Tír is ea Poblacht na Tuirce (Tuircis: Türkiye Cumhuriyeti) a bhfuil 7% dá hachar suite san Eoraip agus 93 % de san Áise. Is í Ancara an phríomhchathair ach tá Iostanbúl ar an gcathair is mó.

Infotaula de geografia políticaAn Tuirc
Türkiye Cumhuriyeti (tr)
Türkiye (tr) Edit the value on Wikidata
Flag of Turkey (en)
Flag of Turkey (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Anatolia composite NASA.png
Edit the value on Wikidata

Aintiún İstiklâl Marşı (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata

Mana «Yurtta sulh, cihanda sulh» Edit the value on Wikidata
Suíomh
Turkey (orthographic projection).svg Edit the value on Wikidata
 39°N 36°E / 39°N 36°E / 39; 36

Príomhchathair Ankara Edit the value on Wikidata
Daonra
Iomlán 82,003,882 (2018) Edit the value on Wikidata
Teanga, nó leagan teanga An Tuircis Edit the value on Wikidata
Tíreolaíocht
Cuid de An Meánoirthear, MIKTA (en) Aistrigh, Na Balcáin agus Western Asia (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Achar dromchla 783,562.05296 km² Edit the value on Wikidata
Suite i nó in aice le limistéar uisce An Mheánmhuir, An Mhuir Dhubh agus An Mhuir Aeigéach Edit the value on Wikidata
Pointe is airde Mount Ararat (en) Aistrigh (5,137 m) Edit the value on Wikidata
Pointe is ísle An Mhuir Dhubh (0 m) Edit the value on Wikidata
Ar theorainn le
An Ghréig (Deireadh Fómhair 29, 1923)
An Bhulgáir (Deireadh Fómhair 29, 1923)
An tSiria
An Iaráic (Deireadh Fómhair 3, 1932)
An Airméin (Meán Fómhair 21, 1991)
An Iaráin (Deireadh Fómhair 29, 1923)
An tSeoirsia (Aibreán 9, 1991)
An Asarbaiseáin (Deireadh Fómhair 18, 1991)
Arab League (en) Aistrigh (Márta 22, 1945)
An tAontas Eorpach (Eanáir 1, 1981) Edit the value on Wikidata
Sonraí stairiúla
Leanann sé/sí Impireacht Otamánach Edit the value on Wikidata
Cruthú Deireadh Fómhair 29, 1923
Eagraíocht pholaitiúil
Córas rialtais poblacht Edit the value on Wikidata
Comhlacht feidhmiúcháin Cabinet of Turkey (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Comhlacht reachtach Grand National Assembly of Turkey (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
• Uachtarán na Tuirce Edit the value on Wikidata Recep Tayyip Erdoğan (Lúnasa 28, 2014) Edit the value on Wikidata
• Uachtarán na Tuirce Edit the value on Wikidata Recep Tayyip Erdoğan (Meitheamh 24, 2018) Edit the value on Wikidata
Eacnamaíocht
OTI ainmniúil

851,102,411,118.12 $ (2017) Edit the value on Wikidata

)
OTI ainmniúil in aghaidh an duine 10,546 $ (2017) Edit the value on Wikidata
Airgeadra Turkish lira (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Aitheantóir tuairisciúil
Lonnaithe i gcrios ama
Fearann Idirlín barrleibhéil .tr (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Glaochód +90 Edit the value on Wikidata
Uimhir theileafóin éigeandála 112, 110 (en) Aistrigh, 155 (en) Aistrigh agus 177 (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Eile

Láithreán gréasáin turkiye.gov.tr Edit the value on Wikidata

Tá an tír roinnte ina haon chúige is ceithre scór (il a thugtar ar chúige as Tuircis, iller an uimhir iolra).

DaonraCuir in Eagar

I Mí Lúnasa 2006, measadh go raibh 70,413,958 duine ina gcónaí sa Tuirc.

Cé go bhfuil an Tuircis ó dhúchas ag an gcuid is mó acu, tá mionlaigh mhóra eitneacha sa tír.

