Rí Laighean agus sinsear na gCaomhánach de chlann Uí Chinnsealaigh ba ea Domhnall Caomhánach (Domhnall mac Diarmada Mac Murchadha), a bhí i réim ón bhliain 1171 go dtí 1175.[1][2][3]

Domhnall Caomhánach
Rí Laighean
Réimeas 1171–1175
Dáta breithe c.1140
Dáta báis 1175
Ionad adhlactha Fearna, Contae Loch Garman
Réamhtheachtaí Diarmait Mac Murchada
Comharba Muircheartach Caomhánach
Rítheaghlach Caomhánach

CaomhánachCuir in Eagar

Cuireadh Domhnall ar altramas le haghaidh a chuid oideachais chuig Mainistir Naomh Caomháin i nGuaire, Loch Garman.[4] Ag iarraidh cloí a bhaint amach air féin óna dheartháireacha eile, ghlac Domhnall da bharr mar leasainm Caomhánach.[5] Mar mhalairt ar an ngnáthnós, ghlac a mhuintir an t-ainm mar a sloinne.[6]

Rí LaigeanCuir in Eagar

Tar éis bhás a athar, Diarmaid Mac Murchadha, sa bhliain in 1171, forógraíodh Domhnall was proclaimed rí Laighean ag roinnt taoisigh, faoi réir an Fhéineachais. Mar mhalairt, mhaígh na Normannaigh gurbh é Strongbow an comharba dlisteanach, mar thoradh a phósta le deirfiúr Dhomhnaill, Aoife.[7] Ar aon chuma, bhí Laighin tógtha ag Diarmaid mar spré d'Aoife, agus níl taifead ann ar chuir Domhnall go poiblí i gcoinne na spré.

Sa bhliain 1175, insítear i nAnnála na gCeithre Máistrí gur maraíodh Domhnall ag Ó Foirtchirn agus Ó Nóláin i rith Chath an Náis.[8][9] Adhlacadh é gar dá athair Diarmaid sa reilig i bhFearna. Tháinig a gharmhac Muirchertach mac Domhnaill Óig i gcumhacht air mar rí.

Féach freisinCuir in Eagar

TagairtíCuir in Eagar

  1. O'Hart, John (1892). "Irish Pedigrees: Or, The Origin and Stem of the Irish Nation" 1. 
  2. Hoare, Richard Colt (1863). "The historical works of Giraldus Cambrensis containing the Topography of Ireland, and the History of the conquest of Ireland". H.G. Bohn. 
  3. "Directory of Royal Genealogical Data".
  4. Annals of Ireland, by the Four Masters, le John O'Donovan (Nua Eabhrac, N.E.: AMS Press, 1966), Imleabhar 4, lch. 849, fonóta "Z".
  5. "Origin Of The Name Caomhánach".
  6. Sloinnte Gaedheal is Gall: Irish Names and Surnames by Rev. Patrick Woulfe (1923)
  7. Hoare, Richard Colt (1863). "The historical works of Giraldus Cambrensis containing the Topography of Ireland, and the History of the conquest of Ireland". H.G. Bohn. 
  8. Ó Cléirigh, Mícheál (1856). "Annals of the Kingdom of Ireland by the Four Masters" 3. 
  9. "Kavanagh Pedigree (No.1)". Library Ireland.


Roimh
Diarmait Mac Murchada
Rí Laigean
c.1171–1175
Tar Éis
Muircheartach mac Domhnaill