UNESCO

Eagraíocht Oideachais, Eolaíochta agus Chultúir na Náisiún Aontaithe

Is gníomhaireacht speisialta de chuid na Náisiún Aontaithe a bunaíodh sa bhliain 1945 é UNESCOEOECNAEagraíocht Oideachais, Eolaíochta agus Chultúir na Náisiún Aontaithe[1].

UNESCO
Bratach UNESCO
Bratach UNESCO
Ceanncheathrú: Páras, An Fhrainc
Ballraíocht: 193 Ballstáit + 6 stáit chomhpháirteach
Ard-Rúnaí: Audrey Azoulay Flag of France.svg
Foirmiú: 1945
Suíomh gréasáin oifigiúl: http://www.UNESCO.org

Bunaíodh é faoi Chairt na Náisiún Aontaithe le haghaidh comhoibriú idirnáisiúnta i réimsí oideachasúla, eolaíochta, agus cultúrtha a chur chun cinn.

Tá 193 ballstát agus 6 ball comhlacha ag UNESCO sa bhliain 2020.[2] D'éirigh SAM as sa bhliain 1984.[3]

Tá a ceanncheathrú lonnaithe i bPáras na Fraince.

SuíomhannaCuir in Eagar

Tá oifigí ag UNESCO i go leor suíomhanna timpeall an domhain. Tá a ceanncheathrú lonnaithe i bPáras na Fraince.

GradaimCuir in Eagar

Clár Idirnáisiúnta Chuimhne an DomhainCuir in Eagar

Bunaíodh an Clár Idirnáisiúnta Chuimhne an Domhain UNESCO i 1992 le haitheantas a thabhairt d’oidhreacht dhoiciméadach a measann saineolaithe a bheith de “shuntas den scoth” do chultúr an domhain.[4] Bhunaigh UNESCO clár Cuimhne an Domhain i 1992 chomh maith chun caomhnú a dhéanamh ar ábhar luachmhar oidhreachta a bhí i mbaol de bharr na cogaíochta agus an tsuaite sóisialta nó de bharr easpa acmhainní.[5]

2011ˑ Cuireadh an Leabhar Cheanannais le Clár Cuimhne an Domhain UNESCO.

2018ː Cuireadh Cnuasach Bhéaloideas Éireann le Clár Cuimhne an Domhain UNESCO.[6] Tá an cnuasach béaloidis le háireamh ar chlár UNESCO mar gheall ar a “thábhacht dhomhanda” agus “an luach domhanda thar na bearta don chultúr”.

Sa bhliain 2017, bhí stádas UNESCO á lorg don Ghàidhlig, do chultúr Gaelach na hAlban agus do na h-Eileanan Siar. Ach ní bhfuair siad é (fós).

 
Ghlac UNESCO le cluiche na hiománaíochta mar chuid d’Oidhreacht Chultúrtha Dholáimhsithe an Chine Dhaonna.   

Oidhreacht Chultúrtha DholáimhsitheCuir in Eagar

I mí na Nollag 2015 dhaingnigh Éire Coinbhinsiún 2003 UNESCO maidir le Caomhnú na hOidhreachta Cultúrtha Doláimhsithe.[7] Tagraíonn oidhreacht chultúrtha dholáimhsithe ‘do na cleachtais, léirithe, nathanna, eolas, scileanna - chomh maith leis na hionstraimí, réada, déantáin agus spásanna cultúrtha lena gcois - a aithníonn pobail, grúpaí agus, i roinnt cásanna, daoine aonair mar chuid dá n-oidhreacht chultúrtha.

Ghlac UNESCO le cluiche na hiománaíochta,[8] píobaireacht uilleann agus cláirseoireacht na hÉireann, mar chuid d’Oidhreacht Chultúrtha Dholáimhsithe an Chine Dhaonna.   

Féach freisinCuir in Eagar

Naisc sheachtrachaCuir in Eagar

  • UNESCO.org Líonláithreán oifigiúil UNESCO
    • whc.unesco.org Líonláithreán oifigiúil Oidhreacht an Domhain le liosta iomlán agus bunachair sonraí fairsinge

TagairtíCuir in Eagar

  1. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organisation
  2. unesco.org (2020). "Countries" (en). UNESCO. Dáta rochtana: 2020-11-16.
  3. "About the U.S. and UNESCO". 2009-2017.state.gov. Dáta rochtana: 2020-11-16.
  4. "An tAire Stáit McHugh - Stádas mór le rá UNESCO bronnta ar Chnuasach Bhéaloideas Éireann UCD | An Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta" (en). Dáta rochtana: 2020-11-16.
  5. "Cnuasach Bhéaloideas Éireann á chur le Clár Chuimhne an Domhain UNESCO" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2020-11-16.
  6. Daithí De Mórdha (2018). "‘Leanbh tabhartha’ Bill Gates agus Peig Sayers agus ‘The State Papers of a Forgotten and Neglected People’" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2020-11-16.
  7. "Oidhreacht Chultúrtha Dholáimhsithe | An Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta" (en). Dáta rochtana: 2020-11-16.
  8. "Aitheantas cultúrtha idirnáisiúnta bronnta ag UNESCO ar chluiche na hiománaíochta" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2020-11-16.