Is pearsa bainte le mhiotaseolaíocht na Gréige agus reiligiún na Sean-Ghréige í AitéinéAitéineAtaene (AthenaAthene as Béarla[1]) ón Ghréigis.

Teimpléad:WD Bosca Sonraí CarachtarAitéiné
Bust Athena Velletri Glyptothek Munich 213.jpg
Cuir in eagar ar Wikidata
Cineál bandia
dia Gréagach
dia Oilimpeach Cuir in eagar ar Wikidata
Comhthéacs
I saothar An Odaisé, Iliad, Na hAchainígh agus Hades Cuir in eagar ar Wikidata
Miotaseolaíocht creideamh sa tSean-Ghréig Cuir in eagar ar Wikidata
Dáta
Inscne baineann Cuir in eagar ar Wikidata
Slí bheatha dia an chogaidh, deity of artists (en) Aistrigh, dia na heagnaíochta agus dia na ceardaíochta Cuir in eagar ar Wikidata
Cónaithe Oilimpeas agus Sliabh Oilimpeas Cuir in eagar ar Wikidata
Breith Oilimpeas agus Sliabh Oilimpeas Cuir in eagar ar Wikidata
Muintir
Máthair Metis agus Coryphe (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Athair Séas Cuir in eagar ar Wikidata
Leanaí Broteus (en) Aistrigh, Korybantes (en) Aistrigh agus Hygiea (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Siblíní Manes (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Eile
Cuid de An Dháréag Oilimpeach Cuir in eagar ar Wikidata
Smacht Eagna, cogadh, fíodóireacht, Potaireacht agus talmhaíocht Cuir in eagar ar Wikidata
Siombail Athena statue at Elis (en) Aistrigh agus Athena statue at Olympia (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Comhionann Minéirve agus Pallas Cuir in eagar ar Wikidata

Ainmneacha Gréagacha ar Aitéiné:[2]

  • Ἀθηνᾶ, Athēnā, nó Ἀθηναία, Athēnaia (Gréigis na hAtaice)
  • Ἀθηναίη, Athēnaiē (Gréigis Eipiciúil)
  • Ἀθάνα, Athānā nó Athene (Gréigis Dhórach)
  • Ἀθήνη, Athēnē (Gréigis Iónach)

Is ainmfhocal dílis baininscneach í an t-ainm “Aitéiné”.[3]

Tugtar buafhocal Pallas (nó Palas) go minic uirthi. Tugadh Palas Aitéine uirthi.[4]

Ba í Aitéiné bandia an chogaidh, na heagnaíochta, na ceardaíochta, agus na n-ealaíon.[2]

Siombailí Aitéiné: clogad, sleá, Aegis le Meadúsa, crann ológ.

Ba iad Séas agus Metis a tuismitheoirí.[5] Mhaíonn foinsí éigin gur rugadh Aitéiné ó cheann Shéasa.[2]

Mhaíonn foinsí go raibh sí ina maighdean síoraí agus ní raibh aon chlann aici.

D'fhoghlaim Proiméitéas an tabhartas tine agus eolas eile ó Aitéiné do dhaoine.

Táthar dealbh chré-umha ollmhór Aitéiné le Cath Mharatóin a chomóradh. Táthar dealbh eile Aitéiné Lemnia freisin.

Ba siad dealbha a bhí ar an tAcrapolas i dtús báire.

Séadchomhartha ársa sa Ghréig is ea an Partanón (Gréigis: παρθενών / parthenón, 'áras na maighdin' .i. 'áras na hAitéiné'.[6] Tógadh an Partanón ar an tAcrapolas sa 5ú Céad R.C. in ómós an Bhandé Aitéiné, éarlamh chathairstát na hAithne agus rinneadh na fríosanna mar chuid de dhearadh an fhoirgnimh.[7]

Ba é an Partanón, teampall Ataene, an t-áras ba mhó sa chathairstát, agus dealbh Ataene a bhí timpeall ar 10 méadar ar airde in aice leis. Rinne an dealbh seo é Féidias.

Is í an Aithin, nó an Ataen (Gréigis: Αθήνα, Athína), príomhchathair na Gréige agus príomhbhaile réigiún na hAtaice. Baineann an ainm leis an mbandia Aitéiné, cosantóir na cathrach. Meastar go bhfuil baint idir ainm na cathrach agus an bandia Aitéiné.[8]

Bhí comórtas ann idir Aitéiné agus Poiséadón le haghaidh rialú na hAtaice. Bhuaigh Aitéiné rialú na hAtaice.

Ceaptar a bhfuil Aitéiné cosúil leis an Bhandé Rómhánach Minéirve.[9]

TagairtíCuir in Eagar