Máire I, Banríon na nAlbanach

Monarc na hAlban agus ina céile ag François II na Fraince (1542-1587)

Bá í Màiri I (ar a dtugtar is gnáthaí Màiri (Máire), Banríon na nAlbanach i nGaeilge agus Marie Stuart sa bhFhraincis) (8 Nollaig, 1542 - 8 Feabhra, 1587) Banríon na hAlban, ón 14 Nollaig, 1542 go 24 Iúil, 1567.

Máire I, Banríon na nAlbanach
Mary Queen of Scots Blairs Museum.jpg
céile an rí

Nollaig 14, 1542 - Iúil 24, 1567
Séamas V, Rí na nAlbanach - Séamas VI, Albain agus Séamas I, Sasana agus Éire
monarc na hAlban

Nollaig 14, 1542 - Iúil 24, 1567
Séamas V, Rí na nAlbanach - Séamas VI, Albain agus Séamas I, Sasana agus Éire
queen consort (en) Aistrigh

Iúil 10, 1559 - Nollaig 5, 1560
Saol
Eolas breithe Gleann Iucha, Nollaig 8, 1542
Náisiúntacht Ríocht na hAlban
Áit chónaithe Albain
Fotheringhay Castle (en) Aistrigh
Chartley Castle (en) Aistrigh
Páras
Grúpa eitneach Albanaigh
Teanga dhúchais An Albainis
Bás Fotheringhay Castle (en) Aistrigh, Feabhra 8, 1587
Áit adhlactha Abtheach Westminster
Na cúinsí a bhaineann lena b(h)ás pionós an bháis (decapitation (en) Aistrigh)
Muintir
Athair Séamas V, Rí na nAlbanach
Máthair Mary of Lorraine
Céile/Céilí Francis II of France (en) Aistrigh  (Aibreán 24, 1558, Aibreán 24, 1558 (Gregorian) -  1560)
Henry Stuart, Lord Darnley (en) Aistrigh  (1565, Iúil 29, 1565 (Gregorian) -  1567)
James Hepburn, 4th Earl of Bothwell (en) Aistrigh  (1567, Bealtaine 15, 1567 (Gregorian) -  1578)
Páistí
Siblíní
Teaghlach
Treibh House of Stuart (en) Aistrigh
Oideachas
Teangacha An Béarla
An Albainis
An Fhraincis
An Laidin
Gairm
Gairm polaiteoir agus sovereign (en) Aistrigh
Duais
Creideamh
Reiligiúin Caitliceachas
Marysign.jpg

Ba í Máire an t-aon leanbh dlisteanach marthanach a bhí ag an Rí Séamas V. Bhí sí 6 lá d'aois nuair a bhfuair a hathair bás agus rinneadh Banríon na nAlbanach dí. Ghlac a máthair, Marie de Guise (Gaeilge na hAlban: Màiri de Guise) an leasríocht agus fuair a hiníon an Choróin naoi mí ina dhiaidh sin.

Phós sí François, Dauphin na Fraince, a tháinig i gcoróin François II, sa bhliain 1559. Mar sin féin, ní raibh Màiri ina Banríon na Fraince le fada; bhí sí ina mbaintreacha ar an 5ú lá Nollaig, sa bhliain 1560, nuair a fuair a fear céile bás. D'fhill Màiri ar ais go hAlbain, ag teacht i dtír i Lìte (nó 'Leith', sa Bhéarla) ar an 19 Lúnasa, sa bhliain 1561. Ceithre bliana ina dhiaidh sin, phós sí a céad col ceathrar, Henry Stuart, Tiarna Darnley. Bhí aontas míshásta acu agus i Feabhra na bliana 1567, fuarthas Darnley marbh sa ghairdín ag Kirk o'Field , tar éis pléascadh ollmhór sa teach.

Phós sí James Hepburn, an 4ú Iarla Bothwell, go luath ina dhiaidh sin. Chreidtear go raibh Hepburn freagrach as an Tiarna Darnle a dhúnmharú. Tar éis éirí amach in aghaidh an lánúin, príosúníodh Màiri i gCaisleán Loch Lìobhann, ar an 15 Meitheamh agus iachall uirthi éirí as mar bhanríon, i bhfabhar a mac, nach raibh ach aon bhliain d'aois, Séamas VI. Clár [hide]