B'é Jacques René Chirac (29 Samhain 1932 i bPáras - 26 Meán Fómhair 2019 i bPáras[1]) Uachtarán na Fraince idir 17 Bealtaine 1995 agus 16 Bealtaine 2007.

Jacques Chirac
Jacques Chirac (1997) (cropped).jpg
ball de Thionól Náisiúnta na Fraince

Aibreán 3, 1967 - Bealtaine 7, 1967
François Var (en) Aistrigh - Henri Belcour (en) Aistrigh
District: Corrèze's 3rd constituency (en) Aistrigh
Q59947266 Aistrigh

1968 - 1988
Marcel Audy (en) Aistrigh - Georges Pérol (en) Aistrigh
District: canton of Meymac (en) Aistrigh
ball de Thionól Náisiúnta na Fraince

Iúil 11, 1968 - Lúnasa 12, 1968
Henri Belcour (en) Aistrigh - Henri Belcour (en) Aistrigh
District: Corrèze's 3rd constituency (en) Aistrigh
president of the general council (en) Aistrigh

Márta 15, 1970 - Márta 25, 1979
Q51190349 Aistrigh

Eanáir 7, 1971 - Iúil 5, 1972
Roger Frey (en) Aistrigh - Robert Boulin (en) Aistrigh
Minister of Agriculture and Rural Development (en) Aistrigh

Iúil 7, 1972 - Márta 28, 1973
Michel Cointat (en) Aistrigh - Jacques Chirac
ball de Thionól Náisiúnta na Fraince

Aibreán 2, 1973 - Bealtaine 6, 1973
Henri Belcour (en) Aistrigh - Henri Belcour (en) Aistrigh
District: Corrèze's 3rd constituency (en) Aistrigh
Minister of Agriculture and Rural Development (en) Aistrigh

Aibreán 5, 1973 - Márta 1, 1974
Jacques Chirac - Raymond Marcellin (en) Aistrigh
an tAire Gnóthaí Baile

Feabhra 27, 1974 - Bealtaine 28, 1974
Raymond Marcellin (en) Aistrigh - Michel Poniatowski (en) Aistrigh
Prime Minister of France (en) Aistrigh

Bealtaine 27, 1974 - Lúnasa 25, 1976
Pierre Messmer (en) Aistrigh - Raymond Barre
ball de Thionól Náisiúnta na Fraince

Samhain 15, 1976 - Aibreán 2, 1978
Henri Belcour (en) Aistrigh
District: Corrèze's 3rd constituency (en) Aistrigh
cathaoirleach

Nollaig 5, 1976 - Samhain 4, 1994
← no value - Alain Juppé
mayor of Paris (en) Aistrigh

Márta 20, 1977 - Bealtaine 16, 1995
Jules Ferry (en) Aistrigh - Jean Tiberi (en) Aistrigh
ball de Thionól Náisiúnta na Fraince

Aibreán 3, 1978 - Bealtaine 22, 1981
District: Corrèze's 3rd constituency (en) Aistrigh
Feisire de Pharlaimint na hEorpa

Iúil 17, 1979 - Aibreán 28, 1980
District: France (en) Aistrigh
Election: 1979 European Parliament election (en) Aistrigh
ball de Thionól Náisiúnta na Fraince

Iúil 2, 1981 - Aibreán 1, 1986
District: Corrèze's 3rd constituency (en) Aistrigh
Prime Minister of France (en) Aistrigh

Márta 20, 1986 - Bealtaine 10, 1988
Laurent Fabius (en) Aistrigh - Michel Rocard
ball de Thionól Náisiúnta na Fraince

Aibreán 2, 1986 - Aibreán 3, 1986 - Jean-Pierre Bechter (en) Aistrigh
District: Q24026644 Aistrigh
ball de Thionól Náisiúnta na Fraince

Meitheamh 23, 1988 - Aibreán 1, 1993
District: Corrèze's 3rd constituency (en) Aistrigh
ball de Thionól Náisiúnta na Fraince

Aibreán 2, 1993 - Bealtaine 16, 1995 - Jean-Pierre Dupont (en) Aistrigh
District: Corrèze's 3rd constituency (en) Aistrigh
comhphrionsa d'Andóra

Bealtaine 17, 1995 - Bealtaine 16, 2007
François Mitterrand - Nicolas Sarkozy
Uachtarán Phoblacht na Fraince

