Is tír í an India (nó Poblacht na hIndia nó an Ind uaireanta) i ndeisceart na hÁise. Is í an seachtú tír ar domhain ó thaobh achair de agus an dara tír ó thaobh daonra. Is í an daonlathas is mó ar domhain.

Bosca Geografaíocht PholaitiúilAn India
भारत (hi)
ہندوستان (ur)
ꠄꠘ꠆ꠒꠤꠀ (syl)
भारत (mag)
ভারত (bn)
ভারত (as)
இந்தியா (ta)
भारत (mr)
भारत (pi)
بھارت (ur) Cuir in eagar ar Wikidata
Bratach Armas
Bratach Armas

Red Fort (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata

AintiúnJana Gana Mana Cuir in eagar ar Wikidata

Mana«Satyameva Jayate» Cuir in eagar ar Wikidata
Ainmnithe in ómósAn Iondúis Cuir in eagar ar Wikidata
Suíomh
Map
 22°48′N 83°00′E / 22.8°N 83°E / 22.8; 83

PríomhchathairDeilí Nua Cuir in eagar ar Wikidata
Daonra
Iomlán1,326,093,247 (2020) Cuir in eagar ar Wikidata
• Dlús403.4 hab./km²
Teanga oifigiúilan Hiondúis
Béarla Cuir in eagar ar Wikidata
ReiligiúnAn Hiondúchas, Ioslam, An Chríostaíocht, An Saíceachas, An Búdachas agus Jainism (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Tíreolaíocht
Cuid deAn Áise Theas
South Asian Association for Regional Cooperation (en) Aistrigh
Comhlathas Briotanach (1947–)
An Ghluaiseacht Neamhailínithe (1961–) Cuir in eagar ar Wikidata
Achar dromchla3,287,263 km² Cuir in eagar ar Wikidata
• Uisce9.5 % Cuir in eagar ar Wikidata
Suite i nó in aice le limistéar uisceMuir Arabach, Bá Bheangál agus an tAigéan Indiach Cuir in eagar ar Wikidata
Pointe is airdeKanchenjunga (en) Aistrigh (8,586 m) Cuir in eagar ar Wikidata
Pointe is ísleKuttanad (en) Aistrigh (−2 m) Cuir in eagar ar Wikidata
Ar theorainn le
Sonraí stairiúla
Leanann sé/síRéimeas Briotanach, Stát Patiala, Changbhakar, Stát Panna, Stát Junagadh, Stát Dhrangadhra, Stát Khaniadhana, Stát Morvi, Stát Idar, Stát Sangri, Jeypore Estate (en) Aistrigh, Stát Patna, Stát Porbandar, Stát Tonk, Tripura, Stát Ajaigarh, Stát Akkalkot, Stát Alipura, Stát Alirajpur, Stát Alwar, Stát Ambliara, Angadh Estate (en) Aistrigh, Stát Athgarh, Stát Athmallik, Stát Aundh, Babariawad, Stát Baghal, Stát Baghat, Stát Balasinor, Balladhdarh State (en) Aistrigh, Stát Bamra, Stát Banganapalle, Bansda, Stát Banswara, Stát Bantva Manavadar, Stát Baoni, Stát Baraundha, Stát Baria, Stát Baroda, Stát Barwani, Stát Bashahr, Stát Basoda, Stát Bastar, Stát Baudh, Stát Beja, Stát Benares, Stát Beri, Bhaisunda, Stát Bhajji, Stát Bharatpur, Stát Bhavnagar, Stát Bhopal, Stát Bhor, Bhith Bhagwanpur State (en) Aistrigh, Stát Bijawar, Stát Bikaner, Stát Bonai, Stát Bundi, Stát Cambay, Stát Carnatic, Stát Chamba, Stát Charkhari, Chaube Jagirs, Stát Chhatarpur, Stát Chhota Udaipur, Stát Chhuikhadan, Stáit Chota Nagpur, Stát Chuda, Cooch Behar, Stát Cutch, Stát Danta, Darkoti, Daspalla, Datarpur, Stát Datia, Dedhrota, Stát Dewas, Dhami, Stát Dhar, Stát Dharampur, Stát Dhenkanal, Stát Dholpur, Stát Dhrol, Dhurwai, Stát Dungarpur, Stát Faridkot, Stát Gangpur, Ríocht Garhwal, Stát Gaurihar, Stát Gondal, Stát Guler, Stát Gwalior, Hasht-Bhaiya, Stát Hindol, Stát Hyderabad, Stát Indore, Stát Jafarabad, Jaipur State (en) Aistrigh, Stát Jaisalmer, Stát Jaitpur, Stát Jalaun, Stát Jambughoda, Stát Jamkhandi, Jammu agus an Chaismír, Stát Janjira, Stát Jaoli, Stát Jaora, Stát Jashpur, Stát Jaso, Jasrota (en) Aistrigh, Jaswan, Stát Jath, Stát Jawhar, Stát Jesar, Stát Jhabua, Stát Jhalawar, Stát Jhansi, Stát Jigni, Stát Jind, Stát Jobat, Jodhpur State (en) Aistrigh, Stát Kahlur, Stát Kalahandi, Stát Kalsia, Kamta-Rajaula, Kangra-Lambagraon, Stát Kanker, Eastát Kapshi, Stát Kapurthala, Stát Karauli, Stát Kawardha, Stát Keonjhar, Stát Keonthal, Stát Khairagarh, Stát Khandpara, Stát