Isaac Newton

fisiceoir agus matamaiticeoir Sasanach (1642–1727)

Fisiceoir agus matamaiticeoir Sasanach ba ea an Ridire Isaac Newton (4 Eanáir, 1643 - 31 Márta, 1727), a rugadh i Woolsthorpe.[1] Duine de na heolaithe is tábhachtaí riamh ar domhan ba ea é.[2]

Isaac Newton
GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg
ball de pharlaimint Shasana


ball Parlaiminte i bParlaimint Shasana


Ollamh Lúcásach le Matamaitic

1669 - 1702
Ball Parlaiminte i bParlaimint Shasana

1689 - 1690
Dúiche: Ollscoil Cambridge
Warden of the Mint (en) Aistrigh

1696 - Eanáir 1700
Master of the Mint (en) Aistrigh

Eanáir 1700 - Márta 31, 1727
Ball Parlaiminte i bParlaimint Shasana

Nollaig 1701 - 1702
Dúiche: Ollscoil Cambridge
12. uachtarán an Chumainn Ríoga

1703 - 1727
John Somers, 1st Baron Somers (en) Aistrigh - Hans Sloane
Saol
Eolas breitheWoolsthorpe Manor (en) Aistrigh agus Woolsthorpe-by-Colsterworth (en) Aistrigh, 25 Nollaig 1642 (in Julian calendar), 4 Eanáir 1643, 1642
NáisiúntachtRíocht Shasana
Ríocht na Breataine Móire
Áit chónaitheSasana
Grúpa eitneachSasanaigh
BásKensington, 31 Márta 1727, 20 Márta 1727 (in Julian calendar), 1727
Áit adhlacthaAbtheach Westminster
Muintir
AthairIsaac Newton Sr.
MáthairHannah Ayscough
Teaghlach
Oideachas
Alma materOllscoil Cambridge
The King's School, Grantham (en) Aistrigh
(1655 - 1659)
Coláiste na Tríonóide, Cambridge
(Meitheamh 1661 - Lúnasa 1665) Baitsiléir Ealaíon
Coláiste na Tríonóide, Cambridge
(Aibreán 1667 - 1668) Máistir Ealaíon
Stiúrthóir tráchtaisluach ar iarraidh
TeangachaAn Laidin
an Béarla
MúinteoiríIsaac Barrow
Benjamin Pulleyn
Mic léinnRoger Cotes
John Flamsteed
William Whiston
Gairm
Gairmmatamaiticeoir, fealsamh, fisiceoir, réalteolaí, diagaire, cumadóir, ailceimiceoir, polaiteoir, Ileolaí, múinteoir ollscoile, scríbhneoir neamhfhicsin, fisiceoir teoiriciúil, ceimiceoir, diagaire, astralaí, scríbhneoir, máistir mionta, eolaí agus Q115977859 Aistrigh
Áit oibreCambridge agus Londain
FostóiríOllscoil Cambridge
Saothar iomráiteachPhilosophiae Naturalis Principia Mathematica
Method of Fluxions (en) Aistrigh
Opticks
Duaiseanna
enllaç= Knight Bachelor  (1705)
Daoine le tionchar air/uirthiRené Descartes
BallraíochtCumann Ríoga
Cleamhnú
Reiligiúinnontrinitarianism (en) Aistrigh
Isaac Newton signature ws.svg

D'fhionn sé na prionsabail is bun le gluaisní réad ar domhan is na reanna spéire. Chuir na dlíthe a nocht sé sa saothar seo bonn faoi dhul chun cinn na fisice is na meicnice go dtí an atá anois ann.

Mhínigh a chuid dlíthe, ar nós dlíthe na gluaiseachta is dlí na himtharraingthe, fithis na reann timpeall na gréine agus fithis na gealaí timpeall an domhain.

Cheap Newton agus Leibniz an mionchalcalas timpeall an ama céanna agus go neamhspleách ar a chéile.

Principia Mathematica. Newton.jpg

SaotharCuir in Eagar

D'fhoilsigh Newton a mhórshaothar Philosophiae Naturalis Principia Mathematica ("Prionsabail Mhatamaiticiúla na Fealsúnachta Aiceanta") sa bhliain 1687. Sa leabhar seo, thosaigh sé leis na coincheapanna bunúsacha mais móiminteam, luasghéarú is fórsa, na trí bhundlí gluaisne, agus dlí na himtharraingthe, chun cur síos go cuimsitheach ar ghluaisne na bpláinéad is na réalta agus gluaisne réad ar domhan.

Leis na huirlisí seo, mhínigh sé fithisí na bpláinéad is na ngealach, gluaisne na gcóiméad, gluaisne réada atá ag titim faoi dhornhantarraingt, meáchan, na taoidí, agus fiú boilsc an domhain ag an meánchiorcal.

Thaispeáin sé den chéad uair go bhfuil an fórsa imtharraingthe díreach i gcomhréir le hiolrú an dá mhais is i gcomhréir inbhéartach leis an bhfad eatarthu ceamaithe.

Chun a smaointe a láimhseáil go matamaiticiúil, d'fhionn sé an calcalas difreálach. D'oibrigh sé amach conas a shuimíonn dathanna chun dath bán a chumadh, agus thaispeáin an feiniméan seo le priosma.

Bhí a shaothar bunaithe ar shaothar is fionnachtana a réamhtheachtaithe Copernicus, Kepler is Galileo Galilei.

Mar a dúirt sé féin, "Más rud é go bhfaca mé níos faide, rinneas é trí sheasarnh ar ghuaillí fathach."

Dlí na himtharraingthe agus an úllordCuir in Eagar

Deir scéal go raibh Newton ina shuí in úllord lá amháin agus go bhfaca sé úll ag titim go talamh.[3] Thosaigh sé ag smaoineamh ar an bhfáth a dtitfeadh rudaí. Shocraigh sé go raibh fórsa dofheicthe ag an domhan agus ag an úll a tharraing rudaí eile chucu.

Bhí fórsa an Domhain ábalta an t-úll a tharraingt go talamh toisc go raibh an domhan chomh mór sin agus go raibh fórsa an Domhain i bhfad níos cumhachtaí ná fórsa an úill. Ní raibh fórsa an úill láidir go leor chun an domhan a tharraingt chuige. Tugaimid domhantarraingt mar ainm ar an bhfórsa seo a bhíonn thart ar rudaí

TioncharCuir in Eagar

Lean coincheapanna Newton mar chroílár na heolaíochta ar feadh 300 bliain. Nuair a leasaigh Einstein iad, ní treascairt a bhí i gceist ach teoiricí comhlántacha, chun a dtarlaíonn i ngluaisne na gcáithníní fo-adarnhacha is gluaisní ag luasanna atá gar do luas an tsolais, a rnhíniu.

SaolCuir in Eagar

Fuair Newton bás "ina chodladh" ar an 31 Márta 1727. Tá sé curtha in Abteach Westminster.

Féach freisinCuir in Eagar

TagairtíCuir in Eagar

  1. "Biography of Isaac Newton" (Béarla). Dictionary of Scientific Biography. Dáta rochtana: 2008-11-28.
  2. Hussey, Matt - Fréamh an Eolais (Coiscéim 2011)
  3. cogg.ie (Aibreán 2010). "Eureka 6-22". Dáta rochtana: 2021.

ÍomhánnaCuir in Eagar