Bealtaine 17, 1995 - Bealtaine 16, 2007
François Mitterrand - Nicolas Sarkozy
Saol
Ainm iomlán Jacques René Chirac
Eolas breithe Páras, Samhain 29, 1932
Náisiúntacht An Fhrainc
Áit chónaithe Hôtel Matignon (en) Aistrigh
Élysée Palace (en) Aistrigh
Hôtel de Montmorency-Fosseux (en) Aistrigh
Teanga dhúchais An Fhraincis
Bás Páras, Meán Fómhair 26, 2019
Áit adhlactha Reilig Montparnasse
Na cúinsí a bhaineann lena b(h)ás bás nádúrtha (Cliseadh duán)
Muintir
Athair Abel François Marie Chirac
Máthair Marie-Louise Valette
Céile/Céilí Bernadette Chirac (en) Aistrigh  (Márta 16, 1956 -  Meán Fómhair 26, 2019)
Páistí
Oideachas
Alma mater Harvard Summer School (en) Aistrigh
Lycée Carnot (en) Aistrigh
Lycée Louis-le-Grand (en) Aistrigh 1950)
Cours Hattemer (en) Aistrigh
Sciences Po (en) Aistrigh
(1951 - 1953)
École nationale d'administration (en) Aistrigh
(1957 - 1959)
Teangacha An Fhraincis
An Béarla
An Rúisis
Múinteoirí Vladimir Belanovich (en) Aistrigh
Gairm
Gairm feidhmeannach, státaire agus polaiteoir
Áit oibre Strasbourg agus An Bhruiséil
Saothar iomráiteach The development of the port of New-Orleans (en) Aistrigh
Duais
Seirbhís mhíleata
Throid sé/sí ag Cogadh Saoirse na hAilgéire
Creideamh
Reiligiúin Caitliceachas
Páirtithe polaitíochta Union for a Popular Movement (en) Aistrigh
Rally for the Republic (en) Aistrigh
Union of Democrats for the Republic (en) Aistrigh
Union for the New Republic (en) Aistrigh
The Republicans (en) Aistrigh
IMDb nm0158105
Jacques Chirac Signature.svg
1975 Jacques Chirac mar Phríomh-Aire in éineach les an deachtóir Nicolae Ceausescu

PolaitíochtCuir in Eagar

1995-2002Cuir in Eagar

Toghadh Chirac ina uachtarán in 1995 agus rialtas den eite dheis i gcumhacht. Tar éis thitim an rialtais sin in 1997, b'éigean dó comhréiteach a dhéanamh le Lionel Jospin, príomh-aire agus Sóisialaí . Ba léir do mhuintir na Fraince gur chomhréiteach é nár thaitin le ceachtar de na ceannairí.[2] Bhí sé ráite ag Chirac ag an am go raibh sé chun an cath a chur ar ógchiontóirí agus polasaí "impunité zero" (neamhfhulaingt) a chur i bhfeidhm.

 
1986ː Francois Mitterrand (ar chlé) agus Jacques Chirac, Príomh0Aire ag an am.

Ina uachtarán nuathofa ar an tír, ar 16 Iúil 1995, i Square des Martyrs du Vel d'Hiv i bPáras, thug Chirac caint ina ndéantar tagairt don "mhasla a tugadh do stair na Fraince agus dá traidisiúin" nuair a tugadh ordaithe díbeartha sa Fhrainc do na Giúdaigh le linn an Dara Cogadh Domhanda.[3]

 
Bush agus Chirac i mí Iúil 2001. D'éirigh eatarthu níos déanaí nuair a rinne na S.A. ionradh ar an Iaraic.

2002-2007Cuir in Eagar

Reáchtáladh olltoghchán i 2002. Le linn fheachtas na huachtaránachta, bhí na Sóisialaigh féin ar a ndícheall ag iarraidh cur ina luí ar an phobal go raibh sé thar am deireadh a chur leis an "cohabitation". Agus sin céárd a tharla, ach bhí móramh iomlán ag an UMP, an comhaontú a thacaigh le Jacques Chirac ag an am. Mar thoradh, bhí cead a chinn tugtha ag an pobal do Chirac a pholasaithe dianslándála a chur i bhfeidhm.[4] D'ainmnigh Jean-Pierre Raffarin as an UMP mar Phríomh-Aire.

Sa bhliain 2003, bhí an rialtas Francach go tréan in  aghaidh Bush agus "Cogadh ar Sceimhlitheoireacht". Thit Chirac agus George W. Bush amach níos déanaí nuair a rinne na Stáit Aontaithe ionradh ar an Iaraic.

