Is teanga í an Mhaorais (MāoriTe Reo Māori), nó Te Reo de ghnáth a labhraítear sa Nua-Shéalainn. Ceann de na theangacha oifigiúla sa tír sin is ea í, agus is é an Béarla an ceann eile. Teanga Pholainéiseach í an Mhaorais, agus is í teanga Oileáin Cook an ceann is gaolmhaire léi. Le fírinne, "Maorais" a thugann muintir Oileáin Cook ar a dteanga freisin. "Dúchasach" nó "bundúchasach" is brí leis an bhfocal sin "māori" sa teanga féin.

Infotaula de llenguaAn Mhaorais
Te reo Māori, Te reo agus Māori
Cineál teanga, teanga bheo agus réimse acadúil
Úsáid
Cainteoirí dúchais 160,000
Dúchasach do Oileán Thuaidh
Stáit An Nua-Shéalainn
Idioma maorí.PNG
Aicmiú teangeolaíoch
teanga dhaonna
Austro-Tai (en) Aistrigh
Austronesian (en) Aistrigh
Teangacha Malae-Pholainéiseacha
Nuclear Malayo-Polynesian (en) Aistrigh
Central-Eastern Malayo-Polynesian (en) Aistrigh
Eastern Malayo-Polynesian (en) Aistrigh
Oceanic (en) Aistrigh
Central–Eastern Oceanic (en) Aistrigh
Central Pacific (en) Aistrigh
Polynesian (en) Aistrigh
Nuclear Polynesian (en) Aistrigh
Tahitic (en) Aistrigh
Tréithe
Córas scríbhneoireachta aibítir Laidineach agus Māori writing system (en) Aistrigh
Institiúid caighdeánaithe Māori Language Commission (en) Aistrigh
Leibhéal leochaileachta 2 leochaileach
Cóid
ISO 639-1 mi
ISO 639-2 mao
ISO 639-3 mri
Glottolog maor1246
Linguasphere 39-CAQ-a
Ethnologue mri
ASCL 9304
UNESCO 702
IETF mi
Endangered languages 3571

Tá a lán canúintí ann, ach is í an chanúint is difriúla leis an gcuid eile ná canúint an Deiscirt. Is í an difríocht is mó ná go gcuirtear k in áit an ng sa Deisceart. Tá caighdeán na Maoraise bunaithe ar chanúint Lár Oileán an Tuaiscirt, agus sna laethanta a bhí, rinne rialtas na Nua-Shéalainne iarrachtaí leis an Maorais chaighdeánaithe a chur i mbéal mhuintir an Deiscirt freisin. Inniu, áfach, baintear úsáid oifigiúil as an gcanúint Dheisceartach sna háiteanna ina labhraítear de ghnáth í. Mar shampla, is é an t-ainm oifigiúil Maoraise atá ar an sliabh is airde sa Nua-Shéalainn inniu ná Aoraki (Mount Cook an t-ainm Béarla), de réir chanúint an Deiscirt, ós in Oileán an Deiscirt atá sé suite. Aorangi an t-ainm a úsáideann muintir an Tuaiscirt.

Ón mbliain 1987 i leith, tá stádas oifigiúil ag an Maorais sa Nua-Shéalainn. Glactar leis go bhfuil sí ó dhúchas ag céad míle nó céad míle go leith de dhaoine, nó ag 2 % de mhuintir na Nua-Shéalainne. Labhraítear Maorais mar theanga phobail i réigiún an Tuaiscirt (Northland Region, Te Tai-tokerau) in Oileán Thuaidh na Nua-Shéalainne, i Te Urewera i lár an Oileáin Thuaidh, agus timpeall na Rinne Thoir in oirthuaisceart an Oileáin Thuaidh. Thairis sin, áfach, tá naíonraí Maoraise ar fud na tíre leis an teanga a theagasc do na páistí óga.

TagairtíCuir in Eagar