Tigh an Raoireann
Léarscáil
RedDot.png
Ireland map County Carlow Magnified.png
Daonra (2016) 378
Airde: 81 m
Contae: Contae Cheatharlach
Cúige: Laighin

Is sráidbhaile é Tigh an Raoireann (Béarla: Tinryland) suite i Chontae Cheatharlach, in oirdheisceart Chúige Laighean. Tá sé suite in aice leis an mótarbhealach M9 lasmuigh de bhaile Cheatharlach. Tá cúpla háis spóirt i dTigh an Raoireann lena n-áirítear an hpáirc nua, páirc sacair agus páirc peile. Tá sinsear Walt Disney curtha i dTigh an Raoireann.

Caitheamh AimsireCuir in Eagar

Tá a lán caitheamh aimsire i dTigh an Raoireann ach tá an gníomháíochtaí ceangailte idir an gclub CLG agus an club sacair freisin. Tá clubanna eagsúla, mar shampla seineann grúpa ceoil thraidisiúnta gach Domhnach sa club CLG. Is sráidbhaile an-bheag é agus tá a lán eilimintí pobail agus aitmáisfear cairdiúil ann. Reachtáiltear cruinnithe sa halla paróiste gach seachtain. Bunaíodh cúpla club san áit seo agus úsáideann siad an halla paróiste. Is sráidbhaile an-spórtiúil é Tigh an Raoireann, cé nach bhfuil daonra ard san áit, ach tá go leor fhoireainn CLG idir óg agus sinsear. Imríear peil gaelach agus liathróid lámha sa chlub. Tá 15 chraobh sinsir peile buaite ag an gclub, 7 gcraobh peile U21 mar aon le craobh mionúir sa bhliain 2014.

I dTigh an Raoireann tá club sacair Naomh Seosamh (Béarla: St. Josephs) in aice leis an scoil áitiúil. Thosaigh an club sa bhliain 2000 agus bíonn na foirne óga ag imirt sa chomórtas idirnáisiúnta in Blackpool i Sasana gach ceithre bliana. Is club sinsir agus óige é Naomh Seosamh agus tá 250 ball ag an gclub. Tá na clubanna spóirt i dTigh an Raoireann i lár an phobail agus i gcroíthe na ndaoine freisin. Is é an spóirt an príomh caitheamh-aimsire i dTigh an Raoireann. Tá club aclaíochta ann freisin.

Stair an tSráidbhaileCuir in Eagar

NeoiliteachCuir in Eagar

Deirtear gur tháinig na céad daoine go Tigh an Raoireann thart air 3700-3400 RC san Aois Neoiliteach. Sa bhliain 1943 nuair a aimsíodh corp daonna agus sean-photaireacht i mBaile an Laingeartaigh (Linkardstown). Bhí sé i measc na gcéad fionnachtain seandálaíochta a fuarthas ó dhéas in Éirinn.

Caisleán Bhaile Lú (Ballyloo Castle)Cuir in Eagar

Rí Laighin Art Óg Caomhánach (fuair sé bás sa bhliain 1417) a thóg Caisleán Bhaile Lú (in aice le Baile an Laingeartaigh) ach nil ach fothracha le feiceáil ann inniu. Bhí an Caisleán seo mar cheanncheathrú an teaglaigh Chaomhánach go dtí an teacht Cromail 200 bliain ina dhiaidh sin.

Leictreachas i dTigh an RaoireannCuir in Eagar

Paddy Dowling is é fear iontach ó Tigh an Raoireann mar thug sé leictreachas go dtí Tigh an Raoireann i rith an 1940í faraor fuair sé bás sa bhliain 2000. Bhí an paróiste Tigh an Raoireann an chéad paróiste i faoin tuaithe in Éirinn a leictreachas a úsáid. Agus bhí an eaglais Tigh an Raoireann an chéad eaglais i faoin tuaithe in Éirinn a soilse leictreachas a úsáid.