Kharsawan, Stát Khilchipur, Stát Kishangarh, Ríocht Cochin, Stát Kolhapur, Koriya, Stát Kota, Kotharia State, Rajasthan (en) Aistrigh, Kotharia State, Rajkot (en) Aistrigh, Stát Kothi, Kulpahar State (en) Aistrigh, Kumharsain State (en) Aistrigh, Kurundvad Junior (en) Aistrigh, Kurundvad Senior (en) Aistrigh, Kuthar, Stát Kutlehar, Stát Lakhtar, Lathi State (en) Aistrigh, Lawa Thikana, Limbda, Stát Limbdi, Stát Loharu, Stát Lunavada, Vallavpur State (en) Aistrigh, Stát Maihar, Stát Makrai, Stát Malerkotla, Stát Malpur, Manda, Stát Mandi, Ríocht Manipur, Stát Maurha, Stát Mayurbhanj, Miraj Junior (en) Aistrigh, Miraj Senior (en) Aistrigh, Stát Muhammadgarh, Stát Mohanpur, Mohrampur Jagir State (en) Aistrigh, Stát Mudhol, Stát Muli, Mundru State (en) Aistrigh, Ríocht Mysore, Stát Nabha, Stát Nagod, Stát Nandgaon, Stát Narsinghgarh, Stát Narsinghpur, Nasvadi (en) Aistrigh, Stát Nawanagar, Stát Nayagarh, Nazargunj, Stát Nilgiri, Stát Orchha, Stáit Chíosaí Orissa, Stát Oudh, Pahra, Stát Pal Lahara, Stát Palanpur, Stát Paldeo, Stát Palitana, Stát Patdi, Patan State, Rajasthan (en) Aistrigh, Pataudi, Pathari State (en) Aistrigh, Stát Pethapur, Stát Phaltan, Stát Piploda, Stát Pratapgarh, Stát Pudukkottai, Stát Radhanpur, Stát Raghogarh, Stát Raigarh, Stát Rairakhol, Stát Rajgarh, Stát Rajkot, Eastát Rajoli Zamindari, Stát Rajpipla, Rajpur State, Baroda (en) Aistrigh, Stát Rajpara, Stát Ramdurg, Stát Rampur, Stát Ranasan, Stát Ranpur, Stát Ratlam, Stát Rewa, Stát Sachin, Stát Sailana, Stát Sakti, Stát Sambalpur, Stát Samthar, Stát Sandur, Stát Sangli, Stát Sant, Stát Saraikela, Stát Sarangarh, Sardargarh Bantva, Stát Savanur, Stát Sawantwadi, Stát Shahpura, Stát Siba, Stát Sirmoor, Stok jair State (en) Aistrigh, Stát Sirohi, Stát Sitamau, Stát Sohawal, Somna State (en) Aistrigh, Stát Sonepur, Stát Suket, Tanjung Surat (en) Aistrigh, Stát Surgana, Stát Surguja, Stát Talcher, Stát Taraon, Ríocht Thanjavur Maratha, Stát Tigiria, Torawati, Tori Fatehpur, Thiruvithamkoor Maharajyam, Tripura, Stát Tulsipur, Udaipur State (en) Aistrigh, Stát Udaipur, Stát Vala, Varsoda State (en) Aistrigh, Stát Vijaynagar, Stát Vijaipur, Stát Vallbhapur, Stát Wadagam, Stát Wadhwan, Stát Wankaner, Umri, Tiarnas na hIndia agus Rajouli (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Cruthú15 Lúnasa 1947
Eachtra thábhachtach
Saoire phoiblí
Eagraíocht pholaitiúil
Córas rialtaispoblacht chónaidhme agus parliamentary democracy (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Comhlacht feidhmiúcháinexecutive branch of the government of India (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Comhlacht reachtachParlaimint na hIndia Cuir in eagar ar Wikidata
• Uachtarán na hIndia Cuir in eagar ar WikidataRajendra Prasad (1950–1962) Cuir in eagar ar Wikidata
• Príomh-aire na hIndia Cuir in eagar ar WikidataNarendra Modi (2014–) Cuir in eagar ar Wikidata
Údarás breithiúnach is airdeCúirt Uachtarach na hIndia Cuir in eagar ar Wikidata
Eacnamaíocht
OTI ainmniúil3,150,306,834,280 $ (2021) Cuir in eagar ar Wikidata
Airgeadrarúipí na hIndia Cuir in eagar ar Wikidata
Aitheantóir tuairisciúil
Lonnaithe i gcrios ama
Fearann Idirlín barrleibhéil.in, .ભારત (en) Aistrigh, .भारत (en) Aistrigh, .ଭାରତ (en) Aistrigh, .ਭਾਰਤ (en) Aistrigh, .ভারত (en) Aistrigh, .இந்தியா (en) Aistrigh, .భారత్ (en) Aistrigh, .ভাৰত (en) Aistrigh, .بھارت (en) Aistrigh, .ಭಾರತ (en) Aistrigh agus .ഭാരതം (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Glaochód+91 Cuir in eagar ar Wikidata
Uimhir theileafóin éigeandála112, 100, 101, 102 agus 108 Cuir in eagar ar Wikidata
Cód tíreIN Cuir in eagar ar Wikidata
Eile

