Fine Gael

páirtí polaitíochta Éireannach

Páirtí polaitíochta i bPoblacht na hÉireann is ea Fine Gael. Tá sé ar an dara páirtí is mó i rialtas na hÉireann: tá séúr airí sinsearacha acu as cúigear déag, agus de réir socrú idir pháirtithe an rialtais, toghfar ceannaire Fhine Gael, Leo Varadkar, ina Thaoiseach ag deireadh na bliana 2022. Fuair an páirtí 20.9% de na vótaí céad-rogha agus 35 suíochán Dála in Olltoghchán 2020, á chur ar an tríú páirtí is mó sa Dáil.

Fine Gael
FG logo.png
Ceannasaíocht Leo Varadkar
Bunaithe 8 Meán Fómhair, 1933
Ceanncheathrú 51 Sráid an Mhóta Uachtarach
BÁC 2
Idé-eolaíocht Lár-dheis
Dáil Éireann
35 / 160
Seanad Éireann
16 / 60
Rialtas Áitiúil na hÉireann
233 / 949
Parlaimint na hEorpa
(Poblacht na hÉireann)
4 / 11
Cleamhnas European People's Party
Dathanna      Gorm
Gréasáin www.finegael.ie
Leo Varadkar, ceannaire láithreach an pháirtí, ag labhairt i 2011

De réir a maíonn an páirtí féin, tá timpeall ar 30,000 duine ina mbaill d'Fhine Gael.[1] Inniu, dearctar go ginearálta ar Fhine Gael mar an páirtí is faide ar an eite dheis de na páirtithe a bhfuil ionadaíocht acu i nDáil Éireann ó thaobh na heacnamaíochta de, agus iad ag tacú go mór le cáineacha ísle agus polasaithe a thacaíonn leis na gnóthaí.[2] Ar cheisteanna sóisialta, meastar go bhfuil Fine Gael níos liobrálaí ná príomh-pháirtí traidisiúnta eile na hÉireann, Fianna Fáil, ach níos coimeádaí ná an chuid is mó de pháirtithe eite chlé na hÉireann.[2] Tacaíonn an páirtí go láidir le ballraíocht na hÉireann san Aontas Eorpach, agus é ag cur in aghaidh Phoblachtánachas na láimhe láidre go tréan.

Tá siad ina mball de Pháirtí Eorpach an Phobail i bParlaimint na hEorpa, agus is iad na páirtithe Críost-daonlathacha, a bhíonn go ginearálta ins an ghrúpa seo chomh maith, na páirtithe is cosúla le Fine Gael i mór-roinn na hEorpa.

Taoiseach Seán de Briotún, 2011

StairCuir in Eagar

Téann stair Fhine Gael siar go dtí laethanta an Chogaidh Chathartha. Ach níor tháinig an páirtí ar an bhfód roimh an mbliain 1933, nuair a tháinig an Lár-Pháirtí Náisiúnta, Cumann na nGaedheal agus an Garda Náisiúnta (nó "Na Léinte Gorma" tráth dá raibh) le chéile.

 
Taoiseach Liam Cosgrave, 1976

Polasaí i dTaobh na GaeilgeCuir in Eagar

Bhí baint áirithe ag Fine Gael leis an Language Freedom Movement nuair a bhí an ghluaiseacht sin ag cur in aghaidh na "Gaeilge éigeantaí" sna 1960idí/1970idí, rud a tharraing míchlú áirithe frith-Ghaeilgeoireachta ar an bpáirtí ag an am.

In Earrach na bliana 2006, d'éiligh Éanna Ó Cionnaith, ceannaire an pháirtí, go maolófaí ar stádas na Gaeilge sna scoileanna. Is í an chiall a bhain gluaiseacht na Gaeilge as an gcineál sin cainte ná gurbh é seandúchas an pháirtí ó laethanta an LFM a tháinig chun solais arís.

Leanadh den pholasaí seo go dtí an bhliain 2011, ainneoin gan tacaíocht aon fhianaise a bheith ag an impleachtaí an pholasaí dar leo. Mar sin féin is beag cainte a rinneadh faoi tar éis allagar an toghcháin agus tuigeadh go raibh Páirtí an Lucht Oibre tar éis cur ina choinne mar pholasaí.

Ceannairí an pháirtíCuir in Eagar

Ceannaire Blianta Toghcheantar
Eoin Ó Dubhthaigh 1933–34 Ceann ar bith.
L. T. Mac Cosgair 1934–44 Ceatharlach-Cill Chainnigh
Risteard Ó Maolchatha 1944–59 Tiobraid Árann
Séamas Diolún 1959–65 Muineachán
Liam Mac Cosgair 1965–77 Dún Laoghaire
Gearóid Mac Gearailt 1977–87 Átha Cliath Theas Thoir
Ailéin de Diúc 1987–90 Cill Dara
Seán de Briotún 1990–2001 An Mhí
Micheál Ó Nuanáin 2001–02 Luimneach Thoir
Éanna Ó Cionnaith 2002–17 Maigh Eo
Leo Varadkar 2017– Bhaile Átha Cliath Thiar

Naisc sheachtrachaCuir in Eagar

TagairtíCuir in Eagar

  1. "Join Fine Gael". Fine Gael. Dáta rochtana: 2019-12-25.
  2. 2.0 2.1 "Fine Gael vs Fianna Fáil: what's the difference?" (en). SpunOut.ie - Ireland's Youth Information Website. Dáta rochtana: 2019-12-25.