Stair de chuid Roinn Cosanta na Stát Aontaithe is ea na Páipéir Phentagon (Teideal oifigiúil: Report of the Office of the Secretary of Defense Vietnam Task Force), maidir le baint pholaitiúil agus mhíleata na Stát Aontaithe i Vítneam ó 1945 go 1967.I

Léarscáil CIA de ghníomhaíochtaí easaontacha san Ind-Sín, a foilsíodh mar chuid de na Páipéir Phentagon

Scaoil Daniel Ellsberg na páipéir, a d'oibrigh ar an staidéar; tugadh aird an phobail orthu ar dtús ar leathanach tosaigh The New York Times i 1971. Dúirt alt in The New York Times i 1996 gur léirigh na Pentagon Papers, i measc rudaí eile, go raibh Uachtaránacht Riarachán Johnson ag insint bréag go sistéamach; "systematically lied, not only to the public but also to Congress."

Go sonrach, nocht na páipéir gur mhéadaigh na SA raon feidhme a ghníomhartha i gCogadh Vítneam go rúnda le buamáil na Cambóide agus Laos in aice láimhe, ruathair cósta ar Vítneam Thuaidh, chomh maith le hionsaithe Cór Mara na Stát Aontaithe an Chóir Mhuirí , nár tuairiscíodh aon cheann díobh sa meáin phríomhshrutha. Mar gheall ar a nochtadh faisnéise sna Páipéir Phentagon, cúisíodh Ellsberg i dtosach as comhcheilg, spiaireacht agus goid maoine rialtais, ach díbheadh na cúisimh ina dhiaidh sin tar éis d’ionchúisitheoirí a bhí ag fiosrú scannal Watergate a fháil amach gur ordaigh na baill foirne i dTeach Bán Nixon an méid sin- ar a dtugtar Pluiméirí an Tí Bháin chun iarrachtaí neamhdhleathacha a dhéanamh chun drochmheas a thabhairt ar Ellsberg.

I mí an Mheithimh 2011, rinneadh iomlán na bPáipéar Pentagon a dhearbhú agus a scaoileadh go poiblí. [1]

Clár ábhairCuir in Eagar

Chruthaigh an Rúnaí Cosanta Robert McNamara Tascfhórsa Staidéir Vítneam ar an 17 Meitheamh, 1967, chun “stair chiclipéideach Chogadh Vítneam ” a scríobh. Mhaígh McNamara go raibh sé ag iarraidh taifead i scríbhinn a fhágáil do staraithe, chun earráidí beartais i riaracháin sa todhchaí a chosc.[2] McNamara claimed that he wanted to leave a written record for historians, to prevent policy errors in future administrations.[3] Cé go ndúirt Les Gelb, Stiúrthóir Pleanála Beartais sa Pheinteagán ag an am, nár úsáid McNamara ach amháin chun nuair a bhí se ag breathnú siar. Dúirt McNamara le daoine eile, mar shampla Dean Rusk, nár iarr sé ach bailiúchán doiciméad seachas na staidéir a fuair sé. [4] Cibé cúiseanna a bhí leis, rinne McNamara faillí an tUachtarán Lyndon Johnson nó an Rúnaí Stáit Dean Rusk a chur ar an eolas faoin staidéar. [2] D'éiligh tuarascáil amháin go raibh sé beartaithe ag McNamara an obair a thabhairt dá chara Robert F. Kennedy, a lorg ainmniúchán uachtaránachta na nDaonlathach i 1968 . Shéan McNamara é seo ina dhiaidh sin, cé gur admhaigh sé gur chóir go mbeadh sé curtha ar an eolas ag Johnson agus Rusk.

In ionad staraithe reatha na Roinne Cosanta a úsáid, sannadh McNamara a dhlúthchabhair agus an Rúnaí Cúnta Cosanta John T. McNaughton chun na páipéir a bhailiú.[2] Fuair McNaughton bás i dtimpiste eitleáin mí tar éis don obair a bheith tosnaithe i mí an Mheithimh 1967, ach lean an tionscadal faoi stiúir oifigeach na Roinne Cosanta Leslie H. Gelb.[2] Thirty-six analysts—half of them active-duty military officers, the rest academics and civilian federal employees—worked on the study.[2] D'oibrigh tríocha sé anailísí - a leath acu ina n-oifigigh mhíleata gníomhacha ar dualgas, an chuid eile d’acadóirí agus fostaithe cónaidhme sibhialta - ar an staidéar. D'úsáid na hanailísithe na comhaid a bhí ann cheana in Oifig an Rúnaí Cosanta . D’fhonn an staidéar a choinneáil faoi rún ó dhaoine eile, lena n-áirítear an Comhairleoir Slándála Náisiúnta Walt W. Rostow, ní dhearna siad aon agallaimh ná comhairliúcháin leis na fórsaí armtha, leis an Teach Bán, nó le gníomhaireachtaí cónaidhme eile.[5]

