Paindéim COVID-19 i bPoblacht na hÉireann

Shroich an paindéim COVID-19 an Poblacht na hÉireann ar an 29 Feabhra 2020,[2] agus laistigh de thrí seachtaine, dearbhaíodh cásanna i ngach contaetha.[3][4] Chuaigh an paindéim i bhfeidhm ar go leor gnéithe den tsochaí.

Clutharúː tugann garmhac cuairt ar a sheanmháthair. ina teach féin[1]
Scoitheadh sóisialta nó scoitheadh fisiciúilː marcáil dhá mhéadar do chuairteoirí ar Pháirc Bram Stoker i Marino, Baile Átha Cliath

AmlíneCuir in Eagar

An 12 Márta 2020, dhún an rialtas gach scoil, coláiste, saoráid cúram leanaí agus institiúid chultúrtha, agus mhol an rialtas cruinnithe móra a chur ar ceal.[5] Cuireadh deireadh le féilte Lá Fhéile Pádraig,[6][7][8] agus thug an Taoiseach, Leo Varadkar, aghaidh ar an náisiún an oíche sin.

Dúnadh beagnach gach gnó, ionad, saoráid agus taitneamhachtaí ar an 24 Márta; ach ceadaíodh cruinnithe de suas le ceathrar.[9]

Trí lá ina dhiaidh sin an 27 Márta, chuir an rialtas ordú "fanacht sa bhaile" i bhfeidhm, ag toirmeasc ar gach taisteal agus teagmháil neamhriachtanach le daoine lasmuigh de theach duine.[10][11][12]

Dúradh le daoine scothaosta agus leo siúd a bhfuil riochtaí sláinte áirithe orthu chun cocúnú nó clutharú a dhéanamh.[1][13] Thosaigh daoine ag cleachtadh "scoitheadh sóisialta" (fanacht dhá mhéadar amach ó dhaoine). Tugadh cumhacht do na Garda Síochána na bearta a fhorfheidhmiú,[14] a síneadh arís agus arís eile go dtí 18 Bealtaine.[15]

Cuireadh cúrsaí 2020 Ardteistiméireacht, Teastas Sóisearach agus gach cúrsa samhraidh 2020 Gaeilge sa Gaeltacht ar ceal. Sheol an Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) feachtas earcaíochta, ag iarraidh ar ghairmithe cúram sláinte agus neamh-chúram sláinte araon “a bheith ar glao ar Éirinn”.[16]

Faoi lár mhí Aibreáin, thuairiscigh an Fhoireann Náisiúnta Éigeandála Sláinte Poiblí (FNESP) go raibh ráta fáis an phaindéim tiomáinte “chomh híseal agus is gá dó a bheith”,[17] go raibh an cuar leacaithe agus nach mbeadh aon bhuaic ag teacht.[18]

RialtasCuir in Eagar

D'fhan rialtas an 32ú Dáil sa phost le linn roinnt míonna tosaigh den phaindéim go dtí gur ceapadh a chomharba ar an 27 Meitheamh.

Shuigh Dáil Éireann le níos lú ball agus bhog sí óna teach traidisiúnta ag Teach Laighean go dtí an Ionad Comhdhála chun riachtanais scaradh sóisialta a éascú.[19][20] Rith an Oireachtas gníomh éigeandála a thug cumhacht don stát a choinneáil daoine, taisteal a shrianadh agus daoine a choinneáil ina dtithe chun scaipeadh an víris a rialú.[21] Ritheadh ​​tuilleadh reachtaíochta éigeandála an tseachtain dar gcionn.

 
Dhá phionta den ghreann cáiliúil Éireannach Guinness a seachadadh úr ó theach tábhairne. Ba nuálaíocht úrnua den phaindéim in Éirinn an tseirbhís seachadta piontaí. Dheimhnigh Garda Síochána - nuair a ghlac sé comhairle dlí - nach raibh aon dlí ann i gcoinne na seirbhíse.

