Domnall ua Néill

Ard-Rí na hÉireann

Ardrí na hÉireann ba ea Domhnall Ó Néill (Meán-Ghaeilge: Domnall ua Néill) (bás 980) ón mbliain 956 go 980.

Domnall ua Néill
Rí Ailigh

943 - 980
Ardrí na hÉireann

956 - 980
Congalach Cnogba - Máel Sechnaill mac Domnaill
Saol
Eolas breithe Éire, 10 century
Bás Ard Mhacha, 980 (Gregorian)
Muintir
Athair Muirchertach mac Néill
Máthair Flann (?)
Céile/Céilí Mór ingen Taidhg an Tuir (en) Aistrigh
Páistí
Treibh Cenél nEógain (en) Aistrigh
Gairm
Gairm monarc

Muircheartach mac Néill ba ea athair Dhomhnaill, agus Niall Glúndub a sheanathair, ball de Chineál Eoghain Uí Néill an Tuaiscirt. Rinneadh chomh-rí Ailigh é lena dheartháir Flaithbheartach tar éis bhás a athar sa bhliain 943. D'éirigh sé ina Ard-Rí tar éis bhás a chol ceathrair Conghalach Chnóbha de Shíol Aodha Sláine.

Meastar gur cheannaire éifeachtach é Domhnall, a chuir who leasuithe míleata i bhfeidhm, a cuireadh níos dearanaí síos do Bhrian Bóramha. Chaith sé cuid mhaith dá réimeas i mbun chogaidh in éadan fhear cheile a dheirféir, Amhlaoibh Cuarán, rí Átha Cliath. Sa bhliain 980, d'éirigh sé as a choróin agus chuaigh sé isteach i mainistir Ard Mhacha, áit a fuair sé bás go gairid ina dhiaidh.

Tugtar ina thásc an teideal "ard-rí Érenn" do Dhomhnall. An duine dearanach dá mhuintir ba ea é ar a bronnadh an teideal úd. Tháinig Maol Seachnaill mac Domhnaill de Clann Cholmáin i gcomharbacht air.

I measc chlann Dhomhnaill bhí: Muireadach, agus mac aigesean a bhí ina shinsear Dhomhnall Ó Lochlann, b'fhéidir; agus Muircheartach, sinsear Uí Néill Thír Eoghain. Rí Ailigh agus príomhphearsa Uí Néill ba ea a gharmhac, Flaithbheartach Ó Néill.

FoinsíCuir in Eagar

  • Byrne, Francis John (1973). "Irish Kings and High-Kings". Londain: Batsford. 
  • Downham, Clare (2007). "Viking Kings of Britain and Ireland: The Dynasty of Ívarr to A.D. 1014". Dún Éadain: Dunedin. 
  • Hudson, Benjamin (2005). "Viking Pirates and Christian Princes: Dynasty, Religion, and Empire in the North Atlantic". Nua Eabhrac: Oxford University Press. 
  • Hudson, Benjamin T.. "Oxford Dictionary of National Biography". Oxford. Oxford University Press. Dáta rochtana: 2007-10-27.
  • Woolf, Alex (2007). "From Pictland to Alba, 789–1070". Dún Éadain: Edinburgh University Press. 

TagairtíCuir in Eagar


Roimh
Muirchertach mac Néill
rí Ailigh
943–980
Tar Éis
Fergal mac Domnaill meic Conaing