Is í Beirlín (Gearmáinis: Berlin) príomhchathair na Gearmáine, agus í ar an gcathair is mó sa tír sin, nó tá 3,496,293 duine ina gcónaí ansin (ó thús mí Meán Fómhair 2015); is ísliú é sin ón 4.5 mhilliún duine a bhíodh sa chathair roimh an Dara Cogadh Domhanda.

Infotaula de geografia políticaBeirlín
Berlin (de) Cuir in eagar ar Wikidata
Bratach Bheirlín Armas Bheirlín
Bratach Bheirlín Cuir in eagar ar Wikidata Armas Bheirlín Cuir in eagar ar Wikidata
Cityscape Berlin.jpg
Cuir in eagar ar Wikidata

Suíomh
Locator map Berlin in Germany.svg
 52°31′N 13°23′E / 52.52°N 13.38°E / 52.52; 13.38
Stát ceannasachAn Ghearmáin Cuir in eagar ar Wikidata
Iamhchríoch laistigh de Brandenburg Cuir in eagar ar Wikidata
Príomhchathair de
Daonra
Iomlán 3,664,088 (2021) Cuir in eagar ar Wikidata
Teanga, nó leagan teanga An Ghearmáinis Cuir in eagar ar Wikidata
Tíreolaíocht
Cuid de Berlin-Brandenburg Metropolitan Region (en) Aistrigh agus agglomeration of Berlin (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Achar dromchla 891.12 km² Cuir in eagar ar Wikidata
Suite i nó in aice le limistéar uisce Spree, Großer Wannsee (en) Aistrigh, Lake Tegel (en) Aistrigh, Havel, Dahme, Müggelsee (en) Aistrigh, Aalemannkanal (en) Aistrigh, Neukölln Ship Canal (en) Aistrigh, Luisenstadt Canal (en) Aistrigh, Teltow Canal (en) Aistrigh, Landwehr Canal (en) Aistrigh, Westhafen Canal (en) Aistrigh, Gosen Canal (en) Aistrigh, Tegeler Fließ agus Berlin-Spandau Ship Canal (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Airde 34 m Cuir in eagar ar Wikidata
Pointe is airde Arkenberge (121.9 m) Cuir in eagar ar Wikidata
Ar theorainn le
Sonraí stairiúla
Leanann sé/sí Alt-Berlin (en) Aistrigh agus Beirlín Thoir Cuir in eagar ar Wikidata
Cruthú 1244
Eachtra barrthábhachtach
Saoire phoiblí
Eagraíocht pholaitiúil
Comhlacht reachtach Abgeordnetenhaus of Berlin (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
• Governing Mayor of Berlin (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata Franziska Giffey (en) Aistrigh (Nollaig 21, 2021) Cuir in eagar ar Wikidata
Údarás breithiúnach is airde Constitutional Court of the State of Berlin (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Eacnamaíocht
Buiséad 28,000,000,000 € (2018) Cuir in eagar ar Wikidata
Aitheantóir tuairisciúil
Cód poist 10115–14199 Cuir in eagar ar Wikidata
Lonnaithe i gcrios ama
Glaochód 030 Cuir in eagar ar Wikidata
Fuaimniú , , , , , agus Cuir in eagar ar Wikidata
Eile

Suíomh gréasáin berlin.de… Cuir in eagar ar Wikidata

StairCuir in Eagar

Tá lár stairiúil na cathrach suite idir na haibhneacha úd Spree agus Havel, agus an stát cónasctha úd Brandenburg á timpeallú ó gach taobh.

Bhí stádas Bheirlín Thiar ina cnámh spairne sna 1940idí. Sna tréimhse 1949-1990, bhí an chathair dealaithe ina dhá cuid, Beirlín Thoir agus Beirlín Thiar. Ba í Beirlín Thoir príomhchathair Dhaonphoblacht na Gearmáine, ach bhí stádas Bheirlín Thiar ina cnámh spairne. Ba é dearcadh mhuintir na cathrach féin gur ceann de stáit de Phoblacht Chónasctha na Gearmáine a bhí ann, ach ní raibh na cumhachtaí forghabhála, an tAontas Sóivéadach ach go háirithe, sásta glacadh leis seo. Ba é polasaí Dhaonphoblacht na Gearmáine, ach go háirithe, Selbständige Politische Einheit West-Berlin ("Slánaonad Polaitiúil Neamhspleách Bheirlín Thiar") a thabhairt ar an leath thiar den chathair.

 
C-47, aerfort Tempelhof, Aertharlú, 1949

Ar 24 Meitheamh 1948, d’ordaigh Stailín go ndruidfí gach bóthar, iarnród agus bealach uisce isteach go Beirlín Thiar. Tugadh ‘fadhbanna teicniúla’ mar fháth oifigiúil ar an chinneadh seo.

Sa bhliain 1949, tharla aertharlú chun Beirlín Thiar a shábháil. Tógadh dhá mhilliún tona earraí isteach le linn na tréimhse seo. Cuireadh deireadh leis ar 12 Bealtaine 1949.[1].

Sa bhliain 1961, tógadh balla idir an dá leath den chathair.

Príomhalt: Balla Bheirlín

Nuair a tháinig deireadh leis an gCogadh Fuar, ceann de na siombailí ba chumhachtaí don athrú mór seo ab ea an dóigh ar chuir an chosmhuintir an balla de dhroim an tsaoil.

Ar an 23 Eanáir 1990 thosaigh an rialtas sa Ghearmáin Thoir ag leagadh Bhalla Bheirlín chun na píosaí is fearr le graifítí a dhíol.[2] Ar an 13 Meitheamh 1990 thosaigh saighdiúirí teorann sa Ghearmáin Thoir ag leagadh Bhalla Bheirlín go hoifigiúil.[3]

SpórtCuir in Eagar

Mar gheall ar an spórt i mBeirlín, is iad Hertha BSC agus 1. FC Union Berlin a imríonn sa dara sraith, Zweite Bundesliga, na clubanna sacair a bhfuil an cáil is mó orthu. Tá clú agus cáil ar Alba Berlin mar fhoireann cispheile.

ÍomhánnaCuir in Eagar

CeantairCuir in Eagar

Tá an chathair roinnte in dhá cheantar déag ar a dtugtar BezirkeVerwaltungsbezirke (ceantair riaracháin), mar seo a leanas:

  1.   Mitte
  2.   Friedrichshain-Kreuzberg
  3.   Pankow
  4.   Charlottenburg-Wilmersdorf
  5.   Spandau
  6.   Steglitz-Zehlendorf
  7.   Tempelhof-Schöneberg
  8.   Neukölln
  9.   Treptow-Köpenick
  10.   Marzahn-Hellersdorf
  11.   Lichtenberg
  12.   Reinickendorf
 

    Daoine mór le ráCuir in Eagar

     
    Berlin-Mitte, ceartlár na cathrach.

    Féach freisinCuir in Eagar

    Naisc sheachtrachaCuir in Eagar

    TagairtíCuir in Eagar