An Úcráin

tír in Oirthear na hEorpa

Tír is ea an Úcráin (Úcráinis: Україна, Ukrayina) suite in Oirthear na hEorpa.

Infotaula de geografia políticaAn Úcráin
Україна (uk)
Украина (ru) Edit the value on Wikidata
Flag of Ukraine (en) Coat of arms of Ukraine (en)
Flag of Ukraine (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata Coat of arms of Ukraine (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Cathair

Aintiún Shche ne vmerla Ukraina (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata

Suíomh
Europe-Ukraine (disputed territory).svg Edit the value on Wikidata
 49°N 32°E / 49°N 32°E / 49; 32

Príomhchathair Cív Edit the value on Wikidata
Daonra
Iomlán 42,558,328 (2017) Edit the value on Wikidata
Teanga, nó leagan teanga An Úcráinis Edit the value on Wikidata
Tíreolaíocht
Cuid de Oirthear na hEorpa agus Post-Soviet states (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Achar dromchla 603,629 km² Edit the value on Wikidata
Pointe is airde Hoverla (en) Aistrigh (2,061 m) Edit the value on Wikidata
Pointe is ísle Kuyalnik Estuary (en) Aistrigh (-5 m) Edit the value on Wikidata
Ar theorainn le
Sonraí stairiúla
Leanann sé/sí Poblacht Shóivéadach Shóisialach na hÚcráine Edit the value on Wikidata
Cruthú Lúnasa 24, 1991
Eachtra barrthábhachtach
Saoire phoiblí
Eagraíocht pholaitiúil
Córas rialtais semi-presidential system (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Comhlacht feidhmiúcháin Cabinet of Ministers of Ukraine (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Comhlacht reachtach Verkhovna Rada (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
• President of Ukraine (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata Volodymyr Zelensky (Bealtaine 20, 2019) Edit the value on Wikidata
• Prime Minister of Ukraine (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata Denys Shmyhal (en) Aistrigh (Márta 4, 2020) Edit the value on Wikidata
Údarás breithiúnach is airde Supreme Court of Ukraine (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Eacnamaíocht
OTI ainmniúil

112,154,185,121.41 $ (2017) Edit the value on Wikidata

)
OTI ainmniúil in aghaidh an duine 2,639 $ (2017) Edit the value on Wikidata
Airgeadra hryvnia (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Aitheantóir tuairisciúil
Lonnaithe i gcrios ama
Fearann Idirlín barrleibhéil .ua (en) Aistrigh agus .укр (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Glaochód +380 Edit the value on Wikidata
Uimhir theileafóin éigeandála 112, 101 (en) Aistrigh, 102 (en) Aistrigh agus 103 (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Eile

Láithreán gréasáin kmu.gov.ua… Edit the value on Wikidata

TíreolaíochtCuir in Eagar

Tá an Úcráin ag críochantacht leis An Rúis, ar an taobh thoir agus thuaidh, leis An Bhealarúis san iarthuaisceart, leis An Pholainn, leis An tSlóvaic, leis An Ungáir ar an taobh thiar, leis An Rómáin, agus leis An Mholdóiv ar an taobh thiar theas, agus an Mhuir Dhubh agus an Mhuir Mheoid san deisceart agus san oir-dheisceart faoi seach.

Tá achar de 603,628 km2 (233,062 míle cearnach ) aici, rud a chiallaíonn gurb í an tír is mó í atá go hiomlán laistigh den Eoraip.

DaonraCuir in Eagar

Ciallaíonn an t-ainm 'Úcráin' "talamh críche".

Tá 42.5 milliún duine ina gcónaí sa tír, 77.8 % díobh ina Úcráinigh eitneacha, le mionlaigh shuntasacha eile; Rúisigh eitneacha (17 %), Bealarúisigh, Tataraigh agus Rómánaigh.

TeangachaCuir in Eagar

Is í an Úcráinis teanga oifigiúil na hÚcráine, agus bíonn aibítir Choireallachis aici.

