Tugtar iriseoir ar dhuine a scríobhann nó a bhailíonn eolas i bhfoirm nuachta a fhoilsítear sna nuachtáin, nó a chraoltar ar an raidió nó an teilifís.[1]

WD Bosca Sonraí GairmIriseoir
Cineál fostaíochta
media professional (en) Aistrigh, údar, media profession (en) Aistrigh agus authors, journalists and linguists (en) Aistrigh
Réimse oibre
iriseoireacht
Iriseoir

Ar an 2 Samhain gach bliain, ceiliúrtar an Lá Idirnáisiúnta um Dheireadh leis an tSaoirse ó Phionós i gcás Coireanna in aghaidh Iriseoirí.

Níl an iriseoireacht furasta mar obair. Mar shampla, b’fhearr lena lán léitheoirí go minic altanna a léiríonn cinnteacht agus atá ag teacht lena réamhchlaonta fhéin faoi ábhar, seachas alt a léiríonn go bhfuil castacht agus éiginnteacht ag baint leis an scéal.   Ach is annamh a ndéantar scagadh tomhaiste ar an bhfianaise a thacaíonn le téis áirithe agus ar an bhfianaise a bhréagnaíonn é. Tosaíonn iriseoirí uaireanta le freagra na ceiste agus ansin téann siad ag lorg na fianaise chun é a chruthú (nó níos measa, ag lorg fianaise chun téis nó réamhchlaonadh áirithe a chruthú).[2]

Iriseoirí a maraíodh

cuir in eagar

Is obair chontúirteach í amanna.[3] Mar shampla sna 1990idí, bhí Veronica Guerin ag obair mar iriseoir imscrúdaitheach dúnmharaíodh Veronica Guerin i mBÁC ach rinne mangairí drugaí slad uirthi sa bhliain 1996.

I mBéarla

cuir in eagar

- Citizen Kane, Orson Welles (1941), Ace in the Hole, Billy Wilder (1951), Sweet Smell of Success, Alexander Mackendrick (1957), All the President's Men, Alan J. Pakula (1976), Scoop, Woody Allen (2006), The Devil Wears Prada, David Frankel (2006), etc.

i bhFraincis

cuir in eagar

- Les Paparazzi, Jacques Rozier (1964), L'Héritier, Philippe Labro (1972), La Mort en direct, Bertrand Tavernier (1980), Mille Milliards de dollars, Henri Verneuil (1982), Le Quatrième Pouvoir, Serge Leroy (1985), Paparazzi, Alain Berbérian (1998)

i nGearmáinis

cuir in eagar

Féach freisin

cuir in eagar
  • 'Iriseoireacht na Gaeilge : Cad é an Scéal?', clár de chuid Raidió na Life, 2011.[4]

Léitheoireacht

cuir in eagar
  • Breandán Delap : Scéal Scéil, Rúndiamhra na Meán (Cois Life)
  • Breandán Delap : Ar an Taifead: Fís, Fuaim, Focal (Cois Life)[5]
  • Antain Mac Lochlainn : In Ord is in Eagar (Cois Life)
  • Antain Mac Lochlainn : Cruinneas (Cois Life)
  • Philip Cummings (Eag.): Ár Nuachtán laethúil: Fiche Bliain De Lá (Coiscéim)
  • "An tIriseoir Fánach: Comhairle d'ógánaigh", Sarah de Búrca, 12 Meán Fómhair 2016
  1. Cúla4 (Iúil 2020). "iriseoireacht le Méabh Ní Thuathaláin ó @tuairiscnuacht". Twitter. Dáta rochtana: 2022-05-17.
  2. Fachtna Ó Drisceoil (14 Aibreán 2023). "An cogadh san Úcráin agus ceist chigilteach na bhfoinsí eolais" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2023-04-14.
  3. "Reporters without Borders | RSF" (en). rsf.org. Dáta rochtana: 2023-04-14.
  4. Raidió na Life (2011). "Iriseoireacht na Gaeilge : Cad é an Scéal?". Dáta rochtana: 2024.
  5. Breandán Delap (2012). "Ar an taifead (Cois Life)". Dáta rochtana: 2022-04-22.