Samhradh 2020Cuir in Eagar

Tháinig laghdú mall ar chásanna laethúla agus ar bhásanna i mí an Mheithimh agus i mí Iúil 2020. I mí Lúnasa, gearradh glasáil réigiúnach trí seachtaine i dtrí chontae tar éis ardú suntasach i gcásanna dearbhaithe go príomha i ngléasraí próiseála feola.[22][23][24]

Geimhreadh 2020Cuir in Eagar

I mí Dheireadh Fómhair 2020, atheagraíodh srianta glasála ar fud na tíre tar éis borradh gasta i gcásanna deimhnithe agus an dara tonn de COVID-19 a thabhairt isteach in Éirinn.[25][26] Mar thoradh ar an dara glasáil bhí ráta minicíochta 14 lá na hÉireann ar an ráta is ísle san Aontas Eorpach,[27][28] agus maolaíodh srianta go luath i mí na Nollag.[29]

Tháinig an tríú tonn de COVID-19 go hÉirinn tar éis srianta a mhaolú.[30] Ghníomhaigh an rialtas go gasta agus an 24 Nollaig (Oíche Nollag), cuireadh srianta glasála ar ais ar fud na tíre tar éis borradh eile i gcásanna dearbhaithe in Éirinn.[31] Ar Lá Fhéile Stiofáin, tháinig an chéad loingsiú den vacsaín Pfizer/BioNTech COVID-19 go Poblacht na hÉireann.[32] Cuireadh tús le vacsaínithe trí lá ina dhiaidh sin an 29 Nollaig 2020.[33]

2021Cuir in Eagar

Faoi 27 Feabhra 2021, bhí 218,980 cás agus 4,313 bás dearbhaithe ag an Roinn Sláinte.[34] Bhí níos mó ná 90% díobh siúd a fuair bás os cionn 65 bliana d’aois,[35] agus bhí tinnis bhunúsacha ar a bhformhór nó bhí cónaí orthu i dtithe cúraim.[36]

IarmhairtíCuir in Eagar

Ba chúis leis na srianta a forchuireadh cúlú géar,[37] ardú gan fasach ar dhífhostaíocht[38] agus rinne sé damáiste mór do gach earnáil.[39][40] Cuireadh Íocaíocht Dífhostaíochta Phaindéimeach COVID-19 agus Scéim Fóirdheontais Pá Sealadach COVID-19 ar bun.

