B'ionann an Phlá Mhór nó an Galar Dubh agus galar marfach a scaip go rábach ón Áise ar fud na hEorpa san 14ú haois (1347-1351). Meastar go bhfuair 25 milliún duine bás san Eoraip dá barr, timpeall trian den daonra iomlán[1].

Teimpléad:WD Bosca Sonraí ImeachtAn Phlá Mhór
Íomhá
Cineál ráig ghalair
paindéim Cuir in eagar ar Wikidata
Tréimhse 1346 - 1352
Suíomh 1338 - An Áise
An Eoraip
An Afraic Thuaidh
Cugais Cuir in eagar ar Wikidata
Tír An Úcráin, Daon-Phoblacht na Síne, An India agus Impireacht na Mongólach Cuir in eagar ar Wikidata
Cúis Xenopsylla cheopis
Francach dubh Cuir in eagar ar Wikidata
Líon básanna 75,000,000 Cuir in eagar ar Wikidata
Le cuid

Dreancaidí galraithe ar fhrancaigh ba chúis leis an nGalar Dubh  »»»»

Príomhalt: Plá bhúbónach

Francaigh a bhí galraithe le bachaillíní an ghalair a scaip an phlá i measc na ndaoine agus d'at na nóid limfeacha.

"Column of the Plague" (Pestsäule), Graben, Vín, An Ostair

StairCuir in Eagar

Bhí an phlá scamhógach marfach i níos mó ná 75% de na cásanna.

Bhí an phlá sheipticéimeach (inar ionfhabhtaíodh an fhuil sa cholainn) níos measa fós, ach amháin nár tharla an fhoirm seo chomh minic leis na foirmeacha eile.

Is deacair a hiarmhairt ar an Eoraip a mheas, ach chuir sí isteach go tubaisteach fadtréimhseach ar gach gné den bheatha. Is beag a foghlaimíodh uaithi, mar tharla paindéimí eile san Eoraip i 1361-3, 1369-71 , 1374-5, 1390, agus 1400.

 
Ortha sa tSín, tréimhse Ming, 1368-1644

ÁiseCuir in Eagar

Fuair 13 milliún Síneach bás léi. Is dócha gur iompair ceannaithe an galar ar feadh na mBealaí Síoda trádála don Mheánoirthear is an Mheánmhuir.

Féach freisinCuir in Eagar

TagairtíCuir in Eagar

  1. Hussey, Matt - Fréamh an Eolais (Coiscéim 2011)