Réalteolaí Iodálach ab ea Giovanni Virgilio Schiaparelli (a rugadh i Savigliano na hIodáile ar 14 Márta 1835 agus a d'éag i Milano ar 4 Iúil 1910). D'fhionn sé an t-astaróideach Hesperia, agus d'ainmnigh sé na hairíonna líneacha doiléire ar dhromchla Mharsa mar "chanálacha".[1]

Giovanni Schiaparelli
Schiaparelli Giovanni.jpg
member of the Italian Senate (en) Aistrigh


senator of the Kingdom of Italy (en) Aistrigh

Saol
Eolas breithe Savigliano (en) Aistrigh, Márta 14, 1835
Náisiúntacht Ríocht na hIodáile
Bás Milano, Iúil 4, 1910
Áit adhlactha monumental cemetery of Milan (en) Aistrigh
Muintir
Siblíní
Oideachas
Alma mater Ollscoil Torino
Stiúrthóir tráchtais Johann Franz Encke (en) Aistrigh
Otto Wilhelm von Struve
Teangacha An Iodáilis
Gairm
Gairm réalteolaí agus polaiteoir
Fostóirí Pulkovo Observatory (en) Aistrigh
Brera Astronomical Observatory (en) Aistrigh
Saothar iomráiteach discoverer of asteroids (en) Aistrigh
Duais
Ballraíocht Cumann Ríoga
Accademia della Crusca (en) Aistrigh
Bavarian Academy of Sciences and Humanities (en) Aistrigh
Saint Petersburg Academy of Sciences (en) Aistrigh
Royal Swedish Academy of Sciences (en) Aistrigh
Accademia delle Scienze di Torino
Lincean Academy (en) Aistrigh
Royal Prussian Academy of Sciences (en) Aistrigh
German Academy of Sciences Leopoldina (en) Aistrigh
Accademia Nazionale delle Scienze detta dei XL (en) Aistrigh
Acadamh Náisiúnta na nEolaíochtaí

SaolCuir in Eagar

 
D'ainmnigh sé na hairíonna líneacha doiléire ar dhromchla Mharsa

Bhain Schiaparelli amach dintiúirí an réalteolaí ó ollscoil Torino agus chaith sé seal ag staidéar i Réadlann Bheirlín freisin. Rinne sé an chuid ba mhó de shaothar a shaoil i Réadlann Brera.

 
Na canálacha

Rinne sé breathnóireacht dhian ar Mhars, agus bhaist sé ainmneacha ar chuid mhór de na háiteanna ansin, mar a chonaic sé sa teileascóp iad. B'eisean a chuir na ráflaí faoi chanálacha ar Mhars ag imeacht, nó dúirt sé go raibh sé tar éis gnéithe a shonrú ar dhroim an phláinéid a raibh cosúlacht na gcanali ("grinnill abhann") orthu, mar a chuir sé i bhfocail Iodáilise é.

Is é an chiall a bhain an t-aistritheoir as an méid sin gur "canálacha" a bhí ann agus iad déanta ag neacha intleachtúla eachtardhomhanda.

Spreag an mhíthuiscint seo na mílte de dhaoine ag déanamh a dtuairimíochta féin faoi "mhuintir Mharsa". Fiú lena lá féin, ní bhfuair Schiaparelli aitheantas do na canálacha ach ó chuid de na réalteolaithe, nó bhí a lán eile acu den bharúil nach raibh siad in ann na canali a aithint lena súile féin, agus gur dhócha nach raibh iontu ach iomrall súl de chineál éigin. Seo é an tuiscint a deimhníodh nuair a rinne an spásghléasra nua-aimseartha mapáil cheart ar dhromchla Mharsa.

Creidtear inniu go raibh galar súl ag luí ar Schiaparelli, agus nach raibh sna canálacha ach struchtúir inmheánacha a shúl féin a chonaic sé faoi thionchar an ghalair.

Féach freisinCuir in Eagar

TagairtíCuir in Eagar

  1. Matt Hussey (2011). "Fréamh an Eolais".