GailearaíCuir in Eagar

Féach freisinCuir in Eagar

Naisc sheachtrachaCuir in Eagar

TagairtíCuir in Eagar

  1. 1.0 1.1 1.2 "Seo agaibh Foclóir Beag Béarla-Gaeilge an Chóroínvíris" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2021-01-24.
  2. "Coronavirus: First case confirmed in Republic of Ireland". BBC News (29 Feabhra 2020).
  3. Paul Cullen (22 Márta 2020). "Coronavirus cases now confirmed in every county in Ireland". The Irish Times.
  4. Garreth MacNamee (22 Márta 2020). "Every single county in Ireland now has at least one coronavirus case - here's a breakdown of where the virus is". TheJournal.ie.
  5. Pat Leahy, Paul Cullen, Suzanne Lynch agus Fiach Kelly (12 Márta 2020). "Coronavirus: Schools, colleges and childcare facilities in Ireland to shut". The Irish Times.
  6. Leigh McGowran (6 Márta 2020). "Coronavirus: St Patrick's parade cancelled in Stepaside Dublin for Public Health". Dublin Live.
  7. "Letterkenny and Buncrana parades cancelled". Highland Radio (9 Márta 2020).
  8. "Irish St Patrick's Day parades off over coronavirus". BBC News (9 Márta 2020).
  9. Sean Murray (24 Márta 2020). "Taoiseach announces all non-essential shops to close, restrictions on gatherings of more than four people". TheJournal.ie.
  10. Rory Carroll (27 Márta 2020). "'Stay home': Varadkar announces sweeping two-week lockdown". The Guardian.
  11. "New measures to combat COVID-19 from midnight on 27 March 2020". whatenew.citizensinformation.ie (27 Márta 2020).
  12. "New restrictions: Exceptions for leaving your home". RTÉ News and Current Affairs (28 Márta 2020).
  13. Orla O'Donnell (28 Márta 2020). "Explainer: What is cocooning, and who needs to do it?". RTÉ News and Current Affairs.
  14. "Minister for Health Simon Harris signs regulations to give An Garda Síochána the power to enforce COVID-19 restrictions". An Roinn Sláinte (10 Aibreán 2020).
  15. Aisling Kenny (1 Bealtaine 2020). "Taoiseach addresses nation on road map to ease restrictions". RTÉ News and Current Affairs.
  16. "Be on call for Ireland". HSE (15 Aibreán 2020).
  17. Cianan Brennan (16 Aibreán 2020). "Spread of Covid-19 infection has reached a 'plateau' with growth rate 'close to zero'". Irish Examiner.
  18. "'Important to continue current measures until 5 May', says Dr Holohan". RTÉ News and Current Affairs (18 Aibreán 2020).
  19. Paul Cunningham (24 Bealtaine 2020). "One or Two? The battle brewing over Dáil committees". RTÉ News and Current Affairs.
  20. "Government use of Convention Centre cost almost €500k in one month". Irish Examiner (11 Meán Fómhair 2020).
  21. Aisling Kenny (20 Márta 2020). "President Higgins signs emergency measures into law". RTÉ News and Current Affairs.
  22. Barry O'Halloran (21 Lúnasa 2020). "How is Ireland's meat industry handling recent Covid-19 outbreaks?". The Irish Times.
  23. Conor McCrave (7 Lúnasa 2020). "New Covid-19 restrictions for Kildare, Laois and Offaly to kick in from midnight". TheJournal.ie.
  24. Aisling Kenny (7 Lúnasa 2020). "Taoiseach makes address as local restrictions announced". RTÉ News and Current Affairs.
  25. Mícheál Lehane (19 Deireadh Fómhair 2020). "Cabinet agrees to impose Level 5 restrictions for six weeks from Wednesday". RTÉ News and Current Affairs.
  26. Philip Ryan (19 Deireadh Fómhair 2020). "Cabinet accepts Level 5 lockdown for six weeks". Irish Independent. Stephen McDermott, Christina Finn agus Sean Murray (19 Deireadh Fómhair 2020). "Cabinet agrees to impose nationwide Level 5 restrictions for six weeks". TheJournal.ie, Press Association. Paul Hosford agus Aoife Moore (19 Deireadh Fómhair 2020). "Government follows Nphet advice with level 5 move for six weeks". Irish Examiner.
  27. Tomas Doherty (2 Nollaig 2020). "Coronavirus: Ireland has lowest incidence rate in EU". BreakingNews.ie.
  28. Rachael O'Connor (3 Nollaig 2020). "Ireland now has lowest Covid-19 incidence rate in Europe Union". The Irish Post.
  29. Mícheál Lehane (27 Samhain 2020). "Country moves to Level 3 'with modifications' on Tuesday". RTÉ News and Current Affairs.
  30. Cormac McQuinn agus Ciara O'Loughlin (21 Nollaig 2020). "‘We’re clearly now in a third wave’ – warning comes to protect loved ones as 727 Covid-19 cases confirmed today". Irish Independent.
  31. "Ireland placed on Level 5 Restrictions of the Plan for Living with COVID-19 - with a number of specific adjustments". Rialtas na hÉireann (22 Nollaig 2020).
  32. "First batch of Pfizer-BioNTech vaccine arrives in Ireland". RTÉ News and Current Affairs (26 Nollaig 2020).
  33. Orla Dwyer (29 Nollaig 2020). "79-year-old Dublin woman first in Republic of Ireland to get Covid-19 vaccine". TheJournal.ie.
  34. "Latest updates on COVID-19 (Coronavirus)". An Roinn Sláinte (27 Feabhra 2021).
  35. Jack Power (13 Aibreán 2020). "Over-65s account for 90% of coronavirus deaths recorded in Ireland". The Irish Times.
  36. Paul Cullen (30 Aibreán 2020). "Nursing homes account for 50 per cent of coronavirus deaths in Ireland". The Irish Times.
  37. "Ireland now officially in recession after largest ever quarterly GDP drop". TheJournal.ie, Press Association (7 Meán Fómhair 2020).
  38. "Coronavirus pushes unemployment in Ireland to 'unprecedented' level". Financial Times (21 Aibreán 2020).
  39. Colin Gleeson (17 Aibreán 2020). "For some sectors, economic damage from Covid-19 could be fatal". The Irish Times.
  40. David Chance, Cormac McQuinn agus Aoife Walsh (21 Aibreán 2020). "Coronavirus Ireland: Country set for deep recession as economy to shrink by 10pc and mass unemployment grows". Irish Independent.