D’fhág McNamara an Roinn Cosanta i mí Feabhra 1968, agus fuair a chomharba Clark M. Clifford an staidéar críochnaithe an 15 Eanáir, 1969, cúig lá roimh insealbhú Richard Nixon, cé gur mhaígh Clifford nár léigh sé riamh é. Is éard a bhí sa staidéar 3,000 leathanach d’anailís stairiúil agus 4,000 leathanach de dhoiciméid bhunaidh an rialtais i 47 imleabhar, agus rangaíodh é mar “Faoi Rún Daingean - Cigilteach'' ( Béarla:("TopSecret- Sensitive). (Ní ainmniúchán slándála oifigiúil é "Sensitive"; chiallaigh sé gur cheart rochtain ar an staidéar a rialú. ) D’fhoilsigh an tascfhórsa 15 chóip; fuair an mheitheal mhachnaimh RAND Corporation dhá cheann de na cóipeanna ó Ghelb, Morton Halperin agus Paul Warnke, le rochtain deonaithe má cheadaíonn beirt ar a laghad den triúr. [5][6]

Cuspóir iarbhír Chogadh Vítneam: Srianadh na SíneCuir in Eagar

 
Mar a leag Rúnaí Cosanta na Stát Aontaithe Robert McNamara amach é, ba iarracht straitéiseach fhadtéarmach é Beartas Srianta na Síne sna Stáit Aontaithe chun Béising a thimpeallú leis an USSR, a stáit satailíte, chomh maith le:
a) Fronta na Seapáine-na Cóiré, b) Fronta na hIndia-na Pacastáine, agus c) Fronta Oirdheisceart na hÁise

Cé gur dhúirt an tUachtarán Johnson gurbh é aidhm Chogadh Vítneam ná "Vítneam Theas neamhspleách, neamh-Chumannach ” a dhaingniú, luaigh meabhrán i mí Eanáir 1965 ón Rúnaí Cosanta McNamara gurb é an bonn cirt bunúsach é “gan cabhrú le cara , ach an tSín a bheith ceansaithe". [7][8] Ar 3 Samhain, 1965, sheol McNamara meabhrán chuig an Uachtarán Johnson, inar mhínigh sé na “mórchinntí beartais maidir lenár gcúrsa gníomhaíochta i Vítneam”. Tosaíonn an meabhrán tríd an réasúnaíocht atá taobh thiar de bhuamáil Vítneam Thuaidh a nochtadh i mí Feabhra 1965: The February decision to bomb North Vietnam and the July approval of Phase I deployments make sense only if they are in support of a long-run United States policy to contain China.[9]}}

Chuir McNamara ina leith na Síne go raibh sí ag iarraidh mianta impiriúla a bhaint amach cosúil le mianta na Gearmáine Naitsíoch agus na Seapáine Impiriúla. Dar le McNamara, bhí na Sínigh i mbun comhcheilge chun “an Áise go léir a eagrú” i gcoinne na Stát Aontaithe:( Béarla: "organize all of Asia" against the United States:) China—like Germany in 1917, like Germany in the West and Japan in the East in the late 30s, and like the USSR in 1947—looms as a major power threatening to undercut our importance and effectiveness in the world and, more remotely but more menacingly, to organize all of Asia against us[9]}}

Chun na Sínigh a thimpeallú, bhí sé mar aidhm ag na Stáit Aontaithe “trí fhronta” a bhunú mar chuid d’iarracht “fadtéarmach chun na Síne a choimeád faoi smacht”: There are three fronts to a long-run effort to contain China (realizing that the USSR "contains" China on the north and northwest):

(a) the Japan–Korea front;

(b) the India–Pakistan front; and

(c) the Southeast Asia front[9]}}

D'admhaigh McNamara, áfach, go mbeadh gá le híobairt mhór ar am, airgead agus saol Mheiriceá i gceist d’fhonn an tSín a bheith faoi srian.

Gnóthaí inmheánacha VítneamCuir in Eagar

Amlíne
  • 1950  ( 1950 ) : Chuir na Stáit Aontaithe trealamh míleata ar scála mór ar fáil do na Francaigh agus iad ag troid i gcoinne an chumannach Viet Minh.[10]}}
  • Teimpléad:Timeline-event
  • 1954  ( 1954 ) : Thosaigh na Stáit Aontaithe ag gabháil do “ghníomhartha sabaitéireachta agus cogaíochta sceimhlitheoireachta” i gcosaint Vítneam Theas i gcoinne Vítneam Thuaidh cumannach
  • 1955  ( 1955 ) : Thug na Stáit Aontaithe spreagadh agus cúnamh díreach d’ardú Uachtarán Vítneam Theas Ngô Đình Diệm i gcumhacht
  • 1963  ( 1963 ) : Thug na Stáit Aontaithe spreagadh agus cúnamh díreach do threascairt Uachtarán Vítneam Theas Ngô Đình Diệm.
  • Lúnasa  2,   1964   ( 1964-08-02 ) : Tar éis eachtra Mhurascaill Tonkin, rinne na Stáit Aontaithe mí-ionramháil ar thuairim an phobail agus iad ag ullmhú don chogaíocht oscailte i gcoinne táthcheangail na gcumannaithe ar Vítneam Theas

