Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh

(Athsheolta ó NATO)

Is eagraíocht mhíleata idirnáisiúnta a bhfuil 32 ballstát inti, 29 san Eoraip agus dhá cheann i Meiriceá Thuaidh, í Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh, nó ECAT (Béarla: North Atlantic Treaty Organisation - NATO, Fraincis: Organisation du traité de l'Atlantique nord - OTAN). Bunaíodh i ndiaidh an Dara Cogadh Domhanda an eagraíocht seo a chuir Conradh an Atlantaigh Thuaidh i bhfeidhm, a síníodh in Washington D.C. ar an 4ú Aibreán 1949. Is córas comhslándála í ECAT: beartaíonn a ballstáit neamhspleácha an fód a sheasamh in aghaidh aon ionradh ón iasacht. I rith an Chogaidh Fhuair, ba shrian í ECAT ar bhagairt an Aontais Shóivéadaigh. D'fhan ECAT i bhfeidhm i ndiaidh scor an Aontais Shóivéadaigh agus Comhaontú Vársá, agus bhí agus tá baint acu in oibríochtaí míleata sna Balcáin, sa Mheánoirthear, san Áise Theas, agus san Afraic. Is é "animus in consulendo liber" mana na heagraíochta (Laidin ar: meabhair gan srian sa mhachnamh).

Bosca Sonraí EagraíochtaEagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh
(en) North Atlantic Treaty Organization
(fr) Organisation du traité de l'Atlantique nord Cuir in eagar ar Wikidata
Bratach NATO Cuir in eagar ar Wikidata
lang=ga
(2021) Cuir in eagar ar Wikidata

ManaAnimus in consulendo liber Cuir in eagar ar Wikidata
Ainmnithe in ómósEagraíocht an Atlantaigh Thuaidh Cuir in eagar ar Wikidata
Sonraí
Ainm gearrNATO, OTAN, NAVO, НАТО, NAVO, OTAN, OTAN, OTAN, اَلْنَاتُو, 나토, 北约, 北約, НАТА, נאט"ו, נאַט"אָ, NBNL, نیٹو, NATO, NATO agus КАСО Cuir in eagar ar Wikidata
Cineálcomhaontas míleata
eagraíocht idirnáisiúnta
eagraíocht idir-rialtasach
multinational military coalition (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Teanga oifigiúilBéarla agus an Fhraincis Cuir in eagar ar Wikidata
Foirm dlí
Dáta a bunaíodh4 Aibreán 1949
Bunaitheoir(í)Paul-Henri Spaak, Lester B. Pearson, Gustav Rasmussen, Robert Schuman, Bjarni Benediktsson, Carlo Sforza, Joseph Bech, Dirk Stikker, Halvard Lange, José Caeiro da Mata, Ernest Bevin agus Dean Acheson Cuir in eagar ar Wikidata

1949Eagraíocht an Atlantaigh Thuaidh Cuir in eagar ar Wikidata
Gníomhaíocht
Ball deEuropean Air Transport Command (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Ballraíocht31 Cuir in eagar ar Wikidata
Rialachas corparáideach
Ceanncheathrú (2017–)
ArdrúnaíJens Stoltenberg (2014–) Cuir in eagar ar Wikidata
Ard-Rúnaí ECAT Cuir in eagar ar WikidataJens Stoltenberg Cuir in eagar ar Wikidata
ÚdarásNorth Atlantic Council (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Fochomhlacht
Úinéir de
Le cuid

Suíomh gréasáinnato.int Cuir in eagar ar Wikidata
Facebook: NATO Twitter: NATO Instagram: nato LinkedIn: nato Youtube: UCHlEaKbepQ_S9iIoZPKVQew Flickr: 53299569@N03 Cuir in eagar ar Wikidata
Príomhoifig
WD Bosca Sonraí Foirgneamh
WD Bosca Sonraí Foirgneamh
NATO Headquarters (en) Aistrigh
Íomhá
Sonraí
CineálFoirgneamh
AiltireSkidmore Owings Merrill (en) Aistrigh
Príomhconraitheoir tógálaRoyal BAM Group (en) Aistrigh
Foirgníocht25 Bealtaine 2017 Cuir in eagar ar Wikidata
Dáta na hoscailte oifigiúla25 Bealtaine 2017 Cuir in eagar ar Wikidata
Croineolaíocht
Deireadh Fómhair 2010 start of manufacturing (en) Aistrigh
Tréith
Tomhas32 (airde) m
Floors above ground (en) Aistrigh7
Suíomh geografach
SuíomhHaren (en) Aistrigh
Map
 50°52′46″N 4°25′34″E / 50.87931°N 4.42611°E / 50.87931; 4.42611
Suíomh gréasáin oifigiúilnato.int…

Tá príomhcheanncheathrú ECAT suite sa Bhruiséil, sa Bheilg, ach tá a ceannáras míleata in aice le Mons sa tír chéanna. Tá Fórsa Freagartha ECAT lonnaithe ag an chomhghuaillíocht in Oirthear na hEorpa, agus in éineacht le chéile tá thart ar 3.5 milliún saighdiúir agus pearsanra páirteach sna hairm de gach ballstáit na heagraíochta. I 2022, ba é caiteachas míleata ECAT foinse de 55 faoin chéad den iomlán ainmniúl domhanda. I dteannta sin, tá sé réitithe ag na ballstáit dó faoin chéad, ar a laghad, dá OTI faoi seach a chaitheamh ar a gcosaint faoi 2024.

Stair cuir in eagar

 
Tíortha san ECAT (gorm)

Cuireadh tús leis an gcomhghuaillíocht nuair a síníodh Conradh an Atlantaigh Thuaidh ar an 4 Aibreán, 1949.

An aidhm a bhí léi comhoibriú a bhunú idir thíortha an Iarthair le bagairt na Sóivéadach a chosc. An prionsabal a bhí ag ECAT gurb ionann ionsaí ar thír amháin agus ionsaí ar gach tír eile a bhí mar bhall de.[1]

 
2020ː i seisiún iomlánach

Cé gur bunaíodh ECAT mar eagraíocht chosanta, bhreathnaigh na Sóivéadaigh uirthi mar chomhghuaillíocht ionsaitheach. Nuair a ceadaíodh don Ghearmáin Thiar bheith páirteach i 1955, dhaingnigh sin an dearcadh seo agus bhí APSS buartha go mbeadh an Ghearmáin ina tír láidir arís. Mar sin, i mBealtaine 1955 bunaíodh Comhaontú Vársá. Leagan cumannach de ECAT a bhí anseo leis na tíortha cumannacha uile ag aontú iad féin a chosaint i gcás ionsaithe ón Iarthar.

2023 cuir in eagar

Ar 4 Aibreán 2023, d'éirigh an Fhionlainn an 31ú ball de ECAT. Tír neodrach ab ea í an Fhionlainn ar feadh blianta fada ach chuir siad an neodracht sin ar leataobh anuraidh nuair a d’fhógair siad go raibh sé i gceist acu ballraíocht a fháil in ECAT, Rinneadh an cinneadh sin mar gheall ar ionradh na Rúise ar an Úcráin.[2]

Eagraíocht cuir in eagar

 
ceanncheathrú ECAT sa Bhruiséil

Tá ceanncheathrú na heagraíochta suite sa Bhruiséil, an Bheilg.

Baill cuir in eagar

Tagairtí cuir in eagar

  1. stmarys-belfast.ac.uk. "An Cogadh Fuar". Dáta rochtana: 2020.
  2. "An Fhionlainn ina 31ú ball de NATO i ndiaidh athrú polasaí ‘stairiúil’" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2023-04-04.