Tá an Tuirc suite i réigiún a chuir a lán craiceann de ó thaobh na teanga agus an chultúir de i rith na gcéadta bliain. Bhí an Impireacht Bhiosántach agus an Impireacht Otamánach suite anseo. Ós rud é go bhfuil an Tuirc lonnaithe in áit chinniúnach idir an Eoraip agus an Áise, tá cultúr measctha aici ina dtagann traidisiúin an Iarthair agus an Oirthir le chéile. Is minic a deirtear gur droichead idir an dá thrá seo is ea an Tuirc. Dá réir sin, tá tábhacht straitéiseach na Tuirce i súile na gcumhachtaí móra ag dul chun méadaíochta le fada.

Na CoirdínighCuir in Eagar

Is iad na Coirdínigh an dream eitneach is mó a bhfuil teanga agus nósanna dá gcuid féin acu, ach is deacair breithiúnas maith a thabhairt ar a gcéatadán, ós rud é nach gceadaíonn reachtaíocht na Tuirce go dtabharfaí aitheantas ar bith do na saindreamanna eitneacha sna daonáirimh.

Is é oirdheisceart na tíre fód traidisiúnta dúchais na gCoirdíneach, ach chuaigh cuid mhór acu a chónaí in Iostanbúl nó go dtí na cathracha móra eile, ós rud é go bhfuil an t-atmaisféar níos liobrálaí iontu. Sna ceantair oirdheisceartacha, áfach, tá Arm na Tuirce ag cur catha ar na treallchogaithe Coirdíneach atá ar lorg neamhspleáchais. Fuair tríocha míle duine bás ar a laghad sa choimhlint seo ó na 1970idí anuas, agus an daonra sibhialta go mór mór thíos leis an gcogadh seo.

PolaitíochtCuir in Eagar

Poblacht dhaonlathach lárnaithe is ea an Tuirc, fós.

Tá an Tuirc ina ballstát bunaithe de na Náisiúin Aontaithe, d'Eagraíocht na Comhdhála Ioslamaí, den Eagraíocht um Chomhoibriú agus Fhorbairt Eacnamaíochta (OECD), agus den Eagraíocht um Shlándáil agus Chomhoibriú san Eoraip (OSCE).

Tá an Tuirc ina ballstát de Chomhairle na hEorpa ón mbliain 1949 anuas, agus chuaigh sí san ECAT (NATO) sa bhliain 1952.

StairCuir in Eagar

1920idíCuir in Eagar

B'é Mustafa Kemal Atatürk, thiar sa bhliain 1923, a chuir an chéad tús leis an gcóras polaitiúil atá i bhfeidhm sa tír inniu, nuair a thit an tóin as an Impireacht Otamánach i ndiaidh an Chéad Chogadh Domhanda.

Ar an 28 Márta 1930 bhí athrú na hainmneacha ar dhá chathair sa Tuirc: Iostanbúl (Cathair Chonstaintín) agus Ancara (Angora),

 
Tayyip Erdogan, 2002

2005-2015Cuir in Eagar

Ó 2005 go dtí 2014, bhí an Tuirc ag éirí níos cóngaraí don Iarthar. Bhí comhchainteanna ar siúl idir an tAontas Eorpach agus an Tuirc faoi bhallraíocht iomlán na Tuirce san eagraíocht.

Ar an 28 Lúnasa 2014, toghadh Tayyip Erdogan ina uachtarán ar an Tuirc, tar éis dó 11 bhliain a chur isteach mar chéad aire.

2016 -Cuir in Eagar

Tharla "coup d'état" ar an 15 Iúil 2016 [1]. Maraíodh 294 agus gortaíodh 1400.

Theip an réabhlóid. Dúirt iar-cheannaire sa bhfórsa aeir Akin Ozturk gurb eisean a phleanáil an coup d'état. Dúirt daoine a thacaigh leis an coup d'état míleata gur iarracht a bhí ann stát daonlathach a dhéanamh den tír.

 
22 Iúil 2016

Bhí os cionn 40,00 duine gafa, baill shinsearacha den arm agus breithimh san áireamh.

Bhí foláireamh tugtha ag ceannairí na hEorpa ag an am go gcuirfear deireadh le deis na Tuirce a bheith san Aontas Eorpach má thugtar pionós an bháis ar ais.

TíreolaíochtCuir in Eagar

TagairtíCuir in Eagar

  1. Na meáin stáit sa Tuirc ag tuairisciú go dhúirt iar-cheannaire sa bhfórsa aeir Akin Ozturk gurb eisean a phleanáil an coup d'état, RTÉ 2016.