Sa bhliain 2004, tugadh isteach reachtaíocht a chuir cosc ar chaitheamh na scairfe Ioslamaí (le foulard) i scoileanna na Fraince.[5] Chuir Chirac béim mhór ar phrionsabal an tuathaithe, dí-eaglaisiú an stáit nó "laicité" mar a thug sé air, atá in ainm agus a bheith i réim sa tír ó rinneadh deighilt iomlán idir an stát agus an eaglais sa bhliain 1905.

Nuair a theip air - agus Chirac -sa bhfeachtas ar son bhunreacht na hEorpa i reifreann ar an 29 Bealtaine 2005, d'éirigh Raffarin as oifig agus ceapadh Dominique de Villepin ina áit.

Ar an ochtú Samhain 2005, d’fhógair Chirac staid éigeandála i Seine Saint Denis, a thug cumhachtaí eisceachtúla do na húdaráis áitiúla chun déileáil leis na trioblóidí i gClichy sous Bois: cuirfiú a fhógairt, tithe a chuardach agus cosc a chur ar aon teacht le chéile poiblí.[6][7]

Náisiúnaí a bhí i Chirac. Mar shampla, chuir Jacques Chirac in iúl sa bhliain 2006, nach bhfanfadh sé i láthair ag cruinniú a bhí ar siúl sa Bhruiséil nuair a thug an cainteoir, Ernest-Antoine Seillière (i mbun comhlachais gnó ag an am, an MEDEF[8]), le fios go raibh sé i gceist aige a chur i láthair a dhéanamh trí mheán an Bhéarla.

 
Jacques Chirac le Donald Sheridan.

MeathCuir in Eagar

I mí na Bealtaine 2005, chaill Chirac an reifreann ar Bhunreacht an Aontais Eorpaigh.

Faoi bhrú, bhuail stróc Chirac i 2005. Choinnigh sé an rún faoi cheilt.[9] Tháinig néaltrú soithíoch air de réir a chéile.

Sa bhliain 2006/2007, tugadh le fios, ar bhealach neamhbhalbh go minic, go raibh Chirac féin tuirseach lagbhríoch.[10] Scríobh an Irish Timesː

"shílfeá ó chaint na meán go raibh Chirac ar shlí na fírinne (nó na mbréag?) cheana féin. Go polaitiúil, tá Chirac mort. Tá sé ag gabháil den bpolaitíocht leis na cianta agus anois tá muintir na Fraince bréan de agus iad réidh leis an seanfhear a dhíbirt ón Champs Elysées.[11]

Ba é Nicholas Sarkozy, laoch na heite deise, a tháinig i gcomharbacht ar Jacques Chirac mar uachtarán ar an tír sa bhliain 2007.

TagairtíCuir in Eagar

  1. RTÉ (2019-09-26). "Former French president Jacques Chirac dies aged 86" (in en). 
  2. Pol O Muiri (2002). "Impunite zero" (ga). The Irish Times. Dáta rochtana: 2020-09-26.
  3. PJ Mac Gabhann.. "La Rafle - Fuadach na nGiúdach, Comhar 70 (4), 9-10." (ga). Comhar. Dáta rochtana: 2020-09-26.
  4. Máiréad Ní Chinnéide (2002). "Cead a chinn ag Chirac" (ga). The Irish Times. Dáta rochtana: 2020-09-26.
  5. Mairead Ni Chinneide (2003). "Cosc ar scairf" (ga). The Irish Times. Dáta rochtana: 2020-09-26.
  6. P.J. Mac Gabhann. "Léirmheas: Entre les murs" (ga). Beo!. Dáta rochtana: 2020-09-26.
  7. Matthew Holroyd (2020-07-27). "Mayor apologises for comparing French police to WWII Vichy regime" (en). euronews. Dáta rochtana: 2020-09-26.
  8. "Ernest-Antoine Seillière" (in en) (2020-01-01). Wikipedia. 
  9. "La santé de Jacques Chirac avait connu un tournant avec son AVC en 2005" (fr). Le Huffington Post (2019-09-26). Dáta rochtana: 2020-09-26.
  10. P.J. Mac Gabhann. "An Póilín sa Seomra Ranga" (ga). Beo!. Dáta rochtana: 2020-09-26.
  11. Ailbhe Ni Ghearbhuigh (2006). "Ag fanacht le votail" (ga). The Irish Times. Dáta rochtana: 2020-09-26.