An Rúis

tír i dtuaisceart na hEorpa is i dtuaisceart na hÁise
(Athsheolta ó Rúis)

Is tír leath-Eorpach, leath-Áiseach í an Rúis (ainm oifigiúil: Cónaidhm na Rúise). Is í an tír is mó ar domhan, le hachar 17,075,400 km², beagnach dhá oiread níos mó ná an chéad tír eile, is é sin, Ceanada. Is í an t-ochtú tír is mó maidir le daonra. Is é Moscó an phríomhchathair. Is í an Rúisis an teanga oifigiúil, siúd is go bhfuil an dúrud teangacha eile á labhairt ag na mionlaigh ar fud na tíre.

Infotaula de geografia políticaAn Rúis
Россия (ru)
Российская Федерация (ru) Edit the value on Wikidata
Flag of Russia (en) Coat of arms of Russia (en)
Flag of Russia (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata Coat of arms of Russia (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Russia 87.74494E 66.20034N.jpg
Edit the value on Wikidata

Aintiún State Anthem of the Russian Federation (en) Aistrigh (Nollaig 27, 2000) Edit the value on Wikidata

Mana «Reveal your own Russia» Edit the value on Wikidata
Ainmnithe in ómós Kyivska Rus' (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Suíomh
Russian Federation (orthographic projection) - Crimea disputed.svg Edit the value on Wikidata
 66°25′N 94°15′E / 66.42°N 94.25°E / 66.42; 94.25

Príomhchathair Moscó Edit the value on Wikidata
Daonra
Iomlán 146,804,372 (2017) Edit the value on Wikidata
Idiom (en) Aistrigh An Rúisis Edit the value on Wikidata
Reiligiún non-denominational (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Tíreolaíocht
Cuid de Post-Soviet states (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Achar dromchla 17,125,191 km² Edit the value on Wikidata
Suite i nó in aice le limistéar uisce Muir Bhailt, An tAigéan Ciúin, An tAigéan Artach agus An Mhuir Dhubh Edit the value on Wikidata
Pointe is airde Mount Elbrus (en) Aistrigh (5,642 m) Edit the value on Wikidata
Pointe is ísle Muir Chaisp (-28 m) Edit the value on Wikidata
Ar theorainn le
Sonraí stairiúla
Leanann sé/sí Russian Soviet Federative Socialist Republic (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Cruthú 862Tír (Invitation of the Varangians (en) Aistrigh)
Deireadh Fómhair 25, 1917 (Julian)Russian Soviet Federative Socialist Republic (en) Aistrigh (Tír) cúis leis seo Réabhlóid Dheireadh Fómhair
Nollaig 25, 1991:  cúis leis seo Official name change (en) Aistrigh
Nollaig 26, 1991:  cúis leis seo Dissolution of the Soviet Union (en) Aistrigh
Key event (en) Aistrigh
Saoire phoiblí
Eagraíocht pholaitiúil
Córas rialtais representative democracy (en) Aistrigh, federal republic (en) Aistrigh agus semi-presidential system (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Comhlacht feidhmiúcháin Government of Russia (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Comhlacht reachtach Federal Assembly of the Russian Federation (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
• President of Russia (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata Vladímír Pútín (Bealtaine 7, 2012) Edit the value on Wikidata
• Prime Minister of Russia (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata Mikhail Mishustin (Eanáir 16, 2020) Edit the value on Wikidata
Highest judicial authority (en) Aistrigh Constitutional Court of Russia (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Eacnamaíocht
Nominal GDP (en) Aistrigh

1,577,524,145,963.2 $ (2017) Edit the value on Wikidata

)
Nominal GDP per capita (en) Aistrigh 10,749 $ (2017) Edit the value on Wikidata
Cúlchiste iomlán 432,730,507,964 $ (2017) Edit the value on Wikidata
Total exports (en) Aistrigh 333,500,000,000 $ (2015) Edit the value on Wikidata
Airgeadra Russian ruble (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Aitheantóir tuairisciúil
Lonnaithe i gcrios ama
Fearann Idirlín barrleibhéil .ru (en) Aistrigh, .рф (en) Aistrigh, .рус (en) Aistrigh agus .su Edit the value on Wikidata
Telephone numbering plan (en) Aistrigh +7 Edit the value on Wikidata
Emergency phone number (en) Aistrigh 112, 01 (en) Aistrigh, 02 (en) Aistrigh, 03 (en) Aistrigh, 101 (en) Aistrigh, 102 (en) Aistrigh agus 103 (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Eile

