Is í an seachtú litir déag den aibítir oghaim an tOnn,[1] ainmnithe as an gcrann, fuinseog. Is í an dara litir den Aicme Ailme. Is é [o] a luach foghraíochta.

SanasaíochtCuir in Eagar

Gaolta le onn(en) na Breatnaise is ea an focal onn, fréamhaithe ón nGaeilge Chianach *ōs-, *osen, 'fuinseog'.

As Sean-Ghaeilge, tháinig uinnius[2] in ionad onn, agus ar deireadh 'fuinseog' as NuaGhaeilge. Molann McManus dá bharr go dtagann an lítear Oghaim siar go dtí ré na Gaeilge Cianaí.

BríatharogamCuir in Eagar

Is iad a leanas nathanna mearafacha (kennings) le fáil sa Bhriatharogham:

  • congnaid[3] ech (lasc each)
  • féthem soíre (saoir(s)e[4] is féithe, ceirdne is míne)
  • lúth[5] fían (lúth/fuinneamh[6] fiann)

Luann siad feidhmeanna éagsúla adhmad fuinneoige, amhail is lascanna capaill, do shaoir adhmaid, agus do sleánna (na bhfiann).

FoinsíCuir in Eagar

  • Damian McManus, Irish letter-names and their kennings, Ériu 39 (1988), 127-168.

TagairtíCuir in Eagar

  1. onn (b, (c)] ar eDIL
  2. uinnius ar eDIL
  3. congnaid ar eDIL
  4. saoirse1 ar teanglann.ie
  5. lúth ar eDIL
  6. lúth ar teanglann.ie FB


Aicmí agus Litreacha Oghaim
Beith Uath Muin Ailm Forfeda
B L F S N H D T C Q M G NG S R A O U E I EA OI UI IA AE P