Ba fisiceoir matamaiticiúil agus innealtóir Éireannach é William Thomson, nó an Tiarna Chaolbheinn, an 1ú Barún Kelvin, OM, GCVO, PC, PRS, FRSE, (26 Meitheamh 182417 Nollaig 1907) a saolaíodh i mBéal Feirste.

William Thomson
Kelvin-1200-scale1000.jpg
36. uachtarán an Chumainn Ríoga

1890 - 1895
George Gabriel Stokes - Joseph Lister
Ball de Theach na dTiarnaí

Feabhra 23, 1893 - Nollaig 17, 1907
Ball de Chomhairle Dhlíthiúil na Ríochta Aontaithe

1902 -
Saol
Eolas breithe Béal Feirste, Meitheamh 26, 1824
Náisiúntacht Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann
Áit chónaithe Béal Feirste
Bás An Leargaidh Ghallda, Nollaig 17, 1907
Áit adhlactha Abtheach Westminster
Muintir
Athair James Thomson
Máthair Margaret Nakakeeto
Céile/Céilí Margaret Crum (en) Aistrigh  (1852 -
Frances Anna Blandy (en) Aistrigh  (Meitheamh 24, 1874 -
Oideachas
Alma mater Ollscoil Ghlaschú
Peterhouse (en) Aistrigh
Ollscoil Cambridge
Stiúrthóir tráchtais William Hopkins (en) Aistrigh
Mic léinn dochtúireachta Robert Mond (en) Aistrigh
Teangacha An Béarla
Múinteoirí William Hopkins (en) Aistrigh
Mic léinn William Edward Ayrton (en) Aistrigh
Gairm
Gairm fisiceoir, réalteolaí, matamaiticeoir, múinteoir ollscoile agus polaiteoir
Fostóirí Ollscoil Ghlaschú
Saothar iomráiteach Ceilvin
Duais
Ainmníodh é/í le haghaidh
Ballraíocht Royal Prussian Academy of Sciences (en) Aistrigh
German Academy of Sciences Leopoldina (en) Aistrigh
Cumann Ríoga
Royal Swedish Academy of Sciences (en) Aistrigh
Göttingen Academy of Sciences (en) Aistrigh
Hungarian Academy of Sciences (en) Aistrigh
Acadamh Ealaíona agus Eolaíochtaí Mheiriceá
Cumann Ríoga Dhún Éideann
Russian Academy of Sciences (en) Aistrigh
Royal Danish Academy of Sciences and Letters (en) Aistrigh
Accademia Nazionale delle Scienze detta dei XL (en) Aistrigh
Bavarian Academy of Sciences and Humanities (en) Aistrigh
Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (en) Aistrigh
Acadamh Náisiúnta na nEolaíochtaí
Accademia delle Scienze di Torino
Sloinnte Lord Kelvin
Creideamh
Reiligiúin An Chríostaíocht
Páirtithe polaitíochta An Páirtí Liobrálach
Liberal Unionist Party (en) Aistrigh
Lord Kelvin Signature.svg

Chuir Thomson go mór le tógáil na fisice mar disciplín[1]. Bhí ról lárnach aige in aontú na heolaíochta sa chéad sin trí gach athrú fisiciúil a shamhlú mar fheiniméan a raibh baint éigin aige le fuinneamh. Fathach ab ea Thompson i bhfisic an chéid sin, díreach mar a bhí Newton sa 17ú céad agus Einstein sa 20ú céad.

Chabhraigh Thomson le bunú na fisice nua-aoisí, shaothraigh dara dlí na teirmidinimice, an dearbhscála teochta (in aonaid atá ainmnithe as: ceilviní), agus teoiric dhinimiciúil an teasa. D'fhorbair sé anailís mhatamaiticiúil an leictreachais, an mhaighnéadais, is na hidridinimice.

Scála teochta KelvinCuir in Eagar

Tá a ainm i mbéal an phobail toisc gurb é a d'fhorbair an scála Kelvin le haghaidh na dearbhtheochta a thomhais.

Bhronnadh an gradam Barún air as ucht a mhórghníomhartha.

 
Popular Science Monthly, Iml 10, 1876

Tá "Kelvin" díorthaithe ó ainm na habhann an abhainn Kelvin, a tharshreabhann Ollscoil Glascú na hAlban.

Aireagáin eileCuir in Eagar

Leag Thomson bunús faoi theoiric leictreamaighnéadach an tsolais. Rinne sé cinneadh ar aois gheofhisiciúil an Domhain.

Bhí Thomson gníomhach i dteileagrafaíocht faoin muir, rinne fionnachtana le húsáid na gcáblaí faoin muir, chabhraigh leis an mBreatain ionad róchéimiúil a bhaint amach i gcumarsáid dhomhanda sa 19ú céad.

SaolCuir in Eagar

Rinne sé obair thábhachtach in Ollscoil Ghlascú agus é ag plé le anailís mhatamaiticiúil ar leictreachas agus teirmidinimic.

Tharraing a shaol mar aireagóir clú dó agus a d'fhág é ina dhuine saibhir laochmhar agus onórach.

TagairtíCuir in Eagar

  1. Hussey, Matt - Fréamh an Eolais (Coiscéim 20011)