Risteard Ó Maolchatha

polaiteoir Éireannach

Polaiteoir Éireannach, ceannaire de chuid Fhine Gael agus Aire Rialtais ab ea an Ginearál Risteárd Séamus Ó Maolchatha, (10 Bealtaine, 1886 - 16 Nollaig, 1971).

Risteard Ó Maolchatha
Gen. Richard Mulcahy LCCN2014717121.jpg
Ball den 31ú Parlaimint sa Ríocht Aontaithe

Nollaig 14, 1918 - Deireadh Fómhair 26, 1922
District: Dublin Clontarf (en) Aistrigh
Election: 1918 United Kingdom general election (en) Aistrigh
Teachta Dála

Eanáir 21, 1919 - Bealtaine 10, 1921
District: Dublin Clontarf (en) Aistrigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1918
Aire Cosanta

Eanáir 22, 1919 - Aibreán 1, 1919 - Cathal Brugha
Teachta Dála

Lúnasa 16, 1921 - Meitheamh 8, 1922
District: Baile Átha Cliath Iar-Thuaisceart
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1921
Aire Cosanta

Eanáir 10, 1922 - Márta 19, 1924
Cathal Brugha - Liam Tomás Mac Cosgair
Teachta Dála

Meán Fómhair 9, 1922 - Lúnasa 9, 1923
District: Baile Átha Cliath Iar-Thuaisceart
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1922
Teachta Dála

Meán Fómhair 19, 1923 - Bealtaine 20, 1927
District: Dublin North (en) Aistrigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1923
Teachta Dála

Meitheamh 23, 1927 - Lúnasa 16, 1927
District: Dublin North (en) Aistrigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, Meitheamh 1927
An tAire Tithíochta, Pleanála agus Rialtais Áitiúil

Meitheamh 23, 1927 - Márta 9, 1932
Séamus Burke - Seán Tomás Ó Ceallaigh
Teachta Dála

Deireadh Fómhair 11, 1927 - Nollaig 17, 1931
District: Dublin North (en) Aistrigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, Meán Fómhair 1927
Teachta Dála

Márta 9, 1932 - Nollaig 22, 1932
District: Dublin North (en) Aistrigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1932
Teachta Dála

Feabhra 8, 1933 - Meán Fómhair 8, 1933
District: Dublin North (en) Aistrigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1933
Teachta Dála

Meán Fómhair 8, 1933 - Meitheamh 14, 1937
District: Dublin North (en) Aistrigh
seanadóir na hÉireann

Aibreán 27, 1938 - Meitheamh 17, 1938
District: Administrative Panel (en) Aistrigh
Teachta Dála

Meitheamh 30, 1938 - Bealtaine 26, 1943
District: Dublin North–East (en) Aistrigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1938
seanadóir na hÉireann

Meán Fómhair 8, 1943 - Meitheamh 30, 1944
District: Labour Panel (en) Aistrigh
Ceannaire Fhine Gael

Meitheamh 2, 1944 - Márta 21, 1959
Liam Tomás Mac Cosgair - Séamus Diolún
Teachta Dála

Meitheamh 9, 1944 - Nollaig 11, 1947
District: Tiobraid Árann
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1944
Ceannaire an Fhreasúra

Meitheamh 9, 1944 - Feabhra 18, 1948
Liam Tomás Mac Cosgair - Éamon de Valera
An tAire Oideachais agus Scileanna

Feabhra 18, 1948 - Meitheamh 13, 1951
Tomás Ó Deirg - Seán Moylan
Teachta Dála

Feabhra 18, 1948 - Bealtaine 2, 1951
District: Tipperary South (en) Aistrigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1948
Teachta Dála

Meitheamh 13, 1951 - Aibreán 23, 1954
District: Tipperary South (en) Aistrigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1951
Teachta Dála

Meitheamh 2, 1954 - Nollaig 13, 1956
District: Tipperary South (en) Aistrigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1954
An tAire Oideachais agus Scileanna

Meitheamh 2, 1954 - Márta 20, 1957
Seán Moylan - Seán Ó Loingsigh
An tAire Leanaí agus Gnóthaí Óige

Meitheamh 2, 1956 - Deireadh Fómhair 24, 1956 - Patrick J. Lindsay
Teachta Dála

Márta 20, 1957 - Meán Fómhair 1, 1961
District: Tipperary South (en) Aistrigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1957
Saol
Ainm iomlán Richard James Mulcahy
Eolas breithe Port Láirge, Bealtaine 10, 1886
Náisiúntacht Éire
Poblacht na hÉireann
Saorstát Éireann
Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann
Bás Baile Átha Cliath, Nollaig 16, 1971
Áit adhlactha Littleton
Muintir
Céile/Céilí Josephine Ryan (en) Aistrigh
Oideachas
Alma mater An Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath
Teangacha An Béarla
Gairm
Gairm polaiteoir
Áit oibre Londain
Ballraíocht Bráithreachas na Poblachta
Céim oifigeach coitianta
Creideamh
Reiligiúin Eaglais Chaitliceach Rómhánach
Páirtithe polaitíochta Fine Gael

SaolCuir in Eagar

Ghlac sé páirt in Éirí Amach na Cásca; bhí sé mar leas-cheannasaí ar dhíorma d'Óglaigh a d'ionsaigh póilíní i gCill Dhéagláin. Bhí Tomás Ághas i gceannas an díorma sin.