Suíomh gréasáinindia.gov.in Cuir in eagar ar Wikidata

Sanasaíocht cuir in eagar

Tagann an t-ainm "an India" ón Iondúis, atá díorthaithe ón fhocal Sean-Pheirseach Hindu, ón Sanskrit Sindhu, an t-ainm stairiúil áitiúil d'abhainn na hIondúise. Thug na sean-Ghréigigh Indoi (Ινδοί) (pobal na hIondúise) ar na hIndiaigh.

Tugtar "Bharat" ar an India freisin, i mbunreacht na hIndia agus i dteangacha na tíre. Tá an stádas céanna leis an dá fhocal. Tagann Bharat ó ainm an finscéalach Bharata i miotaseolaíocht na hIndia.

Tíreolaíocht cuir in eagar

Tá imeallbhord 7,517 ciliméadar ag an India ar an Muir Arabach, ar an Aigéan Indiach agus ar Bhá Beangál. Tá teorainn aici leis an bPacastáin, Sín, Neipeal, Bútain, Banglaidéis agus le Maenmar. Tá oileán Shrí Lanca suite amach ó chósta oirdheisceart na hIndia.

Polaitíocht cuir in eagar

Is poblacht í an India agus 29 stát agus seacht gcríoch aontais inti. Is daonlathas parlaiminteach é.

Geilleagar cuir in eagar

Bhí an 12ú geilleagar is mó ag an India sa bhliain 2008. Cé go bhfuil geilleagar láidir eascarthach ag an tír, tá an bochtanas, an neamhlitearthacht, agus an galar fós ann mar fhadhbanna mhóra.

Siombailí náisiúnta Phoblacht na hIndia (go hoifigiúil)
An t-ainmhí náisiúnta: an eilifint  
An t-éan náisiúnta  
An crann náisiúnta  
An bláth náisiúnta  
Ainmhí na hoidhreachta náisiúnta  
An mamach mara  
An reiptíl náisiúnta  
Mamach na hoidhreachta náisiúnta  
An toradh náisiúnta  
An teampall náisiúnta  
An abhainn náisiúnta  
An sliabh náisiúnta  

Teangacha na hIndia cuir in eagar

Is stát iolraíoch ilteangach il-eitneach í an India sa lá atá inniu ann.

Tá 22 teanga oifigiúil ag an India, is iad an Hiondúis agus Béarla na príomhtheangacha atá in úsáid ag an rialtas cónaidhme. Ba í a dteanga an rud ba mhó a d’fhág na Sasanaigh ina ndiaidh san India.

Is iarchoilíneacht de chuid na Fraince í Pondicherry agus tá cúpla focal Fraincise á labhairt fós ann.