Bíonn Rúisis freisin á labhairt go forleathan.

CultúrCuir in Eagar

Is í an Chríostaíocht Cheartchreidmheach Oirthearach an reiligiún ceannasach, agus chuaigh sé go mór i gcion ar ailtireacht, litríocht agus ceol na hÚcráine.

StairCuir in Eagar

Tá daoine ina gcónaí i gcríoch na hÚcráine ar a laghad ar feadh 44,000 bliain. Tá seans maith ann gur thosaigh ceansú an chapaill anseo, agus freisin gur tír thionscnaimh na teangan Prota-Ind-Eorpaise í.

Sna meánaoiseanna, ba limistéar lárnach í de chultúr na nOir-Shlavach í, mar shampla, an stát cumhachtach 'Cív na Rúise'.

Tar éis í a bheith ilroinnte sa 13ú haois, bhí an Úcráin faoi réir coimhlinte, forlámhais agus deighilte ag cumhachtaí éagsúla. Tháinig Poblacht Chosacach chun cinn le linn na 17ú agus an 18ú aoiseanna, ach, thairis sin, d'fhan an Úcráin roinnte go dtí a comhdhlúthú isteach sa phoblacht Sóivéadach sa bhfichiú haois.

Bhain an Úcráin a neamhspleáchas amach sa bhliain 1991.

 
An réabhlóid Oráisteach, 2004

Tar éis gur tharla díscaoileadh an Aontais Shóivéadaigh, lean an Úcráin ag coimeád an dara fórsa míleata is mó san Eoraip, i ndiaidh na Rúise, nuair a chuirtear cúltacaí agus pearsanra paraimíleata san áireamh.

Chuir Parlaimint na hÚcráine a hUachtarán as oifig ar 22 Feabhra 2014 tar éis na míonna d'agóidí agus de chorraíl i measc an phobail. Thosaigh tréimhse fhada éiginnteachta de dhroim chaidreamh na hÚcráine leis an Aontas Eorpach, ar thaobh amháin, agus leis an Rúis, ar an taobh eile.

Ghabh an Rúis an Chrimé isteach inti féin sa bhliain 2014, ar cuid den Úcráin í ó cheart, go mídhleathach, gníomh a cháin an tAontas Eorpach[1].

Ar an 25 Samhain 2018, rinne an Rúis ionradh armtha ar thrí longa cogaidh de chuid na hÚcráine i gcaolas Ceirts.[2] Ghabh an Rúis smacht ar an Mhuir Mheoid mar sin, gníomh a cháin an tAontas Eorpach aon uair arís.

PolaitíochtCuir in Eagar

Is poblacht í an Úcráin, faoi chóras leath - uachtaránachta le craobhacha reachtacha, feidhmiúcháin, agus breithiúnacha ar leith.

 
Ardeaglais Mhicil Naofa i gCív

Is stát aonadach é an Úcráin atá comhdhéanta de 24 oblast (cúige), agus cathair a bhfuil stádas speisialta aici: Cív, an phríomhchathair agus an chathair is mó,

Roimh 2014, bhí poblacht uathrialach amháin (an Chrimé) agus cathair a raibh stádas speisialta aici Sevastopol, ina mbíonn leaba ancaire in áirithe, faoi chomhaontú léasaithe, ag Cabhlach Rúiseach na Mara Duibhe.

GeilleagarCuir in Eagar

 
Fómhar an arbhair, Volodymyr Orlovsky, 1882

Le fada, bhí an Úcráin ina ciseán aráin domhanda, mar gheall ar an ithir shaibhir. Sa bhliain 2011, bhí an Úcráin san tríú háit ar domhan i dtaobh onnmhairithe gráinne. Ina theannta sin, tá earnáil déantúsaíochta dea-fhorbartha aici, go háirithe i réimse an aeraspáis agus trealaimh thionsclaíochta.

GailearaíCuir in Eagar

Féach freisinCuir in Eagar

TagairtíCuir in Eagar