Bréifne Thiar

ríocht Ghaelach

Ríocht Ghaelach stairiúil ba ea Bréifne Thiar (nó Breifne Uí Ruairc, a bhí ann ón mbliain 1256 go dtí 1605, suite i gContae Liatroma an lae inniu. Tháinig ann don ríocht tar éis cogadh ar feadh i bhfad idir clanna Uí Ruairc agus Uí Raghallaigh, agus deighleadh ríocht Bhréifne ina Bréifne Thoir agus Bréifne Thiar. Cruthaíodh a teorainneacha reatha sa bhliain 1583 nuair a rinneadh contae de Bhréifne Thiar agus tugadh an t-ainm Liatroim air, as an sráidbhaile, dún Uí Ruairc. Bhíodh muintir Uí Ruairc i gceannas ann go dtí an 17ú haois, nuair a coigistíodh a gcuid tailte ag Ríocht Shasana.[1]

Infotaula de geografia políticaBréifne Thiar
Northern Ireland C1500.png
Cuir in eagar ar Wikidata

Suíomh
Tíreolaíocht
Ar theorainn le
Sonraí stairiúla
Leanann sé/sí Bréifne Cuir in eagar ar Wikidata
Cruthú 1256
Díscaoileadh 1605
Á leanúint ag Ríoghacht Éireann Cuir in eagar ar Wikidata

Clanna Bhréifne ThiarCuir in Eagar

 
Iarsmaí Chaisleán Mhic Raghnaill. Taoisigh Mhuintir Eolais ba ea an chlann

Contae LiatromaCuir in Eagar

  • Uí Ruairc, ríthe oidhreachta Bhreifne Thiar, de shliocht Uí Bhriúin
  • Mhic Raghnaill, taoisigh Mhuintir Eolais, Liatroim agus Maothail
  • Mhic Conshámha, as Inis Mac Rá i mbarúntacht Droim Dhá Thiar
  • Mhic Cagadháin, as Gleann Fearna
  • Mhic Dhorchadha, taoisigh of Chineál Luacháin, as Maothail
  • Mhic Fhlannchadha, taoisigh Dartraidhe, Clochair (gan bheith measctha le Dartraí, Contae Mhuineacháin)
  • Uí Mhaoilmhiadhaigh, chi taoisigh Theallach Chearbhalláin
  • Mhic Fhionnbhair, lonnaithe i gContae an Longfoirt ach bhí tailte acu i ndeisceart Liatroma
  • Mhic Mhaoilíosa, taoisigh Magh Breacraighe, ar an teorainn idir Liatroim agus Longfoirt
  • Mhic Fearghas as Ros Inbhir
  • Uí Chuirnín, baird Uí Ruairc

Contae an ChabháinCuir in Eagar

Contae ShligighCuir in Eagar

  • Uí Fhinn, leath-thaoisigh Calraí, as Droim Lias, Contae Liatroma agus Calraí, Contae Shligigh
  • Uí Chearbhaill, leath-thaoisigh Calraí

Ríthe Bhréifne Uí RuaircCuir in Eagar

Ainm Réimeas Athair Teaghlach Nótaí
Conchobar 1250–1257 Tigernán mac Domnaill Curtha as
Sitric 1257 Ualgarg mac Cathail Maraithe
Amlaíb 1257–1258 Art mac Domnaill
Domnall 1258 Conchobar mac Tigernáin Curtha as
Art 1258–1259 Cathal mac Donnchadha Curtha as
Domnall 1259–1260 Conchobar mac Tigernáin Maraithe
Art Bec 1260 Art mac Domnall
Art 1261–1266 Cathal Riabach mac Donnchadha Curtha as
Conchobar Buide 1266–1273 Amlaíb mac Airt
Tigernán 1273–1274 Aedh mac Ualgarg
Art 1275 Cathal Riabach mac Donnchadha Maraithe
Amlaíb 1275–1307 Art mac Cathal Riabach Maraithe
Domnall Carrach 1307–1311 Amlaíb mac Airt
Ualgarg Mór 1316–1346 Domnall Carrach Maraithe
Flaithbheartach 1346–1349 Domnall Carrach Droim Dhá Thiar Curtha as
Aodh bán 1349–1352 Ualgarg Mór Droim Dhá Thiar Maraithe
Flaithbheartach 1352 Domnall Carrach Droim Dhá Thiar
Tadgh na gCaor 1352–1376 Ualgarg Mór Carrigallen
Tigernán Mór 1376–1418 Ualgarg Mór Droim Dhá Thiar
Aodh buidhe 1418–1419 Tigernán Mór Droim Dhá Thiar
Art 1419–1424 Tadhg na gCaor Carrigallen Go bhfreasúra
Tadhg 1419–1435 Tigernáin Mhóir Droim Dhá Thiar Go bhfreasúra
Lochlann Ó Ruairc 1435–1458 Tadhg na gCaor Carraig Álainn Rí Bréifne Ó Ruairc Thoir
Donnchadh Bacach 1435–1445 Tigernán Mór Droim Dhá Thiar Rí Bréifne Ó Ruairc Thiar
Donnchadh 1445–1449 Tigernán Óg Tigernáin Mhóir Carha rí Bréifne Ó Ruairc Thiar
Tigernán Óg 1449–1468 Tadhg mac Tigernáin Mhóir Droim Dhá Thiar
Domnall 1468–1476 Tadhg Mac Tigernáin Mhóir Droim Dhá Thiar Go bhfreasúra
Donnchadh losc 1468–1476 Tigernán Mór mac Ualgarg Mór Droim Dhá Thiar Go bhfreasúra
Feidhlimidh 1476–1500 Donnchadh mac Tigernáin oge Carha
Eóghan 1500–1528 Tigernán óg mac Tadhg Dromahair
Feidhlimidh 1528–1536 Feidhlimidh mac Donnchadha An Cartha Curtha as
Brian Ballach 1528–1559 Eóghan mac Tigernáin Óig Droim Dhá Thiar
Tadhg 1559–1560 Brian Ballach Droim Dhá Thiar
Brian Ballach 1560–1562 Eóghan mac Tigernáin Óig Droim Dhá Thiar
Aodh Gallda 1562–1564 Brian Ballach Droim Dhá Thiar Feallmaraithe
Aodh Buidhe 1564–1566 Brian Ballach Droim Dhá Thiar Feallmaraithe
Brian na Múrtha 1566–1591 Brian Ballach Droim Dhá Thiar Básaithe
Brian Óg Ó Ruairc 1591–1603 Brian na Múrtha Droim Dhá Thiar Curtha as
Tadhg 1603–1605 Brian na Múrtha Droim Dhá Thiar Maraithe


FoinsíCuir in Eagar

  • Rowe, John Gabriel. The Romance of Irish History. London, 2013
  • Casway, Jerrold. The Last Lords of Leitrim: The Sons of Teige O'Rourke. Breifne Journal Vol. VII, 1988.
  • Falls, Cyril. Elizabeth's Irish Wars. Constable, 1996.
  • Gallogy, Dan. Brian Oge O'Rourke and the Nine Years War. Breifne Journal Vol. II, 1963
  • Mac Cuarta, Brian. Plantations of Leitrim 1621-41
  • Perceval-Maxwell, M. Outbreak of the Irish Rebellion of 1641 McGill-Queen's University Press, 1994
  • Welch, Robert Anthony. The Cold of May Day Monday: An Approach to Irish Literary History Oxford University Press, 2014
  • Wager, John A. & Schmid, Susan Walter. Encyclopedia of Tudor England, Vol. 1 ABC-CLIO, 2012

TagairtíCuir in Eagar


Teimpléad:Connachta