Stáit cuir in eagar

Is iad na Stáit seo a leanas ballstáit an India:

Stair cuir in eagar

Aithníodh fo-ilchríoch na hIndia ó thaobh saibhris trádála agus saibhris cultúrtha ar feadh i bhfad. Is ann a bhí sibhialtacht ghleann na hIondúise lonnaithe agus is réigiún bhealaí trádála stairiúla agus impireachtaí stairiúil í freisin.

Tháinig ceithre reiligiún mór ón fo-ilchríoch - an Hiondúchas, an Búdachas, an Jaineachas agus an Sicheachas agus tháinig an Sóróstarachas, an Giúdachas, an Chríostaíocht agus Ioslam roimh 1000AD.

18ú haois cuir in eagar

San 18ú haois bhí faill ag an bhFrainc ar smacht a fháil ar réimse maith den India. Má theip orthu é sin a dhéanamh ní de cheal dúthrachta agus misnigh é; arís agus arís eile chuaigh a gcuid arm i ngleic le reisimintí na Breataine, agus d’éirigh leo limistéar beag a choinneáil acu féin siar ó dheas ó Mhadras (Chennai) i dTamil Nadu.

19ú haois cuir in eagar

Diaidh ar ndiaidh ón 18ú haois amach, nascghabh Comhlacht na hIndiacha Thoir an fo-ilchríoch agus ba choilíneacht na Ríochta Aontaithe í ó lár an 19ú haois.

1940idí: Críochdheighilt, Trasimirce agus Cinedhíothú cuir in eagar

 
Jinnah (pobalóir Moslamach) agus Gandi (tugtha don aislingeacht), 1944

Bhain an India a neamhspleáchas amach sa bhliain 1947. Bhí ar an mBreatain neamhspleáchas a ghéilleadh don India agus tháinig deireadh leis an Réimeas Briotanach.

Cuireadh críochdheighilt i bhfeidhm ar an Phacastáin agus India sa bhliain 1947. Bunaíodh an Phacastáin agus an India, na tíortha chomharbais. Roinneadh Puinseáb, mar a bhí, eatarthu.

 
Nuachtáin, 1944: "formula (=> críochdheighilt) approved by Gandhi"

Sna 1940idí, bhí Muhammad Ali Jinnah ina cheannaire ar Chumann na Moslamach. Páirtí pobalach a bhí ann. Ghríosaigh óráid Jinnah an teannas ciníoch, de réir a chéile. Is cosúil gur thacaigh tromlach millteanach na Moslamach an críochdheighilt i 1947, ach ní raibh sé mar sin tamall de bhlianta roimh 1947.

 
1947: an trasimirce is mó riamh

Bhí Moslamaigh ina gcónaí san India le fada an lá, ur le hur le Hiondúigh agus le Saícigh. Bhí an fanaiceacht chreidimh ann i gcónaí, ach bhí an teannas ag cur thar maoil i 1947.

Thug Gandhi le tuiscint go raibh sé glan i gcoinne an chríochdheighilt. Ach tá na staraí den tuairim inniu go raibh sé mí-ionraic. Bhí Gandhi réidh le teacht ar chomhréiteach. Ach ní raibh sé sásta sciar den fhreagracht a ghlacadh. Agus bhí Rialtas na Ríochta Aontaithe ag séanadh a bhfreagracht chomh maith.

Fógraíodh neamhspleáchas India ar an 15 Lúnasa 1947. Bhain an stát nua Stádas Tiarnais (Dominion Status i mBéarla) amach.

Tharla cinedhíothú le linn na tréimhse seo. Líon iomlán na marbh: 1-2 milliún b'fhéidir[1]. Tharla trasimirce ollmhór; tugadh bata is bóthar do 12 milliún, an trasimirce is mó riamh i stair an domhain.

Tagairtí cuir in eagar

  1. http://factsanddetails.com/india/History/sub7_1e/entry-4132.html http://www.nytimes.com/books/first/b/butalia-silence.html


Stáit na hIndia  
Andhra Pradesh | Arunachal Pradesh | Assam | Biohár | Chhattisgarh | Goa | An Ghúisearáit | Haryana | Himachal Pradesh | Jammu agus Kashmir | Jharkhand | Karnataka | Kerala | Madhya Pradesh | Maharashtra | Manipur | Meghalaya | Mizoram | Nagaland | Odisha | Puinseáb | Rajasthan | Sikkim | Tamil Nadu | Telangana | Tripura | Uttar Pradesh | Uttarakhand | Beangál Thiar