

Tháinig Risteard I i gcomharbacht ar Anráí II.

TagairtíCuir in Eagar

  1. Aodhán Ó Raghailligh (An tUltach 89 (12), 23). "Ar an lá seo: Nollaig. — Corpas na Gaeilge Comhaimseartha". Grúpa taighde Gaois. Dáta rochtana: 2022-07-06.
  2. "Becket controversy" (as en) (2022-04-25). Wikipedia. 
  3. https://www.litriocht.com/siopa/an-bothar-go-santiago/?lang=en.+"An bóthar go Santiago" (ga-IE). Cló Iar-Chonnacht. Dáta rochtana: 2022-07-06.
  4. "Imchuairt stairiúil na hÉireann". Cúrsaí Staire (2015-02-08). Dáta rochtana: 2019-07-06.
  5. "Irish EU Presidency, Sracfhéachaint ar Éirinn : Sracfhéachaint ar Stair na hÉireann". eu2013.ie. Cartlannaíodh an bunleathanach ar 2019-07-06. Dáta rochtana: 2019-07-06.
  6. 6.0 6.1 Séamas de Barra. "Ba é mian chlanna Gael an chuid ba mhó den am go mbeifí á rialú ag eachtrannaigh" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2022-07-06.