Láithreán Gréasáin gov.ru Edit the value on Wikidata

Bhí sí ar an tír cheannasach in Aontas na bPoblachtaí Sóivéideacha Sóisialacha (APSS) agus is iomaí duine sa Rúis a airíonn uaidh cumhacht na Rúise sna laethanta a bhí.

StairCuir in Eagar

Príomhalt: Stair na Rúise

DéimeagrafaicCuir in Eagar

TeangachaCuir in Eagar

Labhraítear 100 teanga difriúla. Is í an Rúisis an t-aon teanga oifigiúil ach tá 27 teanga mhionlach atá aitheanta. De réir an daonáirimh sa bhliain 2002, bhí 142.6 milliún duine ábalta Rúisis a labhairt de na 143.8 milliún duine ar fad sa Rúis (99.1%). Is í an Tatairis an dara teanga is mó le 5.5 milliún cainteoirí. Is í an Úcráinis an tríú teanga is mó agus 1.8 milliún cainteoirí aici. Tá an Rúisis ar cheann de sé theanga oifigiúla na Náisiún Aontaithe.

OideachasCuir in Eagar

Tá córas oideachais saor i gcóir gach duine mar chuid den bhunreacht. Ó 1990 tá córas 11 bhliain i réim. Sa bhliain 2004 chaith rialtas na Rúise 3.6% de GDP na tíre ar an oideachas.

ReiligiúnCuir in Eagar

 
An eaglais Stroganov in Nizhny Novgorod

Níl aon daonáireamh oifigiúil i gcóir reiligiúin ach tá na figiúirí seo bunaithe ar suirbhéanna. I Lúnasa ceap ARENA gur Críostaithe iad (Ceartchreidmhaigh, Caitlicigh agus Protastúnaigh araon) iad 46% den daonáireamh. Ceapann Levada go bhfuil 76% den daonra sa Rúis ina gCríostaithe. De réir POF tá 65% ina Chríostaithe agus de réir PRC 73.6%.

Baineann timpeall 95% de pharóistí Ceartcreidmheacha sá Rúis leis an Eaglais Cheartchreidmheach Rúiseach.

Is iad an Chríostaíocht Cheartchreidmheach, Ioslam, Giúdachas agus Búdachas na reiligiúin traidisiúnta sa tír.

Is é an tIoslam an dara reiligiún is mó sa Rúis. In iomlán tá 9,400,000 Moslamach sa Rúis (6.5%) i 2012 (níl an figiúr seo ró-chruinn mar ní chlúdaínn sé na Stáit Mhoslamacha traidisiúnta, .i. Chechnya agus Ingushetia. Seo hiad na stáit (a bhí clúdaithe sa suirbhé) le níos mó ná 10% Moslamach: Kabardino-Balkaria (49%),  Bashkortostan (38%), KarachayCherkessia (34%), Tatarstan (31%), Yamalia (13%), Orenburg Oblast (11%), Adygea (11%) agus Astrakhan Oblast (11%). Tá daonra Moslamach idir 1-2% sa chuid is mó de na stáit sa tSibéir.

CultúrCuir in Eagar

LitríochtCuir in Eagar

Príomhalt: Litríocht na Rúise

Is í litríocht na Rúise litríocht na Rúise féin agus a cuid deoraithe, agus litríocht Rúisise na dtíortha a bhain leis an Rúis nó leis an Aontas Sóivéadach.

SpórtCuir in Eagar

Beidh Corn an Domhain Sacair 2018 insan Rúis.

Caidreamh iasachtaCuir in Eagar

Sa bhliain 2009 bhí caidreamh ag an Rúis le 191 tíortha agus bhí ambasáidí i 144 tíortha.

GailearaíCuir in Eagar

TagairtíCuir in Eagar

Naisc sheachtrachaCuir in Eagar