Blianta sular tharla eachtra Murascaill Tonkin an 2 Lúnasa, 1964, bhí rialtas na SA páirteach go hindíreach i ngnóthaí Vítneam trí chomhairleoirí nó (pearsanra míleata) a sheoladh chun saighdiúirí Vítneam Theas a oiliúint:

  • Faoin Uachtarán Harry S. Truman, thug rialtas na SA cúnamh don Fhrainc ina chogadh i gcoinne na Viet Minh faoi stiúir na gcumannach le linn Chéad Chogadh na hInd-Síne .
  • Faoin Uachtarán Dwight D. Eisenhower, bhí “ról díreach ag rialtas na SA sa chliseadh deiridh ar shocrú na Ginéive ” i 1954 trí thacú le Vítneam Theas nua agus an bonn a bhaint faoi cheilt ón thír chumannach Vítneam Thuaidh.
  • Faoin Uachtarán John F. Kennedy, d’athraigh rialtas na SA a bheartas i dtreo Vítneam ó “chearrbhachas” teoranta go “tiomantas” leathan.
  • Faoin Uachtarán Johnson, thosaigh rialtas na SA ag cur oibríochtaí míleata ceilte i gcoinne Vítneam Thuaidh cumannach, mar chosaint ar Vítneam Theas.

Ról na Stát Aontaithe i dteacht chun cinnn an Uachtaráin DiemCuir in Eagar

 
Beannaíonn Uachtarán na Stát Aontaithe Dwight D. Eisenhower Uachtarán Vítneam Theas Ngo Dinh Diem, ar thacaigh na Stáit Aontaithe leis teacht i gcumhacht, de réir Pháipéir Phentagon.

I gcuid de Pháipéir Phentagon dar teideal “Tiomantais agus Cláir Kennedy,” ( Béarla:"Kennedy Commitments and Programs," ) chuir na Stáit Aontaithe tiomantas Mheiriceá i leith chruthú Vítneam Theas. Mar a admhaíonn na páipéir:

I bhfo-alt dar teideal "Tiomantas Speisialta Meiriceánach do Vítneam", leag na páipéir béim arís ar an ról atá ag na Stáit Aontaithe:

Go sonrach, sheol na Stáit Aontaithe trealamh agus soláthairtí ar luach US $ 28.4 milliún chun cabhrú le réimeas Diem a arm a neartú. Ina theannta sin, chuir na Stáit Aontaithe oiliúint ar 32,000 fear ó Gharda Sibhialta Vítneam Theas ar chostas US $ 12.7 milliún. Bhíothas ag súil go mbeadh réimeas Diem, tar éis dó méid suntasach cúnaimh a fháil ó na SA, in ann an Viet Cong a sheasamh.

Shainaithin na páipéir an Ginearál Edward Lansdale, a d’fhóin in Oifig na Seirbhísí Straitéiseacha (OSS) agus a d’oibrigh don Lár-Ghníomhaireacht Faisnéise (CIA), mar “phríomhfhigiúr” i mbunú Diem mar Uachtarán Vítneam Theas, agus a thug tacaíocht de réimeas Diem ina dhiaidh sin. Mar a scríobh Lansdale i meabhrán 1961: "Ní mór dúinn (na SA) tacú le Ngo Dinh Diem go dtí gur féidir le feidhmeannas láidir eile duine a chur ina áit go dlíthiúil." (Béarla: "We (the U.S.) must support Ngo Dinh Diem until another strong executive can replace him legally.")

Ról na Stát Aontaithe i dtréimhse réimeas DiemCuir in Eagar

 
Comhlacht an Uachtaráin Diệm tar éis dó a bheith feallmharaithe i coup d'état ii Vítneam Theas 1963, a fuair tacaíocht ó rialtas na Stát Aontaithe

De réir na bPáipéar Pentagon, bhí ról lárnach ag rialtas na SA i coup d'état i Vítneam Theas sa bhliain 1963, inar feallmharaíodh Diem. Agus "teagmháil folaitheach" á choinneáil acu le ginearáil Vítneaimis ag pleanáil coup, ghearr na SA a gcabhair don Uachtarán Diem agus thacaigh siad go hoscailte le rialtas comharbais sa rud ar a thug na húdair "Vítneam gan cheannaire go bunúsach": (Béarla: "essentially leaderless Vietnam":)

TagairtíCuir in Eagar

  1. Tá ort na shonrú' 'teideal = agus' 'url = nuair a úsáideann {{ lua idirlín}}."".
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 Teimpléad:Harvnb
  3. Teimpléad:Harvnb
  4. Gelb, Les and Gladstone, Brooke (January 12, 2018). What the Press and "The Post" Missed. On The Media.
  5. 5.0 5.1 Teimpléad:Cite magazine
  6. Teimpléad:Cite magazine
  7. Tá ort na shonrú' 'teideal = agus' 'url = nuair a úsáideann {{ lua idirlín}}."".
  8. Tá ort na shonrú' 'teideal = agus' 'url = nuair a úsáideann {{ lua idirlín}}."". Time.
  9. 9.0 9.1 9.2 Tá ort na shonrú' 'teideal = agus' 'url = nuair a úsáideann {{ lua idirlín}}."".
  10. Earráid leis an lua: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named nytimespen1