Is teanga atá á labhairt sa Phacastáin agus i dTuaisceart na hIndia é an Urdúis Urdu i mBéarla (freisin ar a dtugtar Lashkari go háitiúil[1][2] litrithe لشکری). Go deimhin, is iad Urdúis agus Hiondúis iad, ach amháin go bhfuil na hIndiaigh ag labhairt Hiondúis, agus an Urdúis ag na Moslamaigh Indiach agus Pacastáine.

Infotaula de llenguaAn Urdúis
اردو
Urdu example.svg
Cineál teanga, teanga bheo agus teanga chaighdeánach
Úsáid
Cainteoirí dúchais 68,600,000 (2019)
Dúchasach do Muhajir (en) Aistrigh, Hindustani ethnics (en) Aistrigh, An India, Jammu agus an Chaismír, Maharashtra, An Phacastáin, Deilí, Jharkhand, Biohár agus Hyderabad
Stáit An India, An Phacastáin, Fidsí, An Ríocht Aontaithe, Ceanada, Stáit Aontaithe Mheiriceá agus An Iorua
Aicmiú teangeolaíoch
na teangacha Ind-Eorpacha
Ind-Iaránach
Indo-Aryan (en) Aistrigh
Central Indo-Aryan (en) Aistrigh
Western Hindi (en) Aistrigh
Hiondústáinis
Khariboli (en) Aistrigh
Tréithe
Córas scríbhneoireachta Urdu orthography (en) Aistrigh, Kaithi (en) Aistrigh agus Devanagari (en) Aistrigh
Institiúid caighdeánaithe National Language Authority (en) Aistrigh
Cóid
ISO 639-1 ur
ISO 639-2 urd
ISO 639-3 urd
Glottolog urdu1245
Linguasphere 59-AAF-q
Ethnologue urd
ASCL 5212
IETF ur
Teideal Lashkari Zabān ("teanga champa mhíleata" nó "mhíleata teanga") i script Nastaʿlīq

Scríobhann Urdúis leis na litreacha Arabacha, agus Hiondúis leis na litreacha Benedictineacha. Ina theannta sin, úsáidtear go leor focail Araibis agus Peirsis sa leagan scríofa Urdúis. Ar an taobh eile, tá na hIndiaigh ag iarraidh a dteanga féin a shaibhriú le focail Sanscrait.

Tá an Urdúis ag seasca-seachtó milliún duine ó dhúchas, ach thairis sin, mar theanga oifigiúil sa Phacastáin, caithfidh muintir na tíre sin í a fhoghlaim mar dhara teanga, agus mar sin, is féidir a rá go bhfuil sí go líofa ag oiread eile de dhaoine. Ceann de theangacha oifigiúla na hIndia í freisin, chomh maith leis an Hiondúis agus le teangacha na réigiún.

Idioma urdu.png

litríocht shaibhir ag an Urdúis. Faoi thionchar na Peirsise, tháinig sraith de chineálacha éagsúla filíochta ar an bhfód le fada, ach ar na saolta seo, scríobhtar go leor úrscéalta agus saothar próis eile freisin. Is follasach go raibh an litríocht Bhéarla ina réamhshampla agus ina spreagadh mór ag na húrscéalaithe.

Mar sin féin, is iad na gearrscéalta an seánra is tábhachtaí i bprós na hUrdúise, cosúil leis an nGaeilge. Gearrscéalaithe tábhachtacha Urdúise iad Saadat Hasan Manto, Qurat-ul-Ain Haider, Munshi Premchand, Ismat Chughtai, Krishan Chander, Ghulam Abbas, Banu Qudsia agus Ahmed Nadeem Qasmi.

TagairtíCuir in Eagar