Osclóidh seo an príomhroghchlár
Beirlín
Berlin
Cityscape Berlin.jpg
Armas Suíomh
Coat of arms of Berlin.svg Germany Laender Berlin.png
Rialtas
Rialtas Flag of Germany.svg An Ghearmáin
Stát Beirlín (cathairstát)
Regierender Bürgermeister Michael Müller
Déimeagrafaic
Achar 892 km²
Daonra 3,496,293 (2010)
Dlús daonra 3,830/km²
Cód poist 10001–14199
www.berlin.de

Is í Beirlín (Gearmáinis: Berlin) príomhchathair na Gearmáine, agus í ar an gcathair is mó sa tír sin, nó tá 3,496,293 duine ina gcónaí ansin (ó thús mí Meán Fómhair 2015); is ísliú é sin ón 4.5 mhilliún duine a bhíodh sa chathair roimh an Dara Cogadh Domhanda.

StairCuir in Eagar

Tá lár stairiúil na cathrach suite idir na haibhneacha úd Spree agus Havel, agus an stát cónasctha úd Brandenburg á timpeallú ó gach taobh.

Bhí stádas Bheirlín Thiar ina cnámh spairne sna 1940idí. Sna tréimhse 1949-1990, bhí an chathair dealaithe ina dhá cuid, Beirlín Thoir agus Beirlín Thiar. Ba í Beirlín Thoir príomhchathair Dhaonphoblacht na Gearmáine, ach bhí stádas Bheirlín Thiar ina cnámh spairne. Ba é dearcadh mhuintir na cathrach féin gur ceann de stáit de Phoblacht Chónasctha na Gearmáine a bhí ann, ach ní raibh na cumhachtaí forghabhála, an tAontas Sóivéadach ach go háirithe, sásta glacadh leis seo. Ba é polasaí Dhaonphoblacht na Gearmáine, ach go háirithe, Selbständige Politische Einheit West-Berlin ("Slánaonad Polaitiúil Neamhspleách Bheirlín Thiar") a thabhairt ar an leath thiar den chathair.

 
C-47, aerfort Tempelhof, Aertharlú, 1949

Ar 24 Meitheamh 1948, d’ordaigh Stailín go ndruidfí gach bóthar, iarnród agus bealach uisce isteach go Beirlín Thiar. Tugadh ‘fadhbanna teicniúla’ mar fháth oifigiúil ar an chinneadh seo.

Sa bhliain 1949, tharla aertharlú chun Beirlín Thiar a shábháil. Tógadh dhá mhilliún tona earraí isteach le linn na tréimhse seo. Cuireadh deireadh leis ar 12 Bealtaine 1949.[1].

Sa bhliain 1961, tógadh balla idir an dá leath den chathair.

Nuair a tháinig deireadh leis an gCogadh Fuar, ceann de na siombailí ba chumhachtaí don athrú mór seo ab ea an dóigh ar chuir an chosmhuintir an balla de dhroim an tsaoil.

Ar an 23 Eanáir 1990 thosaigh an rialtas sa Ghearmáin Thoir ag leagadh Bhalla Bheirlín chun na píosaí is fearr le graifítí a dhíol.[2] Ar an 13 Meitheamh 1990 thosaigh saighdiúirí teorann sa Ghearmáin Thoir ag leagadh Bhalla Bheirlín go hoifigiúil.[3]

SpórtCuir in Eagar

Mar gheall ar an spórt i mBeirlín, is iad Hertha BSC agus 1. FC Union Berlin a imríonn sa dara sraith, Zweite Bundesliga, na clubanna sacair a bhfuil an cáil is mó orthu. Tá clú agus cáil ar Alba Berlin mar fhoireann cispheile.

ÍomhánnaCuir in Eagar

CeantairCuir in Eagar

Tá an chathair roinnte i ndá cheantar déag ar a dtugtar BezirkeVerwaltungsbezirke (ceantair riaracháin), mar seo a leanas:

  1.   Mitte
  2.   Friedrichshain-Kreuzberg
  3.   Pankow
  4.   Charlottenburg-Wilmersdorf
  5.   Spandau
  6.   Steglitz-Zehlendorf
  7.   Tempelhof-Schöneberg
  8.   Neukölln
  9.   Treptow-Köpenick
  10.   Marzahn-Hellersdorf
  11.   Lichtenberg
  12.   Reinickendorf
 

    Daoine mór le ráCuir in Eagar

     
    Berlin-Mitte, ceartlár na cathrach.

    Féach freisinCuir in Eagar

    Naisc sheachtrachaCuir in Eagar

    TagairtíCuir in Eagar