D'éirigh Ó Maolchatha ina mhac léinn leighis i gColáiste na hOllscoile, BÁC i mí Meán Fómhair 1916[1] agus é 30 bliain d'aois.

Ceaptar Ó Maolchatha mar Cheann Foirne ar Óglaigh na hÉireann ar an 23 Márta 1919. Choimeád sé oifig i halla na Ceimice i Roinn na Síceolaíochta ar Ardán Phort an Iarla, áit a chuir sé i gcrích a chuid cúraimí mar Cheann Foirne[2]. Toghadh Ó Maolchatha mar Theachta Dála san olltoghchán i mí na Nollag 1918.

D''éirigh Ó Maolchatha as an staidéar i 1919. Bhí sé ina Cheann Foirne le linn Chogadh na Saoirse, mar aon le bheith mar Leas-Aire Cosanta.Ghlac Ó Maolchatha leis an gConradh agus ceapadh mar Ard-Cheannasaí ar an Arm é nuair a maraíodh Micheál Ó Coileáin i mí Lúnasa 1922. Dar le Ó Maolchatha, ba cheart poblachtánaigh a chur chun báis chun deireadh gasta a chur leis an gCogadh Cathartha.

 
Cuimhneachán, BÁC

GaeilgeCuir in Eagar

Bhí Gaeilge ar a thoil aige (chaith sé seal ag obair i gContae Chiarraí agus i gContae Corcaigh)[3].

Ar an 6 Meitheamh 1928, shínigh Risteárd Ua Maolchatha, a bhí ina Aire Rialtais Áitiúil agus Sláinte ag an am, Ionstraim Reachtúil Uimhir 33 de 1928, Local Offices and Employments (Gaeltacht) Order, 1928. Faoi na rialacháin nua seo, bheadh tréimhse trí bliana ag aon fhostaithe nua a mbeadh cúraimí Gaeltachta orthu sna húdaráis áitiúla nó sna húdaráis sláinte le hoiread Gaeilge a shealbhú, le go bhféadfaidís a gcuid oibre a dhéanamh trí mheán na teanga sin[4]. Ach níor cuireadh an riail seo i bhfeidhm riamh.

TagairtíCuir in Eagar

  1. "Ernie O'Malley" le Richard English lch 126
  2. http://centenaries.ucd.ie/wp-content/uploads/2015/04/83980-UCD-Decade-of-Centenaries_A5-IRISH_FA_download_v2.pdf
  3. Ronan Fanning, "Richard Mulcahy - UCD Decade of Centenaries" 1 Aibreán 2015 http://centenaries.ucd.ie/wp-content/uploads/2015/04/Mulcahy-Richard.pdf
  4. Seán Ó Cuirreáin, 3 Meán Fómhair 2013 "An fhírinne shearbh faoin stát is an Ghaeilge" https://antuairisceoir.com/2013/09/03/an-fhirinne-shearbh-faoin-stat-is-an-ghaeilge/



Éirí Amach na Cásca
Daoine a shínigh Forógra na Poblachta (curtha chun báis)

Pádraig Mac Piarais | Tomás Ó Cléirigh | Tomás Mac Donnchadha | Seosamh Pluincéad | Éamonn Ceannt | Seán Mac Diarmada | Séamas Ó Conghaile

Daoine eile a cuireadh chun báis

Éamonn Ó Dálaigh | Liam Mac Piarais | Mícheál Ó hAnnracháin | Seán Mac Giolla Bhríde | Mícheál Ó Mulláin | Conchur Ó Colbaird | Seán Heuston | Tomás Ceannt | Ruairí Mac Easmainn

Éireannaigh mór le rá eile

Éamon de Valera | Constance Markiewicz | Mícheál Seosamh Ó Rathaille | Eoin Mac Néill | Éamonn Bulfin | Cathal Brugha | Risteard Ó Maolchatha | Liam Ó Maoilíosa | Seán Mac an tSaoi | Tomás Mac Curtain | Tomás Ághas | Máirtín Sabhaois | Proinsias Mac Síthigh-Sceimhealtún | Helena Ní Maolomhnaigh