Teach Cill OsnaCuir in Eagar

Bhí Elizabeth Pack-Berseford ina chonaí i dteach Cill Osna i dTigh an Raoireann is é an píosa stair sa sráidbhaile mar bhí an teach trí thine i gcaitheamh an cogadh néamhspleáchais tar éis chuala an Óghlaigh na hÉireann bhí sí ina brathadóir ag na choróin.[1]

Daoine CáilúilaCuir in Eagar

  • Tá sinsear Walt Disney adhlachta i Rath Melsigi agus daoine ó clann de Butléir freisin,  Bhí Pearse de Butléir [1] ó Garraí Uí Bhrúacháin an ailtire ó Bunracht Meiriceánacha agus sínithe sé an bunracht i Filideilfia sa bhliain 1788 freisin. Tar éis seo thosaigh sé ag comhairle le Úachtarán Meiriceánach
  • Bhí cúpla daoine ó Tigh an Raoireann ag troid tríd na reibiliún 1798 freisin agus tógadh séadchomhartha stairiúil taobh amuigh den sráidbhaile sa bhliain 1998 tar éis dhá chéad bliain céiliúradh. [2]

Tigh an Raoireann sa lá atá inniuCuir in Eagar

  • Sna linne seo tá Tigh an Raoireann an difriúil ar fad i gcomparáid caoga bliain ó shin mar shampla ar dtús bhí an scoil naisúinta sa halla paróiste roimh an scoil nua in aice le eaglais. Is scoil íontach agus nua-aimseartha inniu, tá eilimintí teicneolaíochta sa seomraí ranga agus is scoil mór é i gcomparáid cúpla bhliain ó shin.
  • In aice le scoil tá háis deas-nua gach aimsir páirc sacar agus páirc aclaíochta freisin cosúil le ionad spóirt amuigh. Osclaíotar an áit seo sa bhliain 2012, is é an ionad go déas le haghaidh na muintir Tigh an Raoireann.
  • Bfhéidir fiche bliain ó shin bhí balla liathróid lámha i lár an sráidbhaile ach bhí sé tóghta síos nuair a bhí an scoil nua a tógadh. Ach nuair a bhí an ionad spóirt tógadh bhí sé ceart go leor tá cúirt leadóige anseo, taobh le an cúirt liathróid lámha nua-aimseartha deas sa club C.L.G síos an bóthar. Úsáideann a lán daoine ar fud na Chontae na háiseanna i dTigh an Raoireann mar tá sé go hálainn ar fad.  [3]

Cumann Lúthchleas Gael Tigh an RaoireannCuir in Eagar

Tá a lán áiseanna spórt i dTigh an Raoireann agus tá gach duine sa sráidbhaile páirteach leis an áiseanna seo. Úsáideann go mór fhoireann an pairc peile agus an ionad spóirt fresin. Tá an áit go mhaith mar tá an pairc peile agus ionad C.L.g Tigh an Raoireann in aice le mótarbhealach M9. Tá sé níos easca le haghaidh an fhoireann i Loch Garman mar shampla mar a tá siad ábalta ag traenáil i rith an seachtain sa páirc seo nuair a tá alán daoine ó faoin tuaithe ag obair no ag stáideair i mBaile Átha Cliath. Is é an áit go brea mar tá an club suite idir Baile Átha Cliath agus Loch Gorman nó Póirt Lairge freisin.

Bunaíodh an club sa bhliain 1888, ceithre bliain tar éis an dtús le Cumann Lúthchleas Gael in Éirinn. Tar éis seo tá go mór daoine ar fud na háite ball den chlub. Ar dtús bhí an páirc suite i Bhaile i Laingeartaigh (Béarla: Linkardstown) ar an crosbhóthar. Inniu mar a bhí mé ag rá tá an club suite in aice le mótarbhealach M9 i Ráth Corróg (Béarla: Rathcrogue). Tá fhoireann peile, óg agus sinsear i dTigh an Raoireann ach níl aon foireann iománaíocht sa chlub.[4]

D'imir Peenie Whelan le Tigh an Raoireann tríd na blianta 1940. Bhí imreoir go deas é agus bhí captaen é ó foireann Ceatharlach sa bhliain 1944 nuair a bhuaigh siad an chéad craobh Laighin. Gnóthachtáil a bhí ann le foireann Ceatharlach agus foireann Tigh an Raoireann freisin.

TagairtíCuir in Eagar

  1. "Carlow Gentry Houses". www.igp-web.com. Dáta rochtana: 2018-12-04T20:10:03Z.
  2. "Tinryland" (in en) (2018-08-16). Wikipedia. 
  3. "Tinryland National School". www.igp-web.com. Dáta rochtana: 2018-12-06.
  4. "tinryland-gaa-carlow". www.tinryland.gaa.ie. Dáta rochtana: 2018-12-06.