Polaiteoir Éireannach, agus iar-Uachtarán ar Phoblacht na hÉireann ab ea an Dochtúir Pádraig Ó hIrighilePatrick Hillery (2 Bealtaine 1923 - 12 Aibreán 2008),[1][2] an séú ceann a chaith dhá théarma san oifig idir na blianta 1976 agus 1990.[3]

Pádraig Ó hIrighile
Patrick Hillery (cropped).jpg
Teachta Dála

Meitheamh 13, 1951 - Aibreán 23, 1954
District: Cláir
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1951
Teachta Dála

Meitheamh 2, 1954 - Nollaig 13, 1956
District: Cláir
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1954
Teachta Dála

Márta 20, 1957 - Meán Fómhair 1, 1961
District: Cláir
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1957
An tAire Oideachais agus Scileanna

Meitheamh 23, 1959 - Aibreán 21, 1965
Seán Ó Loingsigh - Seoirse Ó Colla
Teachta Dála

Deireadh Fómhair 11, 1961 - Márta 11, 1965
District: Cláir
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1961
An tAire Post, Fiontar agus Nuálaíochta

Aibreán 21, 1965 - Iúil 13, 1966
Seán Ó Loingsigh - Seoirse Ó Colla
Teachta Dála

Aibreán 21, 1965 - Bealtaine 21, 1969
District: Cláir
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1965
Teachta Dála

Iúil 2, 1969 - Feabhra 5, 1973
District: Cláir
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1969
An tAire Gnóthaí Eachtracha agus Trádála

Iúil 2, 1969 - Eanáir 3, 1973
Proinsias Mac Aodhagáin - Brian Pádraig Ó Luineacháin
An Coimisinéir Eorpach um Fhostaíocht, Gnóthaí Sóisialta agus Cuimsiú

Eanáir 6, 1973 - Nollaig 2, 1976
Albert Coppé - Henk Vredeling (en) Aistrigh
Uachtarán na hÉireann

Nollaig 3, 1976 - Nollaig 2, 1990
Cearbhall Ó Dálaigh - Máire Mhic Róibín
Saol
Eolas breithe Sráid na Cathrach, Bealtaine 2, 1923
Náisiúntacht Éire
Saorstát Éireann
Bás Baile Átha Cliath, Aibreán 12, 2008
Áit adhlactha Reilig Naomh Fhiontain, Cill Fhionntain
Muintir
Céile/Céilí Maeve Hillery (en) Aistrigh
Oideachas
Alma mater An Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath
Leibhéal oideachais dochtúireacht
Gairm
Gairm polaiteoir, taidhleoir agus dochtúir leighis
Duais
Creideamh
Reiligiúin Eaglais Chaitliceach Rómhánach
Páirtithe polaitíochta Fianna Fáil

Dochtúir leighis a bhí ann, sula ndeachaigh sé leis an bpolaitíocht.[4]

PolaitíochtCuir in Eagar

 
1986, Amsterdam

Rugadh Pádraig Ó hIrighile i Sráid na Cathrach i gContae an Chláir i 1923. Fuair sé a chuid oideachais sa bhunscoil áitiúl, i Sráid na Cathrach, i gColáiste Charraig an Tobair agus ansin i gColáiste na hOllscoile i mBaile Átha Cliath

Fuair sé céimeanna onóracha san eolaíocht agus sa leigheas.  Chuaigh sé go Quebec, áit ar dhein sé cúrsa iarchéime.  Bhí an Fhraincis go flúirseach aige.[5]

D'fhill sé ar ais go hÉirinn. Nuair a bhí sé ag obair in ospidéal i mBaile Átha Cliath, bhuail sé le dochtúir óg eile, a chéile ionúin Maedhb.

Fianna FáilCuir in Eagar

Thuig Éamonn De Valera go raibh cumas i bPádraig agus d'iarr sé air seasamh leis san Olltoghchán sa bhliain 1951.[5] Toghadh iad mar Theachtaí Dála do dháilcheantar an Chláir. Bhí Pádraig ag obair mar dhochtúir ag an am. 

 
1986 in éineach le Banríon Beatrix

Nuair a bhí Seán Lemass ina Thaoiseach, ceapadh Ó hIrighile ina Aire Oideachais i 1959.  Ba cheannródaí é.[5]  Chuir sé tús le scrúdú cainte san Ard-Teistiméireacht mar shampla. Thug sé an cló rómhánach isteach, a mhaíodh Brian Cowen[5] 

Mhol sé airgead a chaitheamh ar oideachas. "Bhunaigh sé na scoileanna cuimsitheacha agus na coláistí réigiúnacha" a mhaíodh Brian Cowen[5] nó leag sé na bunchlocha b'fhéidir.

Chuir sé tús freisin leis na duaiseanna Gaisce, a thugann aitheantas gach bliain do ghníomhartha gaisce na ngnáth-dhaoine.

Aontas EorpachCuir in Eagar

Bhí Ó hIrighile i mbun na gcainteanna a thug Poblacht na hÉireann isteach i gComhphobal Eacnamaíochta na hEorpa i 1973. Bhíodh ceannairí polaitiúla, amhail Ó hIrighile, ag argóint gur san Eoraip a bhí todhchaí na hÉireann.

Bhí sé ina Leas-uachtarán ar Choimisiún na hEorpa agus ina Choimisinéir go dtí an bhliain 1976.[6]

UachtaránCuir in Eagar

Insealbhaíodh Ó hIrighile mar Uachtarán na hÉireann ar an 3 Nollaig 1976. Chaith sé dhá thréimhse mar Uachtarán.

ConspóidíCuir in Eagar

Comhairlíodh don Uachtarán Pádraig Ó hIrighile gan glacadh le cuireadh chun pictiúir de chuid ealaíontóirí as Toraigh a bhreithniú sa bhliain 1984.[7]

BásCuir in Eagar

Fuair sé bás tar éis tréimhse gearr tinnis sa bhliain 2008 in Ospís Naomh Proinsias, Ráth Eanaigh.[8] Cuireadh Pádraig Ó hIrighile i Reilig Naomh Fionntain i dtuaisceart Bhaile Átha Cliath.[9]

TagairtíCuir in Eagar

  1. president.ie. "Childrens Section - Stair / Who Past". president.ie. Dáta rochtana: 2020-05-19.
  2. RTÉ Nuacht (2008-04-16). "Cinnlínte Nuachta" (in en). 
  3. Clár faisnéis ar TG4
  4. Eithne Nic Eoin (2019). "Uachtaráin na hÉireann". Doras Feasa: LeabhairComhar. Dáta rochtana: 2021-04-12.
  5. 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 Brian Cowen ar Nuacht RTÉ (2008-04-16). "Graveside oration at funeral of Patrick Hillery" (in en). 
  6. Laurent BELLEC / An Coimisiún Eorpach (2016-05-30). "Éire san AE" (en). Éire - European Commission. Dáta rochtana: 2021-04-12.
  7. Breandán Delap (2014). "CÁIPÉISÍ STÁIT: Droim láimhe tugtha le healaíontóirí Thoraigh" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2021-04-12.
  8. Pádraig Ó hIrghile. An tUltach 84 (5), 20. Bealtaine 2008
  9. "Ó HIRIGHILE : Death notice - Irish Times Family Notices - Irish Times". notices.irishtimes.com. Dáta rochtana: 2021-04-12.