Baotán mac Muircheartaigh

Ard-Rí na hÉireann de réir foinsí éagsúla ba ea Baotán mac Muircheartaigh (Sean-Ghaeilge Báetán mac Muirchertaig) (bás 572),[1] aitheanta mar Baotán Brí (Baetán Bríge). Muircheartach mac Muireadaigh (bás 534), a mheastar fosta gurbh Ard-Rí é, ba ea a athair.[2] Ba bhall de Chineál Eoghain é. Bhí sé i gcoróin i nAileach ón mbliain 566 go dtí 572.[3]

Baotán mac Muircheartaigh
Ardrí na hÉireann

569 - 572
Ainmuire mac Sétnai - Báetán mac Ninnedo
Saol
Bás 571
Muintir
Athair Muircheartach mac Muireadaigh
Páistí
Treibh Cineál Eoghain
Gairm
Gairm monarc

Dáileadh ard-ríogacht na hÉireann idir Cineál Eoghain agus Cineál Chonaill le linn deireadh na 6ú haoise.[4] Bhí Baotán i gcomhréim lena nia, Eochaidh mac Domhnaill (bás 572), ón mbliain 569.[5] Sna ríliostaí Meán-Ghaeilge, faightear a réimeas níos luaite ná mar a tuairiscítear sna hannála.[6] Ní fhaightear iad ar chor ar bith sa liosta ríthe na Teamhrach, Buile Choinn, dán den 7ú haois. Is dóigh áfach gurbh é rí na nUlad, Baotán mac Cairill (bás 579), fíor-rí na hÉireann le linn an ama úd.[7]

Sa bhliain 572, maraíodh an bheirt ríthe ag Crónán mac Tiarnaigh, rí Chiannachta Ghleann Gheimhin (Contae Dhoire an lae inniu).[8][9]

Feictear mac Bhaotáin, Colmán Ríomhaí, mar ard-rí i roinnt liostaí. Bhí ceathrar mac eile aige, Maol Uma, Forannán, Fearghas agus Ailill. Sna Ginealaigh Laud feictear a cúigear mac mar a leanas:

Coic maic Baetáin maic Muirc[h]ertaig .i. Forgus, otáit Cenél Forgusa; Forannán, a quo Hui Forannáin; Ailill .i. athair Cindfaelad; Maelhumai .i. in rígfénid; Colman Rimid athair Fína máthar Flainn.[10]

I nAnnála na gCeithre Máistrí, deirtear Dúin faoin iontráil 615.2:

Ailill mac Baetáin, Maol Dúin mac Fergusa mic Baotáin & Diucolla do mharbhadh h-í Muigh Slecht, h-i c-crich Connacht. Do Cenel m-Baotáin mic Muirchertoigh doibh.

FoinsíCuir in Eagar

Naisc sheachtrachaCuir in Eagar

TagairtíCuir in Eagar

  1. dátaí uile de réir The Chronology of the Irish Annals, le Daniel P. McCarthy
  2. T.M. Charles-Edwards, Early Christian Ireland, Aguisín V
  3. Tugtar réimeas 6 bhianna do i Sioncronachtaí Laud
  4. Charles-Edwards, ll. 494-495
  5. Tugtar réimeas trí bliana dóibh sa Leabhar Laighneach agus bliain amháin i Sioncronachtaí Laud.
  6. Charles-Edwards, ll. 484-487
  7. Francis J.Byrne, Irish Kings and High-Kings, lch. 114
  8. Annála Uladh, AU 572.1
  9. Annála Tiarnaigh, AT 571.1
  10. Zeitschrift für celtische Philologie, Iml. 8, lch. 294, Kuno Meyer


Roimh
Domnall mac Muirchertaig
Forggus mac Muirchertaig
Ard-Rí na hÉireann
562-563
Tar Éis
Ainmuire mac Sétnai